دالان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:05:49Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۱۶۴:		خط ۱۶۴:
	*یداللهی، سپیده و ادیبان، محمد، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، پژوهش‌های مرمت و مطالعات معماری ایرانی اسلامی، شمارۀ 2، سال دوم، بهار 1398ش.		*یداللهی، سپیده و ادیبان، محمد، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، پژوهش‌های مرمت و مطالعات معماری ایرانی اسلامی، شمارۀ 2، سال دوم، بهار 1398ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~
	~~[[رده: هویت فرهنگی]]~~
	~~[[رده: عناصر فرهنگی]]~~
	~~[[رده: هنرهای تجسمی]]~~
	~~[[رده: اخلاق هنجاری]]~~
	~~[[رده: مبانی هنر]]~~

سعید مقدم: /* پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر */

2025-06-11T04:34:21Z

پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>		در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>

	== فلسفه طراحی دالان در معماری ایرانی ==		==فلسفه طراحی دالان در معماری ایرانی==
	[[دالان]] گذرگاهی که در آن، انسان به‌تدریج از صداها، رنگ‌ها و حرکت‌های بیرونی فاصله می‌گیرد و به آرامش درونی نزدیک می‌شود. این فضا رابطی است میان بشریت (میدان برون) و روحانیت (شبستان درون)، که انسان را از بند حواس می‌رهاند، به بازشناسی ظواهر و درک خویشتن می‌رساند و زمینه‌ساز اتصال به حقیقت و بازگشت به فطرت می‌شود.<ref>[https://anthropologyandculture.com/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ حسین‌یزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.] </ref>		[[دالان]] گذرگاهی که در آن، انسان به‌تدریج از صداها، رنگ‌ها و حرکت‌های بیرونی فاصله می‌گیرد و به آرامش درونی نزدیک می‌شود. این فضا رابطی است میان بشریت (میدان برون) و روحانیت (شبستان درون)، که انسان را از بند حواس می‌رهاند، به بازشناسی ظواهر و درک خویشتن می‌رساند و زمینه‌ساز اتصال به حقیقت و بازگشت به فطرت می‌شود.<ref>[https://anthropologyandculture.com/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ حسین‌یزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.] </ref>

خط ۸۳:		خط ۸۳:
	==پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر==		==پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر==

	سلسله‌مراتب ورودی در خانه‌های معاصر به یك در تبدیل شده كه مشخص‌کنندۀ مرز بین فضای عمومی و خصوصی خانواده‌ها است. حذف سلسله‌مراتب ورود، با نقض حریم خانواده‌ها باعث آشفتگی در فضای خصوصی و اختلاط در عملکرد سایر فضاها شده است.<ref>. [https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_4399.html غفوریان و همکاران، «گونه‌شناسي سازمان فضايي و سلسله‌مراتب ورود در خانه‌هاي ايراني با تأكيد بر محرميت»، 1396ش، ص130-141.]</ref>		سلسله‌مراتب ورودی در خانه‌های معاصر به یك در تبدیل شده كه مشخص‌کنندۀ مرز بین فضای عمومی و خصوصی خانواده‌ها است. حذف سلسله‌مراتب ورود، با نقض [[حریم خانواده‌ها]] باعث آشفتگی در فضای خصوصی و اختلاط در عملکرد سایر فضاها شده است.<ref>. [https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_4399.html غفوریان و همکاران، «گونه‌شناسي سازمان فضايي و سلسله‌مراتب ورود در خانه‌هاي ايراني با تأكيد بر محرميت»، 1396ش، ص130-141.]</ref>

	با ورود به خانه، تمام فضاهای درون خانه در معرض اشراف قرار می‌گیرند. در ساختمان‌سازی‌های معاصر و در اغلب موارد، فضاهای بینابینی از میان رفته و مسیرها با یکدیگر تداخل پیدا کرده و هدایت افراد توسط اشیاء و عادات صورت می‌گیرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص14.]</ref>		با ورود به خانه، تمام فضاهای درون خانه در معرض اشراف قرار می‌گیرند. در ساختمان‌سازی‌های معاصر و در اغلب موارد، فضاهای بینابینی از میان رفته و مسیرها با یکدیگر تداخل پیدا کرده و هدایت افراد توسط اشیاء و عادات صورت می‌گیرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص14.]</ref>

سعید مقدم: /* تاریخچه */

2025-06-10T09:47:58Z

تاریخچه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>		در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>

			== فلسفه طراحی دالان در معماری ایرانی ==
			[[دالان]] گذرگاهی که در آن، انسان به‌تدریج از صداها، رنگ‌ها و حرکت‌های بیرونی فاصله می‌گیرد و به آرامش درونی نزدیک می‌شود. این فضا رابطی است میان بشریت (میدان برون) و روحانیت (شبستان درون)، که انسان را از بند حواس می‌رهاند، به بازشناسی ظواهر و درک خویشتن می‌رساند و زمینه‌ساز اتصال به حقیقت و بازگشت به فطرت می‌شود.<ref>[https://anthropologyandculture.com/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ حسین‌یزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.] </ref>

	==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==		==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==
خط ۱۱۴:		خط ۱۱۷:
	*		*
	*چلونگریان، رامین و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائۀ راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، 1394ش.		*چلونگریان، رامین و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائۀ راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، 1394ش.
	*		*حسین‌یزدی، مریم، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 4 آذر 1392ش.
	*حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونۀ موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، دوفصلنامۀ معماری اقلیم گرم و خشک، شمارۀ 8، دورۀ 6، 1397ش.		*حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونۀ موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، دوفصلنامۀ معماری اقلیم گرم و خشک، شمارۀ 8، دورۀ 6، 1397ش.
	*		*

سعید مقدم در ‏۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۱۶

2025-06-10T09:16:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>		<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>

	دالان، یکی از عناصر مهم در معماری سنتی ایرانی است. این فضا نقش مهمی در ایجاد [[حریم خصوصی]] و سلسله‌مراتب فضایی خانه‌ها دارد. دالان به‌عنوان یک عنصر کاربردی و نماد فرهنگ و ارزش‌های ایرانی، بخش مهمی از هویت معماری ایرانی است. در خانه‌های سنتی، دالان به‌عنوان فضایی چندمنظوره، با ویژگی‌هایی همچون زیبایی بصری، حفظ حریم خصوصی، تنظیم جریان هوا و ایجاد حس آرامش و مهمان‌نوازی شناخته می‌شود. همچنین در هدایت مسیر و ارتباط بین فضاهای مختلف نقش مهمی دارد.		دالان، یکی از عناصر مهم در معماری سنتی ایرانی است. این فضا نقش مهمی در ایجاد [[حریم خصوصی]] و سلسله‌مراتب فضایی خانه‌ها دارد. دالان به‌عنوان یک عنصر کاربردی و نماد فرهنگ و ارزش‌های ایرانی، بخش مهمی از هویت معماری ایرانی است. در خانه‌های سنتی، دالان به‌عنوان فضایی چندمنظوره، با ویژگی‌هایی همچون زیبایی بصری، حفظ حریم خصوصی، تنظیم جریان هوا و ایجاد حس آرامش و مهمان‌نوازی شناخته می‌شود. همچنین در هدایت مسیر و ارتباط بین فضاهای مختلف نقش مهمی دارد. افزون بر این، دالان یکی از جلوه‌های عینی رعایت [[حیا]] و [[عفاف]] در ساختار فضایی خانه‌های ایرانی است.

	==تعریف دالان==		==تعریف دالان==
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	==اهمیّت پیش‌ورودی در طراحی بناهای سنتی==		==اهمیّت پیش‌ورودی در طراحی بناهای سنتی==

	فضای ورودی، وظیفه ایجاد ارتباط میان درون و بیرون بنا را بر عهده دارد. نظام ورودی که از عناصر سردر، [[هشتی]] و دالان تشکیل می‌شود، نخستین بخش بنا است که ویژگی‌های کلی فضا، آداب ورود و تمایز میان حریم خصوصی و عمومی را نمایان می‌سازد.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص149 و 155.]</ref> در جوامع سنتی، با شکل‌گیری نگاه عمیق‌تر به مفهوم سکونت، تدابیر ویژه‌ای برای طراحی فضای ورودی در نظر گرفته شد.<ref>. [http://4sooarc.com/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C «انواع معماری هشتی»، وب‌سایت چارسو.]</ref>		فضای ورودی، وظیفه ایجاد ارتباط میان درون و بیرون بنا را بر عهده دارد. نظام ورودی که از عناصر سردر، [[هشتی]] و دالان تشکیل می‌شود، نخستین بخش بنا است که ویژگی‌های کلی فضا، آداب ورود و تمایز میان حریم خصوصی و عمومی را نمایان می‌سازد.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص149 و 155.]</ref> در جوامع سنتی، با شکل‌گیری نگاه عمیق‌تر به مفهوم سکونت، تدابیر ویژه‌ای برای طراحی فضای ورودی در نظر گرفته شد.<ref>. [http://4sooarc.com/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C «انواع معماری هشتی»، وب‌سایت چارسو.]</ref>

	در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>		در آموزه‌های اسلامی نیز با بهره‌گیری از پیکربندی فضایی و تفکیک فضا به دو بخش اندرونی و بیرونی، به این بخش هویت خاصی بخشیده شد. به‌منظور جلوگیری از دید مستقیم به فضاهای داخلی، در معماری سنتی از سلسله‌مراتبی در طراحی فضا استفاده می‌شد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص56.]</ref>

سعید مقدم: /* نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت */

2025-06-10T09:12:23Z

نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==		==نقش دالان در حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت==

	ساماندهی و ترکیب فضاها براساس کالبد و کارکرد آنها، موجب پدیدآمدن سلسله‌مراتبی شد که بیشترین تأثیر را در شکل‌گیری محرمیت داشت.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> اصل سلسله‌مراتب در جنبه‌های گوناگون معماری نمود می‌یابد و یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های کالبدی آن، مفهوم محرمیت است. این اصل با بهره‌گیری از ساختارهای منظم و هدفمند، زمینه‌ساز شکل‌گیری ارزش‌های پایدار در طراحی فضا می‌شود.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> ورودی خانه به‌واسطۀ قرارگیری در محل پیوند عرصۀ خصوصی و عمومی، نقش اساسی در ایجاد محرمیت را بر عهده داشت.‌<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص88.]</ref>		ساماندهی و ترکیب فضاها براساس کالبد و کارکرد آنها، موجب پدیدآمدن سلسله‌مراتبی شد که بیشترین تأثیر را در شکل‌گیری محرمیت داشت.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> اصل سلسله‌مراتب در جنبه‌های گوناگون معماری نمود می‌یابد و یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های کالبدی آن، مفهوم [[محرمیت]] است. این اصل با بهره‌گیری از ساختارهای منظم و هدفمند، زمینه‌ساز شکل‌گیری ارزش‌های پایدار در طراحی فضا می‌شود.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref> ورودی خانه به‌واسطۀ قرارگیری در محل پیوند عرصۀ خصوصی و عمومی، نقش اساسی در ایجاد محرمیت را بر عهده داشت.‌<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص88.]</ref>

	معماران نیز با ایجاد بیشترین فاصله در بخش اندرونی نسبت به ورودی، محرمیّت فضایی را در خانه‌ها افزایش می‌دادند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص57-56.]</ref> نظام ورودی در ایجاد قلمرو مستحکم، خلوت مناسب و حفاظت فیزیکی از اهل خانه نقش اساسی داشت.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص159.]</ref> یکی از مهمترین بخش‌های تأثیرگذار در محرمیت فضای ورودی، کنترل نفوذپذیری بصری است<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص94.]</ref> که بنا بر اصل نهی از اشراف و دسترسی ~~بصری،~~<ref>. [https://smb.yazd.ac.ir/article_1639.html حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونة موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، 1397ش، ص94.]</ref> با یک چرخش در ورودی انحراف دید ایجاد می‌کردند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/92093/fa#downloadbottom ولی‌زادة‌اوغانی، «نمود اندیشه‌های اخلاقی- حقوقی در طرح معماری خانه‌های سنتی ایران»، 1397ش، ص35.]</ref> بر همین اساس، مسئلۀ محرمیت را در ورودی برخی مساجد و خانه‌های تاریخی با تغییر مسیر حل می‌کردند.<ref>. [https://www.isna.ir/news/1402092215913/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87 «بازخوانی معماری خانه‌هایی فراتر از سکونت‌گاه»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>		معماران نیز با ایجاد بیشترین فاصله در بخش اندرونی نسبت به ورودی، محرمیّت فضایی را در خانه‌ها افزایش می‌دادند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/177423/fa پیوسته‌گر و همکاران، «بازشناسی اصول پنج‌گانة استاد پیرنیا در معماری خانه‌های سنتی ایران و تحلیل آن با استناد به منابع اعتقادی اسلامی مطالعة موردی: خانه‌های شهر یزد»، 1396ش، ص57-56.]</ref> نظام ورودی در ایجاد قلمرو مستحکم، خلوت مناسب و حفاظت فیزیکی از اهل خانه نقش اساسی داشت.<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص159.]</ref> یکی از مهمترین بخش‌های تأثیرگذار در محرمیت فضای ورودی، کنترل نفوذپذیری بصری است<ref>. [https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علی‌الحسابی و قربانی، «بررسي ويژگي‌هاي فضای ورودی به‌عنوان مفصل و حريم بصری در عرصه‌های عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص94.]</ref> که بنا بر اصل نهی از اشراف و دسترسی بصری (دید مستقیم [[نامحرم]])،<ref>. [https://smb.yazd.ac.ir/article_1639.html حیدری و تقی‌پور، «تحلیل محرمیت در خانه‌های سنتی بر اساس نسبت توده به فضا (نمونة موردی: خانه‌های تک‌حیاط در اقلیم گرم و خشک)»، 1397ش، ص94.]</ref> با یک چرخش در ورودی انحراف دید ایجاد می‌کردند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/92093/fa#downloadbottom ولی‌زادة‌اوغانی، «نمود اندیشه‌های اخلاقی- حقوقی در طرح معماری خانه‌های سنتی ایران»، 1397ش، ص35.]</ref> بر همین اساس، مسئلۀ محرمیت را در ورودی برخی مساجد و خانه‌های تاریخی با تغییر مسیر حل می‌کردند.<ref>. [https://www.isna.ir/news/1402092215913/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87 «بازخوانی معماری خانه‌هایی فراتر از سکونت‌گاه»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

	این تغییر جهت، نقشی مؤثر در کاهش شدت صدا ایفا می‌کرد<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص158.]</ref> و به منظور تأمین آرامش و امنیت ساکنان، مسیر ورود به خانه را به‌گونه‌ای طولانی و پیچ‌درپیچ طراحی می‌کردند<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C.htm فروزان‌فر، اسماعیلی، «مفهوم حریم در معماری مسکونی سنتی و احیای آن در معماری مدرن ایران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> تا هم دید مستقیم به فضای داخلی از میان برود و هم میزبان فرصت کافی برای آماده شدن و استقبال از مهمان داشته باشد.<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-2.htm عزیزیان و کنعانیان، «نقش خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت سیویلیکا.]</ref>		این تغییر جهت، نقشی مؤثر در کاهش شدت صدا ایفا می‌کرد<ref>. [https://frh.sccsr.ac.ir/article-1-375-fa.html مرادی‌نسب و منان‌رئیسی، «تحلیل ابعاد وجودی نظام ورودی خانه‌های سنتی ایران بر پایة علل اربعة سینوی نمونة موردی: خانه‌های قاجاری یزد»، 1400ش، ص158.]</ref> و به منظور تأمین آرامش و امنیت ساکنان، مسیر ورود به خانه را به‌گونه‌ای طولانی و پیچ‌درپیچ طراحی می‌کردند<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C.htm فروزان‌فر، اسماعیلی، «مفهوم حریم در معماری مسکونی سنتی و احیای آن در معماری مدرن ایران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> تا هم دید مستقیم به فضای داخلی از میان برود و هم میزبان فرصت کافی برای آماده شدن و استقبال از مهمان داشته باشد.<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-2.htm عزیزیان و کنعانیان، «نقش خلوت در معماری ایرانی»، وب‌سایت سیویلیکا.]</ref>

علیرضا آزادوار: بهینه سازی سئو

2025-05-26T06:20:09Z

بهینه سازی سئو

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۱۶۷:		خط ۱۶۷:
	[[رده: اخلاق هنجاری]]		[[رده: اخلاق هنجاری]]
	[[رده: مبانی هنر]]		[[رده: مبانی هنر]]


			{{#seo:
			\|title= دالان چیست ؟ نقش دالان در خانه های قدیمی - ویکی رز
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=دالان
			\|description= دالان چیست و چگونه ساخته میشده؟ - دلیل ساخت دالان و نقش آن در خانه ها و منازل قدیمی چیست؟
			}}

سعید مقدم: /* پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر */

2025-05-13T04:50:56Z

پیامد‌ حذف ورودی دالان در طراحی خانه‌های معاصر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۲۰
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	ساختار دالان‌ها تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله کارکرد هر بنا، الگوهای اجتماعی و فرهنگی ورود به هر فضا و شرایط اقلیمی قرار داشت. شکل آنها در حالت کلی مستقیم، غیرمستقیم یا مارپیچ بود. دالان در بناهای درون‌گرا و متراکم، مارپیچ بود تا مسیر و نحوۀ دسترسی به فضای داخلی را تحت‌کنترل و مورد نظارت قرار دهد و با ورود تدریجی امکان دید به داخل نباشد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص8.]</ref>		ساختار دالان‌ها تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله کارکرد هر بنا، الگوهای اجتماعی و فرهنگی ورود به هر فضا و شرایط اقلیمی قرار داشت. شکل آنها در حالت کلی مستقیم، غیرمستقیم یا مارپیچ بود. دالان در بناهای درون‌گرا و متراکم، مارپیچ بود تا مسیر و نحوۀ دسترسی به فضای داخلی را تحت‌کنترل و مورد نظارت قرار دهد و با ورود تدریجی امکان دید به داخل نباشد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص8.]</ref>

	عرض دالان‌ها به‌خاطر در نظر گرفتن فضای خانه‌ها متفاوت بود<ref>. ~~[[نیم نگاهی به معماری و فضاهای خانه های مسکونی قدیمی ایرانی\|~~«نیم‌نگاهی به معماری و فضاهای خانه‌های مسکونی قدیمی ایرانی»، وب‌سایت گروه مهندسین معمار بادگیر.]]</ref> و متناسب با تعداد استفاده‌کنندگان از آنها تعیین می‌شد که در مساجد و مدارس بزرگ به‌طور متوسط بین دو تا سه‌ونیم متر و در خانه‌های کوچک به‌طور متوسط حدود یک متر بود. طول آنها نیز بسیار متغیر و به‌طور متوسط بین دو تا ده متر و در برخی موارد بیشتر هم می‌شد.<ref>. [https://civilica.com/doc/346679/certificate/print/ شیروانی و دیگران، «چگونگی حفظ محرمیت در معماری معاصر مسکونی ایران با توجه به معماری سنتی ایران نمونة موردی: خانه‌های قدیمی شهر شیراز در دورة قاجاریه»، 1393ش، ص6.]</ref>		عرض دالان‌ها به‌خاطر در نظر گرفتن فضای خانه‌ها متفاوت بود<ref>[http://badgir.info/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C/ «نیم‌نگاهی به معماری و فضاهای خانه‌های مسکونی قدیمی ایرانی»، وب‌سایت گروه مهندسین معمار بادگیر.]</ref> و متناسب با تعداد استفاده‌کنندگان از آنها تعیین می‌شد که در مساجد و مدارس بزرگ به‌طور متوسط بین دو تا سه‌ونیم متر و در خانه‌های کوچک به‌طور متوسط حدود یک متر بود. طول آنها نیز بسیار متغیر و به‌طور متوسط بین دو تا ده متر و در برخی موارد بیشتر هم می‌شد.<ref>. [https://civilica.com/doc/346679/certificate/print/ شیروانی و دیگران، «چگونگی حفظ محرمیت در معماری معاصر مسکونی ایران با توجه به معماری سنتی ایران نمونة موردی: خانه‌های قدیمی شهر شیراز در دورة قاجاریه»، 1393ش، ص6.]</ref>

	==فلسفۀ طولانی‌بودن دالان==		==فلسفۀ طولانی‌بودن دالان==

حمید گلزار: /* نمادشناسی دالان‌ها در معماری */

2025-05-07T18:53:21Z

نمادشناسی دالان‌ها در معماری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۲۳
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	==تأثیر نورپردازی در زیبایی دالان‌ها==		==تأثیر نورپردازی در زیبایی دالان‌ها==

	معمار با استفاده از سلسله‌مراتب نورپردازی، شخص را از فضای نسبتاً تاریک هشتی به سمت فضای پرنور حیاط هدایت می‌کرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/136845/fa بمانیان و همکاران، «عناصر هویت‌ساز در معماری سنتی خانه‌های ایرانی: نمونة موردی خانة رسولیان یزد»، 1389ش، ص59.]</ref> این طراحی با تحریک اشتیاق و کنجکاوی، فرد را در ادامه مسیر راهنمایی می‌کرد.<ref>. [https://ensani.ir/fa/article/407619/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF یداللهی و ادیبان، «بررسی سلسله‌مراتب ورود به مساجد»، 1398ش، ص24.]</ref> در نهایت، او ناگهان به فضایی روشن و زیبا وارد می‌شد و با دیدن چشم‌انداز حیاط، احساس آرامش می‌کرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص8-7.]</ref>		معمار با استفاده از سلسله‌مراتب نورپردازی، شخص را از فضای نسبتاً تاریک [[هشتی]] به سمت فضای پرنور حیاط هدایت می‌کرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/136845/fa بمانیان و همکاران، «عناصر هویت‌ساز در معماری سنتی خانه‌های ایرانی: نمونة موردی خانة رسولیان یزد»، 1389ش، ص59.]</ref> این طراحی با تحریک اشتیاق و کنجکاوی، فرد را در ادامه مسیر راهنمایی می‌کرد.<ref>. [https://ensani.ir/fa/article/407619/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF یداللهی و ادیبان، «بررسی سلسله‌مراتب ورود به مساجد»، 1398ش، ص24.]</ref> در نهایت، او ناگهان به فضایی روشن و زیبا وارد می‌شد و با دیدن چشم‌انداز حیاط، احساس آرامش می‌کرد.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/856929/fa چلونگریان و همکاران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائة راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، 1394ش، ص8-7.]</ref>

	==عوامل تعیین‌کننده ابعاد دالان‌ها==		==عوامل تعیین‌کننده ابعاد دالان‌ها==
خط ۷۴:		خط ۷۴:

	*'''وحدت در کثرت''': در برخی مساجد که دارای دالان هستند، حرکت از دالان ورودی به شبستان اصلی نماد رفتن از کثرت به وحدت است، در حالی که حرکت از تاریکی دالان به سمت نور شبستان، نمادی از حرکت از وحدت به کثرت است.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/899816/fa دواتگر زیبا، «وجود اصل وحدت و کثرت در معماری اسلامی (نمونة موردی مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان)»، 1398ش، ص9-8.]</ref>		*'''وحدت در کثرت''': در برخی مساجد که دارای دالان هستند، حرکت از دالان ورودی به شبستان اصلی نماد رفتن از کثرت به وحدت است، در حالی که حرکت از تاریکی دالان به سمت نور شبستان، نمادی از حرکت از وحدت به کثرت است.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/899816/fa دواتگر زیبا، «وجود اصل وحدت و کثرت در معماری اسلامی (نمونة موردی مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان)»، 1398ش، ص9-8.]</ref>
	*'''نظم و تعادل''': نظم فضای خانه‌های سنتی در سطح افقی بر اساس سلسله‌مراتب دسترسی از بیرون و چیدمان نور و تاریکی نسبت به حیاط مرکزی تنظیم می‌شد.<ref>. [https://sarpeleh.blogsky.com/1389/12/06/post-41/ سرپله، «شناخت کلی کالبد و ساختار خانة ایرانی»، بلاگ‌اسکای سرپله.]</ref>		*'''نظم و تعادل''': نظم فضای خانه‌های سنتی در سطح افقی بر اساس سلسله‌مراتب دسترسی از بیرون و چیدمان نور و تاریکی نسبت به [[حیاط]] مرکزی تنظیم می‌شد.<ref>. [https://sarpeleh.blogsky.com/1389/12/06/post-41/ سرپله، «شناخت کلی کالبد و ساختار خانة ایرانی»، بلاگ‌اسکای سرپله.]</ref>
	*'''تضاد بین آشکار و پنهان''': دالان‌ها با محدود کردن دید، بازدیدکننده را به‌تدریج به کشف فضاهای مختلف هدایت می‌کنند و تضاد بین آشکار و پنهان را در معماری خانه‌های سنتی ایجاد می‌کنند.		*'''تضاد بین آشکار و پنهان''': دالان‌ها با محدود کردن دید، بازدیدکننده را به‌تدریج به کشف فضاهای مختلف هدایت می‌کنند و تضاد بین آشکار و پنهان را در معماری خانه‌های سنتی ایجاد می‌کنند.
	*'''مسیر گذار و انتقال'''؛ دالان‌ها با ایجاد سلسله‌مراتب، انتقال از فضایی به فضای دیگر را تدریجی می‌کنند، زیرا گذشتن از فضایی به فضای دیگر به‌صورت یکباره از مطلوبیت کیفی فضا می‌کاهد.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref>		*'''مسیر گذار و انتقال'''؛ دالان‌ها با ایجاد سلسله‌مراتب، انتقال از فضایی به فضای دیگر را تدریجی می‌کنند، زیرا گذشتن از فضایی به فضای دیگر به‌صورت یکباره از مطلوبیت کیفی فضا می‌کاهد.<ref>. [https://civilica.com/doc/449680/ جوراب‌چیان و عرفان، «بررسی عوامل مؤثر بر احساس محرمیت در مجتمع‌های مسکونی به‌عنوان یکی از نمودهای اصلی معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی (نمونة موردی: مجتمع‌های مسکونی شهر شیراز)»، 1394ش، ص8.]</ref>

حمید گلزار در ‏۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۵۰

2025-05-07T18:50:49Z

نمایش تغییرات

حمید گلزار: /* منابع */

2025-05-07T18:11:27Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۴۱
خط ۱۶۲:		خط ۱۶۲:

	[[رده: ویکی‌رز]]		[[رده: ویکی‌رز]]
			[[رده: هویت فرهنگی]]
			[[رده: عناصر فرهنگی]]
			[[رده: هنرهای تجسمی]]
			[[رده: اخلاق هنجاری]]
			[[رده: مبانی هنر]]