حذف ردهها |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:چفیه.jpg|جایگزین=چفیه|بندانگشتی|مرد یمنی با چفیه]] | |||
'''<big>چَفیه</big>'''؛ سربندی رایج و سنتی در کشورهای عربی و برخی کشورهای غیرعربی. | '''<big>چَفیه</big>'''؛ سربندی رایج و سنتی در کشورهای عربی و برخی کشورهای غیرعربی. | ||
چفیه (چَپیه) پوششی سنتی از پارچههایی با جنسهای متفاوت است که بیشتر اعراب بنا به خصوصیات جغرافیایی و منطقهای ویژۀ خود، از آن استفاده میکنند. این پوشش با حفظ ظاهر کلی، تفاوتهایی جزئی پیدا کرده و بهدنبال آن نامهای خاصی را به خود اختصاص داده است. | چفیه (چَپیه) پوششی سنتی از پارچههایی با جنسهای متفاوت است که بیشتر اعراب بنا به خصوصیات جغرافیایی و منطقهای ویژۀ خود، از آن استفاده میکنند. این پوشش با حفظ ظاهر کلی، تفاوتهایی جزئی پیدا کرده و بهدنبال آن نامهای خاصی را به خود اختصاص داده است. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
چفیه دستار چهارگوشهای است که مردان عرب روی سر خود میاندازند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/%DA%86%D9%81%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87 «چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا».]</ref> یکی از نامهای این دستار کوفیه است و برخی تعبیر آن به لفظ چفیه را اشتباه میدادند. بسیاری تاریخچۀ پیدایش کوفیه و علت نامگذاری آن را شهر کوفه میدانند.<ref>نجفی، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواریهای زبان فارسی، 1373ش، ص317.</ref> برخی نیز این نامگذاری را بهسبب بافتن آن در شهر کوفه میدانند؛ زیرا از دورۀ خلافت عباسیان تاکنون، کوفیههای کوفه بهسبب بافت مرغوبشان مشهور بوده است.<ref>اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان،1367ش، ج3، ص 1622.</ref> | چفیه دستار چهارگوشهای است که مردان عرب روی سر خود میاندازند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/%DA%86%D9%81%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87 «چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا».]</ref> یکی از نامهای این [[دستار]] کوفیه است و برخی تعبیر آن به لفظ چفیه را اشتباه میدادند. بسیاری تاریخچۀ پیدایش کوفیه و علت نامگذاری آن را شهر کوفه میدانند.<ref>نجفی، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواریهای زبان فارسی، 1373ش، ص317.</ref> برخی نیز این نامگذاری را بهسبب بافتن آن در شهر کوفه میدانند؛ زیرا از دورۀ خلافت عباسیان تاکنون، کوفیههای کوفه بهسبب بافت مرغوبشان مشهور بوده است.<ref>اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان،1367ش، ج3، ص 1622.</ref> | ||
این دستار و سربند را در عربی عامیانۀ عراق و عربی رایج در خوزستان چفیه و در فارسی عامیانه، چپیه گویند.<ref>عواد، الذخائر الشرقیة، 1999م، ج1، ص391.</ref> | این دستار و سربند را در عربی عامیانۀ عراق و عربی رایج در خوزستان چفیه و در فارسی عامیانه، چپیه گویند.<ref>عواد، الذخائر الشرقیة، 1999م، ج1، ص391.</ref> | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۵: | ||
در مراسم مختلفی از جمله روز ارتش هر سال عربهاي ايران با لباسهای محلي و چفیۀ سفید «الغَتِرَه» و «عِقال» رژه ميروند. چفيه بين جوانان به یک نماد و نشان حرکتهاي جنبشي تبديل شده است. در جنبشهای انقلابی در کشورهاي عربي، جوانان مصر، تونس، شيعيان بحرين و ديگر کشورها، چفيه را بر سر و گردن میاندازند. مردم فلسطین نیز بهعنوان نماد مقاومت کشورهای اسلامی از [[چفیه فلسطینی|چفیه]] بسیار استفاده میکنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/%DA%86%D9%81%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87 «چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا».]</ref> | در مراسم مختلفی از جمله روز ارتش هر سال عربهاي ايران با لباسهای محلي و چفیۀ سفید «الغَتِرَه» و «عِقال» رژه ميروند. چفيه بين جوانان به یک نماد و نشان حرکتهاي جنبشي تبديل شده است. در جنبشهای انقلابی در کشورهاي عربي، جوانان مصر، تونس، شيعيان بحرين و ديگر کشورها، چفيه را بر سر و گردن میاندازند. مردم فلسطین نیز بهعنوان نماد مقاومت کشورهای اسلامی از [[چفیه فلسطینی|چفیه]] بسیار استفاده میکنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/%DA%86%D9%81%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87 «چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا».]</ref> | ||
[[پرونده:Photo 5915911477502527525 x.jpg|جایگزین=چفیه فلسطینی|بندانگشتی|یاسر عرفات با چفیه فلسطینی در سال ۱۹۷۴ م]] | |||
==انواع== | ==انواع== | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۷: | ||
نوع دیگری از چفیه که دارای طرح چهارخانههای بزرگ به رنگهای سبز و سفید است.<ref>[https://iranantiq.com/handicraft/textile/traditional-clothing/persian-cap/chafie-weaving «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک.]</ref> | نوع دیگری از چفیه که دارای طرح چهارخانههای بزرگ به رنگهای سبز و سفید است.<ref>[https://iranantiq.com/handicraft/textile/traditional-clothing/persian-cap/chafie-weaving «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک.]</ref> | ||
==نحوه بستن چفیه== | ==نحوه بستن چفیه== | ||
کوفیه یا چفیه به روشها و اشکال مختلفی بسته میشود که به فرهنگ و آدابورسوم هر کشور بستگی دارد. گاه بهعنوان سربند برای محافظت در برابر آفتاب و گردوخاک به سر بسته میشود. گاه گوشههای این پوشش را روی هم قرار داده و به شکل سهگوش درآورده و روی سر میاندازند و بهعنوان تکمیلکنندۀ لباس به کمک عقال روی سر قرار میگیرد و گاه بههمین صورت سهگوش درآورده و پس از قرار گرفتن روی سر، گوشهها را هر کدام روی شانههای طرف مقابل هم میاندازند این روش بیشتر در جنوب کشور ایران و کشور امارات مرسوم است. چفیه در بسیاری از کشورها نیز بهعنوان عمامه بسته میشود.<ref>[https://kimik.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%DA%86%D9%81%DB%8C%D9%87/ عزیزی، «راهنمای خرید انواع چفیه عربی و فلسطینی»، وبسایت راهنمای خرید کیمیک.]</ref> | کوفیه یا چفیه به روشها و اشکال مختلفی بسته میشود که به فرهنگ و آدابورسوم هر کشور بستگی دارد. گاه بهعنوان سربند برای محافظت در برابر آفتاب و گردوخاک به سر بسته میشود. گاه گوشههای این پوشش را روی هم قرار داده و به شکل سهگوش درآورده و روی سر میاندازند و بهعنوان تکمیلکنندۀ لباس به کمک عقال روی سر قرار میگیرد و گاه بههمین صورت سهگوش درآورده و پس از قرار گرفتن روی سر، گوشهها را هر کدام روی شانههای طرف مقابل هم میاندازند این روش بیشتر در جنوب کشور ایران و کشور امارات مرسوم است. چفیه در بسیاری از کشورها نیز بهعنوان [[عمامه]] بسته میشود.<ref>[https://kimik.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%DA%86%D9%81%DB%8C%D9%87/ عزیزی، «راهنمای خرید انواع چفیه عربی و فلسطینی»، وبسایت راهنمای خرید کیمیک.]</ref> | ||
==معنی رنگ و طرح چفیه== | ==معنی رنگ و طرح چفیه== | ||
برخي پژوهشگران در عرصۀ لباس بر این اعتقاد هستند که ترکيب رنگ به کار رفته در چفيه به تمدنهاي کهن بينالنهرين برميگردد و ساختارهاي ترکيبي آن برگرفته از شکل تورهای ماهيگيري يا خوشههاي گندم است.<ref> [https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/%DA%86%D9%81%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87 «چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا».]</ref> رنگ چفیهها بسته به سنتها و اعتقادات در هر کشور متفاوت است. در برخی اقوام و طوایف برای شناسایی و تشخیص قوم و قبیلهای خاص از رنگهای متفاوت و منحصربهفردی استفاده میشود.<ref>[https://kimik.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%DA%86%D9%81%DB%8C%D9%87/ عزیزی، «راهنمای خرید انواع چفیه عربی و فلسطینی»، وبسایت راهنمای خرید کیمیک.]</ref> | برخي پژوهشگران در عرصۀ لباس بر این اعتقاد هستند که ترکيب رنگ به کار رفته در چفيه به تمدنهاي کهن بينالنهرين برميگردد و ساختارهاي ترکيبي آن برگرفته از شکل تورهای ماهيگيري يا خوشههاي گندم است.<ref> [https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/%DA%86%D9%81%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87 «چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا».]</ref> رنگ چفیهها بسته به سنتها و اعتقادات در هر کشور متفاوت است. در برخی اقوام و طوایف برای شناسایی و تشخیص قوم و قبیلهای خاص از رنگهای متفاوت و منحصربهفردی استفاده میشود.<ref>[https://kimik.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%DA%86%D9%81%DB%8C%D9%87/ عزیزی، «راهنمای خرید انواع چفیه عربی و فلسطینی»، وبسایت راهنمای خرید کیمیک.]</ref> | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۴: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* اعتمادالسطنه، محمدحسن، مرآه البلدان، بهکوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۶۷ش. | *اعتمادالسطنه، محمدحسن، مرآه البلدان، بهکوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۶۷ش. | ||
* «چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا»، تاریخ درج مطلب: ۸ خرداد ۱۳۹۰ش. | *«چفيه؛ از تعريف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا»، تاریخ درج مطلب: ۸ خرداد ۱۳۹۰ش. | ||
* «چفیه فلسطینی از پوشش سر تا تبدیل شدن به نماد ملی آزادگان/ معروف ترین افرادی که آن را پوشیدند+ تصاویر»، وبسایت شفقنا، تاریخ درج مطلب: 9 خرداد 1400ش. | *«چفیه فلسطینی از پوشش سر تا تبدیل شدن به نماد ملی آزادگان/ معروف ترین افرادی که آن را پوشیدند+ تصاویر»، وبسایت شفقنا، تاریخ درج مطلب: 9 خرداد 1400ش. | ||
* سلیمی، هاشم، زمستان در فرهنگ مردم کرد، تهران، سروش،۱۳۹۰ش. | *سلیمی، هاشم، زمستان در فرهنگ مردم کرد، تهران، سروش،۱۳۹۰ش. | ||
* عزیزی، مصطفی، «راهنمای خرید انواع چفیه عربی و فلسطینی»، وبسایت راهنمای خرید کیمیک، تاریخ بازدید: ۱۹ آبان ۱۴۰۱ش. | *عزیزی، مصطفی، «راهنمای خرید انواع چفیه عربی و فلسطینی»، وبسایت راهنمای خرید کیمیک، تاریخ بازدید: ۱۹ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* عواد، کورکیس، الذخائر الشرقیة، بهکوشش جلیل عطیه، بیروت، مطبعة الارشاد، ۱۹۹۹م. | *عواد، کورکیس، الذخائر الشرقیة، بهکوشش جلیل عطیه، بیروت، مطبعة الارشاد، ۱۹۹۹م. | ||
* کیان، مرضیه، «همه چیز درباره چفیه»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 2 آذر ۱۴۰۰ش. | *کیان، مرضیه، «همه چیز درباره چفیه»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 2 آذر ۱۴۰۰ش. | ||
* «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک، تاریخ بازدید: 20 آبان 1401ش. | *«دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک، تاریخ بازدید: 20 آبان 1401ش. | ||
* نجفی، ابوالحسن، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواریهای زبان فارسی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۳ش. | *نجفی، ابوالحسن، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواریهای زبان فارسی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۳ش. | ||
* میرمطهری، آمنه، «چفیه»، مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: 15 دی 1398ش. | *میرمطهری، آمنه، «چفیه»، مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: 15 دی 1398ش. | ||
