خودارضایی: تفاوت میان نسخه‌ها

خودارضایی در نسخه‌های قبلی DSM<ref> -Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.</ref> (مجموعه راهنمای تشخیصی اختلالات روانی) نوعی اختلال روانی محسوب می‌شد؛ ولی در سال 1373ش، این فعالیت نابهنجار جنسی از لیست اختلالات این مجموعه حذف شد؛<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1319421/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%AC%D9%86%D8%B3%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A][https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1319421/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%AC%D9%86%D8%B3%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-dsm مرعشی، «نقد حذف خودارضایی و هم‌جنس‌گرایی از فهرست اختلالات جنسی در DSM»، 1395ش، ص9.]</ref> از این رو خودارضایی در این منبع یک اختلال روانی قابل تشخیص نیست و معیارهای دقیقی برای تشخیص اعتیاد به خودارضایی وجود ندارد .<ref>«۷ [https://beheshtiyan.ir/mag/symptoms-of-masturbation-addiction/ نشانه اعتیاد به خودارضایی»، وب‌سایت مجله سلامت دکتر بهشتیان.]</ref> البته این رفتار زمانی که شروع به ایجاد مشکل می‌کند یا به‌عنوان مکانیزم مقابله‌ای استفاده می‌شود، یک اختلال رفتاری محسوب خواهد شد <ref>[https://recovered.org/addiction/behaviors/masturbation-addiction <nowiki>[https://recovered.org/addiction/behaviors/masturbation-addiction Cozma & Langdon, "Masturbation Addiction",] Recovered website</nowiki>]</ref>و روانشناس می‌تواند با بررسی علایم تشخیص دهد که فرد برای حل مشکل نیاز به درمان دارد یا خیر.  

*لذت نبردن از سرگرمی‌های قبلی. <ref>[https://www.salamatomehr.com/articles/article/1981%F0%9F%91%88 «خودارضایی (علل، عوارض، پیشگیری)»، وب‌سایت سلامت و مهر.]</ref>

*دلایل محیطی و اجتماعی

دلایل محیطی متعددی می‌توانند عامل خودارضایی شوند؛ از قبیل چالش ارتباطی نوجوان با والدین، فشارهای روانی در خانواده و روابط بی‌حد و مرز با جنس مخالف،<ref> [http://fsh.fatemiyehshiraz.ac.ir/fa/Article/31868/FullText اصغری‌نکاح و مهاجر بعد، «کاوشی کیفی در عوامل سوق‌دهنده دختران نوجوان به خودارضایی از منظر الگوی تربیت جنسی خانواده محور مبتنی بر رشد»، 1399ش، ص7.]</ref> رفاقت با افراد ناباب و تهاجم فرهنگی و فضای مجازی. <ref>[https://civilica.com/doc/1035615/ احمدپور، «استمناء؛ علل و عوامل و راه‌های پیشگیری و درمان»، 1398ش.]</ref>  

*دلایل روانشناختی

برخی از دلایل روانشناختی نیز سوق‌دهنده فرد به سمت خودارضایی هستند؛ از قبیل تخیلات جنسی، باورهای نادرست در مورد خودارضایی، اعتیاد به پورنوگرافی<ref> [http://fsh.fatemiyehshiraz.ac.ir/fa/Article/31868/FullText اصغری‌نکاح و مهاجر بعد، «کاوشی کیفی در عوامل سوق‌دهنده دختران نوجوان به خودارضایی از منظر الگوی تربیت جنسی خانواده محور مبتنی بر رشد»، 1399ش، ص7.]</ref> و عقده حقارت. <ref>[https://civilica.com/doc/1035615/ احمدپور، «استمناء؛ علل و عوامل و راه‌های پیشگیری و درمان»، 1398ش.]</ref>

الف- آسیب‌های جسمی<br>

از جمله ضررهای جسمی ناشی از خودارضایی عبارت است از:<br>

ریزش مو، خستگی، تأثیرمنفی بر حافظه و تمرکز، تاری دید، زودانزالی،<ref>[https://borna.news/fa/news/648383/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «عوارض خودارضایی بیش از حد چیست؟»، خبرگزاری برنا.]</ref>  بی‌اختیاری ادرار <ref>-[https://tahavol.online/complications-of-masturbation/ «عوارض خودارضایی از نظر علمی و مذهبی (از خرافات تا واقعیت)»، وب‌سایت تحول آنلاین]</ref> و بدتر شدن وضعیت واریکوسل.<ref>[https://drkarami.com/845/%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%A6%DB%8C.html کرمی، حسین، «پاسخ‌های علمی دکتر کرمی درباره خودارضایی»، وب‌سایت دکتر حسین کرمی.]</ref>

ب- آسیب‌های روانی<br>

#وسواس بی‌اختیاری؛ برخی از پژوهشگران در بررسی میدانی به این نتیجه رسیدند که بین وسواس بی‌اختیاری و خودارضایی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. <ref>[https://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_id=3783&slc_lang=fa&sid=1&ftxt=1&html=1 مرعشی و محرابیان، «بررسی همبستگی وسواس ـ بی‌اختیاری، تکانش‌گری، سلامت معنوی و عزت‌نفس با خودارضایی جنسی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز در سال ۱۳۹۵ش»، 1396ش، ص1138.]</ref>

#تبدیل شدن به یک راه‌حل اشتباه جهت فرار از مشکلات؛ <ref>[https://tahavol.online/complications-of-masturbation/ «عوارض خودارضایی از نظر علمی و مذهبی (از خرافات تا واقعیت)»، وب‌سایت تحول آنلاین.] </ref>

#افسردگی. <ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1275690/ Husted & Edwards, "Personality correlates of male sexual arousal and behavior",  Arch Sex Behav 5: (56)].</ref>

ج – آسیبهای اجتماعی<br>

خودارضایی می‌تواند منجر به سستی روابط اجتماعی، انزوای فرد از اجتماع، بی‌میلی به ازدواج، تأخیر ازدواج و افت تحصیلی شود. <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95268/%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7 خودارضایی آسیب‌ها و درمان‌ها»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

برخی پژوهشگران به‌صورت میدانی به بررسی رابطه بین سلامت معنوی و عزت‌نفس با خودارضایی جنسی پرداختند و به این نتیجه دست یافتند که بین آنها رابطه منفی و معناداری وجود دارد. <ref>[https://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_id=3783&slc_lang=fa&sid=1&ftxt=1&html=1 مرعشی و محرابیان، «بررسی همبستگی وسواس ـ بی‌اختیاری، تکانش‌گری، سلامت معنوی و عزت‌نفس با خودارضایی جنسی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز در سال ش۱۳۹۵»، 1396ش، ص1138].</ref>

#کاهش رضایت جنسی در رابطه زناشویی؛ برخی از پژوهشگران در یک مطالعه مروری با بررسی 22 مقاله در مورد رابطه بین خودارضایی انفرادی و رضایت جنسی  به این نتیجه رسیدند که  حدود 71 درصد مطالعات حاکی از رابطه منفی بین خودارضایی و رضایت جنسی در مردان است. <ref>[[Cervilla et al, "Relationship between Solitary Masturbation and Sexual Satisfaction: A Systematic Review", Healthcare 12: (1).]]</ref>

#پیش‌بینی خودارضایی بیشتر در صورت نارضایتی جنسی از تعامل با همسر؛ در مطالعه‌ای گسترده  که برخی از پژوهشگران در میان 7648 مرد و 8090 زن انجام دادند، در مردان 64درصد و در زنان 35درصد  احساس نارضایتی از رابطه جنسی با همسر، پیش‌بینی می‌کرد خودارضایی بیشتری انجام خواهند داد. <ref>[https://www.psychologytoday.com/us/blog/women-who-stray/201705/masturbation-and-marriage Ley & Ma, "Masturbation and Marriage", Psychology Today.]</ref>

#ایجاد احساس ناکافی بودن در همسر فرد مبتلا؛ خودارضایی فرد می‌تواند حس ناکافی بودن را در همسر وی ایجاد کند. اگر همسرش متوجه شود که او خودارضایی می‌کند، ممکن است این حس را پیدا کند که برای او کافی نیست یا اینکه همسرش از ارتباط جنسی با او خسته شده است و به حد کافی خشنودی جنسی را ایجاد نمی‌کند. <ref>[https://www.drsosha.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA/m-and-m/ «رابطه بین خودارضایی و رابطه زناشویی چیست؟»، وب‌سایت دکتر سوشا مرجع تخصصی پزشکی و سلامت.]</ref>

*ازدواج؛ از طریق ازدواج فرد می‌تواند غریزه جنسی خود را به صورت مشروع ارضا کند. <ref>[https://www.sistani.org/persian/qa/0812/ «پرسش و پاسخ استمناء (خود ارضایی)»، وب‌سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر آیت‌الله سیستانی.]</ref>

*ورزش؛ غریزه جنسی میل سرکشی است و برای کنترل بهینه آن لازم است فرد بر روی جسم و روح خود کار کند. وقتی فرد انرژی ذهنی و جسمی خود را صرف امور مفید در طول روز کند، کمتر تحت تاثیر فشار جنسی قرار خواهد گرفت. در ضمن چون بر اثر ورزش سوخت و ساز بدن بالا رفته و در پایان روز فرد خسته می‌شود، کمتر دچار بی‌خوابی در شب خواهد شد و این تخلیه انرژی فرصت توجه و تمایل به خودارضایی را می‌گیرد. <ref> [https://zendeghima.ir/bargozideh/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C/ «ورزش و ترک خودارضایی»، وب‌سایت زندگی ما.]</ref>

*دوری از محتوای جنسی؛ دوری از محتوای جنسی (فیلم‌ها، تصاویر و اصوات جنسی) کمک می‌کند فرد احساس نیاز کمتری به خودارضایی داشته باشد. <ref>ا[https://esanj.ir/mag/what-is-masturbation-addiction#:~:text=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AF%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AE%D9%88%D8%AF%20%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C%20%D8%AE%D9%88%D8%AF,%D8%B1%D8%A7%20%D8%AA%D8%AD%D8%AA%20%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%20%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%20%D8%AF%D9%87 عتیاد به خودارضایی چیست؟»، وب‌سایت مجله ای‌سنج.]</ref>

*مراجعه به متخصص؛ اگر فرد به تنهایی نمی‌تواند این عادت را ترک کند، نیاز به کمک یک متخصص روانشناس دارد. <ref>[https://shokranehcc.com/%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C/ «مشاوره ترک خودارضایی»، مرکز مشاوره شکرانه.]</ref>

*در جلسه سوم، مؤلفه اصلی شناخت حوزه‌های خودکنترلی (افکار و هیجان در موقعیت مشکل‌ساز) است. موضوعاتی که در این جلسه به آن پرداخته می‌شود، عبارتند از: بررسی عناصر و حوزه‌های خودکنترلی، ارائه شیوه‌های اسلام در ارتقای حوزه2های خودکنترلی، شناسایی موقعیت‌های مشکل‌ساز منتهی به خودارضایی و ارائه تکلیف.<br>

*در جلسه ششم اقدام به جمع‌بندی می‌شود. در این جلسه وضعیت فعلی مراجع با اجرای پرسش‌نامه‌های اضطراب و افسردگی  و همچنین میزان دسترسی به اهداف بررسی می‌شود. سپس جلسات  جمع‌بندی شده و بررسی می‌شود که آیا مراجع نیاز به پیگیری مجدد دارد یا خیر. <ref> [https://profdoc.um.ac.ir/articles/a/1087298.pdf آذربادکان و دیگران، «تدوین پروتکل خودارضایی؛ با تأکید بر رویکرد اسلامی و امکان‌سنجی آن: تک آزمودنی»، 1399ش، ص73 و 85.]  </ref>

#مشغول کردن کودک به فعالیت‌های دیگر؛ والدین باید تلاش کنند کودک خود را به فعالیت‌های دیگری وادار کنند. لذت بردن کودک از فعالیت‌های دیگر مانع از تمایل مجدد او به خودارضایی می‌شود.<ref>[https://www.paziresh24.com/blog/23970/%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86/ «علت خودارضایی در کودکان و راه‌های درمان آن»، وب‌سایت پذیرش 24.]</ref> از جمله فعالیت‌هایی که می‌توان کودک را تشویق به آنها کرد، ورزش، بازی، مطالعه و گفت‌وگو است. <ref>[https://mahmid.ir/%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%86/ علل و راه‌های درمان خودارضایی در کودکان چیست؟»، وب‌سایت مهمید.]</ref>

#ایجاد محیط امن و صمیمی در خانه. <ref>[https://www.paziresh24.com/blog/23970/%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86/ «علت خودارضایی در کودکان و راه‌های درمان آن»، وب‌سایت پذیرش 24.] </ref>

این عمل از لحاظ شرعی حرام بوده <ref>[https://www.sistani.org/persian/qa/0812/ «پرسش و پاسخ استمناء (خود ارضایی)»، وب‌سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر آیت‌الله سیستانی.]</ref> و گناه کبیره محسوب می‌شود <ref>[http://lib.eshia.ir/10608/1/728/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1%D8%A9 فاضل لنکرانی، محمد، تفصيل الشريعة- الحدود، 1381ش، ج1، ص728]؛ [http://lib.eshia.ir/10088/41/647/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D9%89 نجفی‌جواهری، جواهر الكلام فی شرح شرائع الاسلام، 1361ش، ج41، ص647]؛ [https://makarem.ir/ahkam/fa/category/index/45157/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1 «حکم استمناء»، وب‌سایت جامع المسایل آیت الله مکارم.]</ref> و توبه از آن نیز واجب است.<ref> [https://www.sistani.org/persian/qa/0812/ «پرسش و پاسخ استمناء (خودارضایی)»، وب‌سایت دفتر مرجع عالیقدر آیت‌الله سیستانی.]</ref>  این عمل باعث بطلان روزه هم می‌شود.<ref>[http://lib.eshia.ir/50101/1/332/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1 سیستانی، توضيح المسائل، 1415ق، ج1، ص332.] ؛ [http://lib.eshia.ir/50092/1/274/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1 خوئی، توضیح المسائل، 1412ق، ج1، ص274.]</ref>