(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۷۲: خط ۷۲:


==فلسفه ممنوعیت تماشاگری جنسی==
==فلسفه ممنوعیت تماشاگری جنسی==
باید توجه داشت که بین چشم و دل رابطه تنگاتنگی وجود دارد؛ اگر نگاه سالم و پاک باشد، دل نورانی و باصفا می‌شود؛ ولی اگر نگاه آلوده به گناه باشد، دل تاریک و آشفته می‌شود. در واقع لازمه داشتن دل آرام و باطنی روشن حفظ چشم از حرام است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/89/6547/75939/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C__9_%DA%86%D8%B4%D9%85_%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88_%D9%87%D8%B1%D8%B2%D9%87_%DA%86%D8%B4%D9%85%DB%8C -«هشدارهای اجتماعی (9) چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> از سوی دیگر به این نکته نیز باید توجه داشت که هر جامعه‌ای برای سامان‌بخشی و جلوگیری از هرج‌و‌مرج در ارتباطات انسانی (از جمله روابط زن و مرد)، نیازمند قوانین و مقررات است. هر چند اسلام مخالف فعالیت سازنده زن در اجتماع نیست؛ ولی برای اینکه حضور زنان و روابط با مردان از حالت تعادل خارج نشود، لازم است نگاه‌ها کنترل شود. در واقع نگاه حرام، شروعی برای عدم تعادل و نابسامانی است و ادامه این فرایند می‌تواند منجر به بی‌نظمی و کاهش کیفیت زندگی آدمی شود و پیامدهایی از قبیل تزلزل بنیان خانواده و کاهش امنیت اجتماعی داشته باشد.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa23622 -«فلسفه حرمت نگاه به نامحرم چیست؟»، وب‌سایت اسلام‌کوئست‌نت.]</ref> از نظر امام سجاد نگاه حرام با حقوق چشم منافات دارد و نباید چشم در امور حرام مورد استفاده شود.<ref>[https://ahlolbait.com/content/6312/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%B9-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%86 - «رساله حقوق امام سجاد (ع): حقوق اعضای بدن»، وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر و معارف اهل‌بیت علیهم السلام.]</ref>  
باید توجه داشت که بین چشم و دل رابطه تنگاتنگی وجود دارد؛ اگر نگاه سالم و پاک باشد، دل نورانی و باصفا می‌شود؛ ولی اگر نگاه آلوده به گناه باشد، دل تاریک و آشفته می‌شود. در واقع لازمه داشتن دل آرام و باطنی روشن حفظ چشم از حرام است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/89/6547/75939/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C__9_%DA%86%D8%B4%D9%85_%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88_%D9%87%D8%B1%D8%B2%D9%87_%DA%86%D8%B4%D9%85%DB%8C -«هشدارهای اجتماعی (9) چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> از سوی دیگر به این نکته نیز باید توجه داشت که هر جامعه‌ای برای سامان‌بخشی و جلوگیری از هرج‌و‌مرج در ارتباطات انسانی (از جمله روابط زن و مرد)، نیازمند قوانین و مقررات است.  
 
اسلام با حضور سازندۀ زنان در اجتماع مخالفتی ندارد؛ اما برای حفظ تعادل در روابط اجتماعی، کنترل نگاه ضروری است. نگاه حرام می‌تواند آغاز بی‌تعادلی و نابسامانی باشد و تداوم آن به کاهش کیفیت زندگی، تزلزل بنیان [[خانواده]] و کاهش امنیت اجتماعی منجر شود.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa23622 -«فلسفه حرمت نگاه به نامحرم چیست؟»، وب‌سایت اسلام‌کوئست‌نت.]</ref> از نظر امام سجاد نگاه حرام با حقوق چشم منافات دارد و نباید چشم در امور حرام مورد استفاده شود.<ref>[https://ahlolbait.com/content/6312/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%B9-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%86 - «رساله حقوق امام سجاد (ع): حقوق اعضای بدن»، وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر و معارف اهل‌بیت علیهم السلام.]</ref>  
 
==فواید پرهیز از تماشاگری جنسی==
==فواید پرهیز از تماشاگری جنسی==
در روایات آثار و برکات بسیار خوبی برای چشم‌پاکی بیان شده است. کنترل چشم از گناه باعث دیدن شگفتی‌ها، راحتی قلب، نیک‌خویی، بهره‌مندی از حوریان بهشتی، چشیدن شیرینی ایمان<ref>[https://article.tebyan.net/186149/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%DB%8C -آثار و برکات چشم‌‌پاکی»، وب‌سایت تبیان.]</ref> و عدم گریه در روز قیامت است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/content/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 - «نگاه به نامحرم»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.] </ref>   
در روایات آثار و برکات بسیار خوبی برای چشم‌پاکی بیان شده است. کنترل چشم از گناه باعث دیدن شگفتی‌ها، راحتی قلب، نیک‌خویی، بهره‌مندی از حوریان بهشتی، چشیدن شیرینی ایمان<ref>[https://article.tebyan.net/186149/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%DB%8C -آثار و برکات چشم‌‌پاکی»، وب‌سایت تبیان.]</ref> و عدم گریه در روز قیامت است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/content/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 - «نگاه به نامحرم»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.] </ref>   
==درمان تماشاگری جنسی==
==درمان تماشاگری جنسی==
راه‌های متعددی برای حفظ نگاه در منابع دینی بیان شده است؛ مانند تقویت ایمان، توجه به آثار منفی  نگاه آلوده، توجه به پاداش چشم‌پاکی،<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/237842/%D8%A2%D9%81%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%B4%D9%85%E2%80%8C%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A -مرکز مطالعات و پاسخ‌گویی به شبهات، «آفات چشم‌چرانی»، وب‌سایت کیهان.]</ref>   توجه به پاسخ‌گویی و مسئولیت چشم (چشم نعمت خدا است و نباید برای سرکشی استفاده شود؛ در روز قیامت از آنچه چشم مشاهده کرده است، سؤال خواهد شد.)،<ref>[https://btid.org/fa/book/98729 - مختاری، «چشم‌چراني و هرزگی (1)»، وب‌سایت اندیشه برتر.]</ref> توجه به عنایت ویژه خداوند (فرد با ترک هر نگاه حرام مشمول عنایت و موهبت ویژه خداوند می‌شود)، محاسبه و توبه از چشم‌چرانی در هر شب و خواندن  11 مرتبه سوره توحید بعد از نماز صبح.<ref>[https://imanoor.com/blog/%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ -«راه درمان چشم‌چرانی»، وب‌سایت ایمانور.]</ref>   
راه‌های متعددی برای حفظ نگاه در منابع دینی بیان شده است؛ مانند تقویت [[ایمان]]، توجه به آثار منفی  نگاه آلوده، توجه به پاداش چشم‌پاکی،<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/237842/%D8%A2%D9%81%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%B4%D9%85%E2%80%8C%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A -مرکز مطالعات و پاسخ‌گویی به شبهات، «آفات چشم‌چرانی»، وب‌سایت کیهان.]</ref> توجه به پاسخ‌گویی و مسئولیت چشم (چشم نعمت خدا است و نباید برای سرکشی استفاده شود؛ در روز قیامت از آنچه چشم مشاهده کرده است، سؤال خواهد شد.)،<ref>[https://btid.org/fa/book/98729 - مختاری، «چشم‌چراني و هرزگی (1)»، وب‌سایت اندیشه برتر.]</ref> توجه به عنایت ویژه خداوند (فرد با ترک هر نگاه حرام مشمول عنایت و موهبت ویژه خداوند می‌شود)، محاسبه و [[توبه]] از چشم‌چرانی در هر شب و خواندن  11 مرتبه سوره توحید بعد از نماز صبح.<ref>[https://imanoor.com/blog/%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ -«راه درمان چشم‌چرانی»، وب‌سایت ایمانور.]</ref>   


طبق منابع روانشناسی نیز برای درمان می‌توان از روش‌های متعددی از قبیل شرطی‌سازی اجتنابی، کاهش محرک‌های درونی جنسی و درمان‌های شناختی-رفتاری استفاده کرد.<ref> [https://avajeh.com/18723/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C/#:~:text=%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%20%DB%8C%D8%A7%20%DA%86%D8%B4%D9%8 -«اختلال تماشاگری جنسی یا چشم‌چرانی، علائم و درمان»، وب‌سایت آواژه.]</ref>  درمان شناختی-رفتاری به فرد در کنترل انگیزه تماشاگری جنسی کمک می‌کند تا راه‌های جدید و سالم‌تری برای برانگیختگی جنسی بیاموزد. البته اگر رفتار شدید باشد، درمانگران می‌توانند با استفاده داروهای ضد افسردگی مواد شیمیایی مغز را متعادل کرده و رفتار تکانشی را کاهش دهند. همچنین استفاده از داروهای ضدآندروژنی که میل جنسی را سرکوب می‌کنند نیز می‌تواند مؤثر باشد.<ref>[https://www.psychologytoday.com/intl/conditions/voyeuristic-disorder#treatment "Voyeuristic Disorder", Psychology Today website.]</ref>  
طبق منابع روانشناسی نیز برای درمان می‌توان از روش‌های متعددی از قبیل شرطی‌سازی اجتنابی، کاهش محرک‌های درونی جنسی و درمان‌های شناختی-رفتاری استفاده کرد.<ref> [https://avajeh.com/18723/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C/#:~:text=%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%20%DB%8C%D8%A7%20%DA%86%D8%B4%D9%8 -«اختلال تماشاگری جنسی یا چشم‌چرانی، علائم و درمان»، وب‌سایت آواژه.]</ref>  درمان شناختی-رفتاری به فرد در کنترل انگیزه تماشاگری جنسی کمک می‌کند تا راه‌های جدید و سالم‌تری برای برانگیختگی جنسی بیاموزد. البته اگر رفتار شدید باشد، درمانگران می‌توانند با استفاده داروهای ضد افسردگی مواد شیمیایی مغز را متعادل کرده و رفتار تکانشی را کاهش دهند. همچنین استفاده از داروهای ضدآندروژنی که میل جنسی را سرکوب می‌کنند نیز می‌تواند مؤثر باشد.<ref>[https://www.psychologytoday.com/intl/conditions/voyeuristic-disorder#treatment "Voyeuristic Disorder", Psychology Today website.]</ref>  
خط ۸۲: خط ۸۵:
==تأثیر معماری در کاهش تماشاگری جنسی==
==تأثیر معماری در کاهش تماشاگری جنسی==
نوع معماری می‌تواند در پیشگیری از جرائم منافی عفت مثل چشم‌چرانی اثرگذار باشد. در این بین معماری ایرانی از طریق ایجاد مانع، کاهش وسوسه و پنهان‌سازی موضوعات محرک جرم، می‌تواند به کاهش و پیشگیری از این جرائم کمک کند.
نوع معماری می‌تواند در پیشگیری از جرائم منافی عفت مثل چشم‌چرانی اثرگذار باشد. در این بین معماری ایرانی از طریق ایجاد مانع، کاهش وسوسه و پنهان‌سازی موضوعات محرک جرم، می‌تواند به کاهش و پیشگیری از این جرائم کمک کند.
عناصر تأثیرگذار متعددی در این نوع معماری وجود دارد که در ادامه به چند مورد اشاره می‌شود:
عناصر تأثیرگذار متعددی در این نوع معماری وجود دارد که در ادامه به چند مورد اشاره می‌شود:
یکی از اصول مهم در معماری ایرانی- اسلامی محرمیت و درون‌گرایی است. در این معماری ارتباط درون منزل با فضای بیرونی به‌صورت رایج امروزی نیست. ساکنین خانه خلوت دیداری دارند و هر عابری نمی‌تواند محیط داخل خانه را مشاهده کرده و بر آن آگاهی یابد.  
 
در این خانه‌ها اندرونی و بیرونی وجود دارد، به صدا درآمدن درب منازل متفاوت است و درب ورودی منازل روبه‌روی هم باز نمی‌شود. فضاهای خصوص کودک از والدین تفکیک شده است. از پنجره‌های مشبک و شیشه‌های رنگی استفاده شده است.
در معماری ایرانی-اسلامی، [[محرمیت در معماری ایرانی|محرمیت]] و درون‌گرایی از اصول کلیدی به شمار می‌رود. ارتباط داخل خانه با فضای بیرونی محدود است و ساکنین خانه از خلوت دیداری برخوردارند، به‌طوری که هر عابری نمی‌تواند داخل خانه را مشاهده کند. این خانه‌ها دارای بخش‌های اندرونی و بیرونی هستند، درب‌ها متفاوت به صدا درمی‌آیند و درب‌های ورودی روبه‌روی هم باز نمی‌شوند. همچنین فضاهای خصوصی کودکان از والدین جدا شده و از پنجره‌های مشبک و شیشه‌های رنگی برای تأمین [[حریم خصوصی]] استفاده می‌شود، در حالی که بلندمرتبه‌سازی در این بافت معمول نیست.
بلندمرتبه‌سازی وجود ندارد. مکان‌یابی عناصر اصلی مثل مسجد و بازار در شریان اصلی شهر است. در واقع مکان این عناصر به‌گونه‌ای است که افردا زیادی بتوانند ناظر بر این اماکن باشند. در چنین شرایطی نظارت اجتماعی با کنترل غیررسمی باعث کاستن جرم می‌شود.<ref> [https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/21313995005.pdf - ملک‌میرزایی و کاظمی، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت (با توجه خاص به بانوان)»، 1399ش، ص87، 96، 101 و 103-105.]</ref>
 
در شهرسازی ایرانی-اسلامی، مکان‌یابی عناصر اصلی مانند [[مسجد]] و [[بازار]] در شریان‌های اصلی شهر انجام می‌شود تا افراد بیشتری بر آن‌ها نظارت داشته باشند. این طراحی به همراه کنترل غیررسمی، نظارت اجتماعی طبیعی ایجاد می‌کند که می‌تواند به کاهش جرم و ارتقای امنیت محیط شهری کمک کند.<ref> [https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/21313995005.pdf - ملک‌میرزایی و کاظمی، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت (با توجه خاص به بانوان)»، 1399ش، ص87، 96، 101 و 103-105.]</ref>


==احکام نگاه==
==احکام نگاه==
نگاه مرد به محارم؛ نگاه مرد به عورتین محارم خود غیر همسر حرام است و نگاه به غیرعورتین آنها اگر با لذت و شهوت باشد، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
'''نگاه مرد به محارم'''؛ نگاه مرد به عورتین محارم خود غیر همسر حرام است و نگاه به غیرعورتین آنها اگر با [[لذت]] و شهوت باشد، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  


نگاه مرد به زن نامحرم؛ نگاه كردن مرد به بدن و موی زن نامحرم چه با قصد لذت، چه بدون آن، چه با ترس از وقوع حرام و چه بدون آن حرام است. همچنین نگاه كردن به صورت و دست‌ها تا مچ نامحرم اگر به قصد لذت يا با ترس وقوع حرام باشد نیز حرام است؛<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینی‌سیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415ق، ص508.] </ref> ولی نگاه بدون لذت جنسی، درصورتی که این مواضع بدون آرایش یا زیور باشد، جایز است.<ref>- [https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 -«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
'''نگاه مرد به زن نامحرم'''؛ نگاه كردن مرد به بدن و موی زن نامحرم چه با قصد لذت، چه بدون آن، چه با ترس از وقوع حرام و چه بدون آن حرام است. همچنین نگاه كردن به صورت و دست‌ها تا مچ نامحرم اگر به قصد لذت يا با ترس وقوع حرام باشد نیز حرام است؛<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینی‌سیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415ق، ص508.] </ref> ولی نگاه بدون لذت جنسی، درصورتی که این مواضع بدون آرایش یا زیور باشد، جایز است.<ref>- [https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 -«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  


نگاه زن به مرد نامحرم؛ نگاه كردن زن به بدن مرد نامحرم حرام است؛ مگر به جاهایى از بدن كه در عرف مردم لزومی به پوشاندن آنها نیست؛ مثل سر، دست‌ها و ساق پاها كه نگاه كردن زن به اين قسمت‌ها اگر بدون لذت و ترس در وقوع حرام باشد، اشكال ندارد.  
'''نگاه زن به مرد نامحرم'''؛ نگاه كردن زن به بدن مرد نامحرم حرام است؛ مگر به جاهایى از بدن كه در عرف مردم لزومی به پوشاندن آنها نیست؛ مثل سر، دست‌ها و ساق پاها كه نگاه كردن زن به اين قسمت‌ها اگر بدون لذت و ترس در وقوع حرام باشد، اشكال ندارد.  


نگاه به زن بی‌باک؛ نگاه كردن به بدن زن‌هاى بدحجاب که اگر آنها را امر به حجاب هم کنند، اعتنا نمی‌کنند، اشکالی ندارد؛ البته به‌ شرطی که قصد لذت و ترس وقوع در حرام نباشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینی‌سیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415م.ص508.] </ref>   
'''نگاه به زن بی‌باک'''؛ نگاه كردن به بدن زن‌هاى بدحجاب که اگر آنها را امر به حجاب هم کنند، اعتنا نمی‌کنند، اشکالی ندارد؛ البته به‌ شرطی که قصد لذت و ترس وقوع در حرام نباشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینی‌سیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415م.ص508.] </ref>   


نگاه به غیرمسلمان؛ نگاه به قسمت‌هایی از بدن غیرمسلمان که معمولاً در عرف نمی‌پوشانند، به‌ شرطی که همراه با لذت جنسی نباشد، جایز است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه‌ای.]</ref>
'''نگاه به غیرمسلمان'''؛ نگاه به قسمت‌هایی از بدن غیرمسلمان که معمولاً در عرف نمی‌پوشانند، به‌ شرطی که همراه با لذت جنسی نباشد، جایز است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه‌ای.]</ref>
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
*-«آثار و برکات چشم‌پاکی»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1390ش.
*«آثار و برکات چشم‌پاکی»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1390ش.
*- «اختلال تماشاگری جنسی یا چشم‌چرانی علائم و درمان»، وب‌سایت آواژه، تاریخ بازدید: 21 اردیبهشت 1403ش.
*«اختلال تماشاگری جنسی یا چشم‌چرانی علائم و درمان»، وب‌سایت آواژه، تاریخ بازدید: 21 اردیبهشت 1403ش.
*-اخوی، رضا، «پیامدهای منفی چشم‌چرانی»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 7 آذر 1391ش.
*اخوی، رضا، «پیامدهای منفی چشم‌چرانی»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 7 آذر 1391ش.
*-احسان‌پور، فاطمه، «بررسی پیامدهای نگاه حرام بر آرامش اجتماعی از دیدگاه آیات و روایات»، سومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرآیندهای تعلیم و تربیت، 1402ش.
*احسان‌پور، فاطمه، «بررسی پیامدهای نگاه حرام بر آرامش اجتماعی از دیدگاه آیات و روایات»، سومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرآیندهای تعلیم و تربیت، 1402ش.
*-«انحراف جنسی چشم‌چرانی یا اختلال تماشاگری جنسی در DSM5» ، وب‌سایت روان‌رهنما، تاریخ بازدید: 21 اردیبهشت 1403ش.
*«انحراف جنسی چشم‌چرانی یا اختلال تماشاگری جنسی در DSM5» ، وب‌سایت روان‌رهنما، تاریخ بازدید: 21 اردیبهشت 1403ش.
*-«با چشم‌چرانی همسرم چه کنم؟!»، وب‌سایت مدرسه علمیه اسلام‌شناسی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها، تاریخ بازدید: 20 اردیبهشت 1403ش.
*«با چشم‌چرانی همسرم چه کنم؟!»، وب‌سایت مدرسه علمیه اسلام‌شناسی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها، تاریخ بازدید: 20 اردیبهشت 1403ش.
*-باقری، ملیکا، «اختلال تماشاگری جنسی چیست: معرفی، علائم و درمان»، وب‌سایت مشاوت، تاریخ درج مطلب: 15 خرداد 1400ش.
*باقری، ملیکا، «اختلال تماشاگری جنسی چیست: معرفی، علائم و درمان»، وب‌سایت مشاوت، تاریخ درج مطلب: 15 خرداد 1400ش.
*-«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب:  14 مهر 1393ش.
*«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب:  14 مهر 1393ش.
*-«تماشاگری جنسی (چشم‌چرانی) چیست و چه زمانی اختلال محسوب می شود؟»، وب‌سایت دکتر بهشتیان، تاریخ درج مطلب:  26 اردیبهشت 1403ش.
*«تماشاگری جنسی (چشم‌چرانی) چیست و چه زمانی اختلال محسوب می شود؟»، وب‌سایت دکتر بهشتیان، تاریخ درج مطلب:  26 اردیبهشت 1403ش.
*-«چهل حدیث درباره چشم‌چرانی»، وب‌سایت اربعینیات، تاریخ درج مطلب: 6 مرداد 1398ش.
*«چهل حدیث درباره چشم‌چرانی»، وب‌سایت اربعینیات، تاریخ درج مطلب: 6 مرداد 1398ش.
*-حسینی‌سیستانی، سیدعلی، توضیح المسائل، قم، مهر، 1415ق.
*حسینی‌ سیستانی، سیدعلی، توضیح المسائل، قم، مهر، 1415ق.
*-«راه درمان چشم‌چرانی»، وب‌سایت ایمانور، تاریخ بازدید مطلب: 5 خرداد 1403ش.
*«راه درمان چشم‌چرانی»، وب‌سایت ایمانور، تاریخ بازدید مطلب: 5 خرداد 1403ش.
*-«رساله حقوق امام سجاد (ع): حقوق اعضای بدن»، وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر و معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۴ش.
*«رساله حقوق امام سجاد (ع): حقوق اعضای بدن»، وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر و معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۴ش.
*-سنایی، کامیار، «چشم‌چرانی چیست»، وب‌سایت دکتر سنایی، تاریخ درج مطلب: 25 تیر ۱۳۹۹ش.
*سنایی، کامیار، «چشم‌چرانی چیست»، وب‌سایت دکتر سنایی، تاریخ درج مطلب: 25 تیر ۱۳۹۹ش.
*- عرفانی‌کیا، محمد، «اختلال تماشاگری جنسی»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 22 اردیبهشت 1403ش.
*عرفانی‌کیا، محمد، «اختلال تماشاگری جنسی»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 22 اردیبهشت 1403ش.
*-«عواقب و آسیب‌شناسی چشم‌چرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 25 شهریور 1393ش.
*«عواقب و آسیب‌شناسی چشم‌چرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 25 شهریور 1393ش.
*-«فلسفه حرمت نگاه به نامحرم چیست؟»، وب‌سایت اسلام کوئست‌نت، تاریخ درج مطلب: 26 آذر 1391ش.
*«فلسفه حرمت نگاه به نامحرم چیست؟»، وب‌سایت اسلام کوئست‌نت، تاریخ درج مطلب: 26 آذر 1391ش.
*- علم‌خواه، سیدمصطفی، «آثار چشم‌چراني و راهكارهاي درمان»، پرتال جامع علوم و معارف  قرآن، تاریخ درج مطلب: 12 اردیبهشت 1388ش.
*علم‌خواه، سیدمصطفی، «آثار چشم‌چراني و راهكارهاي درمان»، پرتال جامع علوم و معارف  قرآن، تاریخ درج مطلب: 12 اردیبهشت 1388ش.
*-«کیهان: «چشم‌چرانی» مردان دلایل علمی دارد»، خیرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 17 مهر 1401ش.
*«کیهان: «چشم‌چرانی» مردان دلایل علمی دارد»، خیرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 17 مهر 1401ش.
*-مختاری، علی، «چشم‌چراني و هرزگي (1)»، وب‌سایت اندیشه برتر، تاریخ درج مطلب: 3 مهر 1395ش.
*مختاری، علی، «چشم‌چراني و هرزگي (1)»، وب‌سایت اندیشه برتر، تاریخ درج مطلب: 3 مهر 1395ش.
*-مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات، «آفات چشم‌چرانی»، وب‌سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1400ش.
*مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات، «آفات چشم‌چرانی»، وب‌سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1400ش.
*-«مقاله‌ای جامع در مورد اختلال تماشاگری جنسی یا چشم‌چرانی(Voyeuristic)»، وب‌سایت روان‌بنه، تاریخ درج مطلب: 3 مرداد 1402ش.
*«مقاله‌ای جامع در مورد اختلال تماشاگری جنسی یا چشم‌چرانی(Voyeuristic)»، وب‌سایت روان‌بنه، تاریخ درج مطلب: 3 مرداد 1402ش.
*-ملک میرزایی، سمیرا و کاظمی، سیدسجاد، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت (با توجه خاص به بانوان)»، کارآگاه، سال 13، شماره 50، 1399ش.
*ملک میرزایی، سمیرا و کاظمی، سیدسجاد، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت (با توجه خاص به بانوان)»، کارآگاه، سال 13، شماره 50، 1399ش.
*-میری، زهره سادات، «آثار و عوامل روانشناسی نگاه حلال و حرام بر سلامت فرد و خانواده در اسلام»، همایش بین‌المللی حکمرانی اخلاق و معنویت، آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (عج) با الگوگیری از زندگی، 1400ش.
*میری، زهره سادات، «آثار و عوامل روانشناسی نگاه حلال و حرام بر سلامت فرد و خانواده در اسلام»، همایش بین‌المللی حکمرانی اخلاق و معنویت، آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (عج) با الگوگیری از زندگی، 1400ش.
*-«نگاه به نامحرم»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 15 مهر 1402ش.
*«نگاه به نامحرم»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 15 مهر 1402ش.
*-«هشدارهای اجتماعی (9) چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آبان 1390ش.
*«هشدارهای اجتماعی (9) چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آبان 1390ش.
*
*-Group of authors (APA),  Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders,  American Psychiatric Association, Washington, DC & London, England, 2013.
*-Group of authors (APA),  Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders,  American Psychiatric Association, Washington, DC & London, England, 2013.
*-"Voyeuristic Disorder", Psychology Today website, Last updated:  1 April 2022.
*-"Voyeuristic Disorder", Psychology Today website, Last updated:  1 April 2022.