حذف ردهها |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
افراد مبتلا به اختلال تماشاگری جنسی شدیداً علاقه به چشمچرانی دارند و دوست دارند افراد دیگر را در حالت برهنه شدن یا فعالیت جنسی تماشا کنند. این اختلال، زندگی فرد را در معرض انواع آسیبها مانند افزایش فشار روانی، بیاعتمادی به همسر، [[تنوعطلبی جنسی]] و کاهش میل به همسر قرار میدهد. عوامل مختلفی از قبیل نارضایتی از همسر و مشاهده روابط جنسی والدین میتواند زمینهساز بروز این اختلال باشد. | افراد مبتلا به اختلال تماشاگری جنسی شدیداً علاقه به چشمچرانی دارند و دوست دارند افراد دیگر را در حالت برهنه شدن یا فعالیت جنسی تماشا کنند. این اختلال، زندگی فرد را در معرض انواع آسیبها مانند افزایش فشار روانی، بیاعتمادی به همسر، [[تنوعطلبی جنسی]] و کاهش میل به همسر قرار میدهد. عوامل مختلفی از قبیل نارضایتی از همسر و مشاهده روابط جنسی والدین میتواند زمینهساز بروز این اختلال باشد. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
اختلال تماشاگری جنسی بهمعنای میل شدید و اشتغال مداوم ذهنی برای ارضا شدن از طریق تماشاگری است؛ منتها فرد مبتلا دوست دارد بدون اینکه فرد مقابل متوجه شود، او را در وضعیت برهنه یا فعالیت جنسی، تماشا کند. به چنین افرادی چشمچران نیز گفته میشود. معمولاً این افراد هنگام تماشا یا بعد از آن اقدام به خودارضایی میکنند.<ref>[https://moshavet.com/mag/what-is-scopophilia-disorder/ باقری، «اختلال تماشاگری جنسی چیست: معرفی، علائم و درمان»، وبسایت مشاوت.]</ref> | اختلال تماشاگری جنسی بهمعنای میل شدید و اشتغال مداوم ذهنی برای ارضا شدن از طریق تماشاگری است؛ منتها فرد مبتلا دوست دارد بدون اینکه فرد مقابل متوجه شود، او را در وضعیت برهنه یا فعالیت جنسی، تماشا کند. به چنین افرادی چشمچران نیز گفته میشود. معمولاً این افراد هنگام تماشا یا بعد از آن اقدام به [[خودارضایی]] میکنند.<ref>[https://moshavet.com/mag/what-is-scopophilia-disorder/ باقری، «اختلال تماشاگری جنسی چیست: معرفی، علائم و درمان»، وبسایت مشاوت.]</ref> | ||
==معیارهای تشخیصی اختلال تماشاگری جنسی== | ==معیارهای تشخیصی اختلال تماشاگری جنسی== | ||
بر اساس DSM-5، برای تشخیص این اختلال باید سه معیار زیر در فرد احراز شود: | بر اساس DSM-5، برای تشخیص این اختلال باید سه معیار زیر در فرد احراز شود: | ||
الف- فرد در طی یک دوره حداقل ششماهه میل جنسی شدید و مداوم به تماشای افراد بیخبری دارد که در وضعیت برهنه، درآوردن لباس یا فعالیت جنسی هستند. این تمایلات بهصورت تخیلات جنسی یا رفتار چشمچرانی بروز میکند. | الف- فرد در طی یک دوره حداقل ششماهه میل جنسی شدید و مداوم به تماشای افراد بیخبری دارد که در وضعیت برهنه، درآوردن لباس یا فعالیت جنسی هستند. این تمایلات بهصورت تخیلات جنسی یا رفتار [[چشمچرانی]] بروز میکند. | ||
ب- فرد بر اساس این تمایلات جنسی عمل کرده است و یا اینکه همین تمایلات و خیالپردایها منجر به مشکلات جدی در زمینههای مهم زندگی وی شده است. | ب- فرد بر اساس این تمایلات جنسی عمل کرده است و یا اینکه همین تمایلات و خیالپردایها منجر به مشکلات جدی در زمینههای مهم زندگی وی شده است. | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
ج- فرد مورد نظر حداقل 18 سال سن داشته باشد.<ref>[https://repository.poltekkes-kaltim.ac.id/657/1/Diagnostic%20and%20statistical%20manual%20of%20mental%20disorders%20_%20DSM-5%20(%20PDFDrive.com%20).pdf Group of authors (APA), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, p.687-688.]</ref> | ج- فرد مورد نظر حداقل 18 سال سن داشته باشد.<ref>[https://repository.poltekkes-kaltim.ac.id/657/1/Diagnostic%20and%20statistical%20manual%20of%20mental%20disorders%20_%20DSM-5%20(%20PDFDrive.com%20).pdf Group of authors (APA), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, p.687-688.]</ref> | ||
==ویژگیهای افراد مبتلا به تماشاگری جنسی== | ==ویژگیهای افراد مبتلا به تماشاگری جنسی== | ||
معمولاً چنین افرادی دارای والدینی هستند که روابط زناشویی مطلوب با یکدیگر ندارند. این افراد از لحاظ اجتماعی و جنسی رشد کافی کسب نکردهاند و نسبت به سایر گروهها با تأخیر، فعالیت جنسی را تجربه میکنند. البته این افراد هر چه تجربه جنسی بیشتری داشته باشند، احتمال چشمچرانی آنها بیشتر هم میشود.<ref>[https://dr-sanaie.com/%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ -سنایی، «چشمچرانی چیست»، وبسایت دکتر سنایی.]</ref> | معمولاً چنین افرادی دارای والدینی هستند که روابط زناشویی مطلوب با یکدیگر ندارند. این افراد از لحاظ اجتماعی و جنسی رشد کافی کسب نکردهاند و نسبت به سایر گروهها با تأخیر، فعالیت جنسی را تجربه میکنند. البته این افراد هر چه تجربه جنسی بیشتری داشته باشند، احتمال چشمچرانی آنها بیشتر هم میشود.<ref>[https://dr-sanaie.com/%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ -سنایی، «چشمچرانی چیست»، وبسایت دکتر سنایی.]</ref> افراد مبتلا به این اختلال، بهندرت اقدام به ارتباط جنسی با افراد مورد تماشا میکنند و صِرفِ تماشا کردن برای این افراد لذت شدیدی دارد.<ref>[https://moshavet.com/mag/what-is-scopophilia-disorder/ باقری، «اختلال تماشاگری جنسی چیست: معرفی، علائم و درمان»، وبسایت مشاوت.]</ref> | ||
==تماشاگری جنسی و جنسیت== | ==تماشاگری جنسی و جنسیت== | ||
تماشاگری جنسی متداولترین ناهنجاری رفتار جنسی بالقوه به شمار میآید. میزان شیوع این اختلال در بین افراد جامعه دقیقاً مشخص نیست. با این حال، در نمونههای غیربالینی، بالاترین شیوع ممکن در طول زندگی برای این اختلال در مردان تقریباً 12درصد و در زنان 4درصد تشخیص داده شده است.<ref>[https://repository.poltekkes-kaltim.ac.id/657/1/Diagnostic%20and%20statistical%20manual%20of%20mental%20disorders%20DSM-5%20(%20PDFDrive.com%20).pdf Group of authors (APA), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, p687-688.]</ref> | تماشاگری جنسی متداولترین ناهنجاری رفتار جنسی بالقوه به شمار میآید. میزان شیوع این اختلال در بین افراد جامعه دقیقاً مشخص نیست. با این حال، در نمونههای غیربالینی، بالاترین شیوع ممکن در طول زندگی برای این اختلال در مردان تقریباً 12درصد و در زنان 4درصد تشخیص داده شده است.<ref>[https://repository.poltekkes-kaltim.ac.id/657/1/Diagnostic%20and%20statistical%20manual%20of%20mental%20disorders%20DSM-5%20(%20PDFDrive.com%20).pdf Group of authors (APA), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, p687-688.]</ref> | ||
==شیوع تماشاگری جنسی در بین مردان== | ==شیوع تماشاگری جنسی در بین مردان== | ||
تحقیقات علمی متعدد حاکی از این است که مردان نسبت به محرکهای بینایی- شهوانی حساسیت بیشتری دارند و در مقابل زنان به محرکهای لمسی حساستر هستند. تحریکپذیری مردان نسبت به محرکهای بینایی نیز ممکن است بهصورتهای گوناگون مانند تهیه عکسها، مجلات و | تحقیقات علمی متعدد حاکی از این است که مردان نسبت به محرکهای بینایی - شهوانی حساسیت بیشتری دارند و در مقابل زنان به محرکهای لمسی حساستر هستند. تحریکپذیری مردان نسبت به محرکهای بینایی نیز ممکن است بهصورتهای گوناگون مانند تهیه عکسها، مجلات و فیلمهای پورن بروز کند.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1401071708530/%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86-%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF کیهان: «چشمچرانی» مردان دلایل علمی دارد»، خیرگزاری ایسنا.] | ||
</ref> | </ref> | ||
==عوامل ایجاد اختلال تماشاگری جنسی== | ==عوامل ایجاد اختلال تماشاگری جنسی== | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
در ضمن این اختلال ممکن است بر اثر مشاهده تصادفی فردی که در حالت برهنه، درآوردن لباس یا فعالیت جنسی است، آغاز شود. سپس ادامۀ مشاهده موجب تقویت رفتار شده و تا حدی پیش میرود که به یک رفتار غیرعادی تبدیل شود.<ref>[https://ravanboneh.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC/ -«مقالهای جامع در مورد اختلال تماشاگری جنسی یا چشمچرانی (Voyeuristic)»، وبسایت روانبنه.]</ref> | در ضمن این اختلال ممکن است بر اثر مشاهده تصادفی فردی که در حالت برهنه، درآوردن لباس یا فعالیت جنسی است، آغاز شود. سپس ادامۀ مشاهده موجب تقویت رفتار شده و تا حدی پیش میرود که به یک رفتار غیرعادی تبدیل شود.<ref>[https://ravanboneh.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC/ -«مقالهای جامع در مورد اختلال تماشاگری جنسی یا چشمچرانی (Voyeuristic)»، وبسایت روانبنه.]</ref> | ||
یکی دیگر از عوامل مؤثر در شکلگیری این اختلال، مشکل اضطراب فراگیر است؛ فرد مبتلا به این مشکل ممکن است برای رهایی از فشار روانی به انجام این عمل بپردازد.<ref>[https://avajeh.com/18723/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C/#:~:text=%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%20%DB%8C%D8%A7%20%DA%86%D8%B4%D9%8 - «اختلال تماشاگری جنسی یا چشمچرانی علائم و درمان»، وبسایت آواژه.]</ref> | یکی دیگر از عوامل مؤثر در شکلگیری این اختلال، مشکل اضطراب فراگیر است؛ فرد مبتلا به این مشکل ممکن است برای رهایی از فشار روانی به انجام این عمل بپردازد.<ref>[https://avajeh.com/18723/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C/#:~:text=%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%20%DB%8C%D8%A7%20%DA%86%D8%B4%D9%8 - «اختلال تماشاگری جنسی یا چشمچرانی علائم و درمان»، وبسایت آواژه.]</ref> علاوه بر عوامل فوق خودنمایی زنان نیز در بروز اختلال چشمچرانی مؤثر است. مردان بهطور طبیعی نسبت به اندام زنان حساساند و پوشش نامناسب زنان باعث تحریک این گرایش در مردان میشود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4227/8000/104875/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%A8_%D9%88_%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DA%86%D8%B4%D9%85_%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C - «عواقب و آسیبشناسی چشمچرانی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
==نقش خانواده در تماشاگری جنسی== | ==نقش خانواده در تماشاگری جنسی== | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
===پیامدهای فردی و معنوی=== | ===پیامدهای فردی و معنوی=== | ||
پیدایش برخی بیماریهای جسمی و روانی میتواند تحت تأثیر چشمچرانی باشد.<ref>[https://civilica.com/doc/1844397/ -احسانپور، «بررسی پیامدهای نگاه حرام بر آرامش اجتماعی از دیدگاه آیات و روایات»، 1402ش.]</ref> | پیدایش برخی بیماریهای جسمی و روانی میتواند تحت تأثیر چشمچرانی باشد.<ref>[https://civilica.com/doc/1844397/ -احسانپور، «بررسی پیامدهای نگاه حرام بر آرامش اجتماعی از دیدگاه آیات و روایات»، 1402ش.]</ref> فشار روانی ناشی از چشمچرانی ممکن است به مواردی از قبیل بیاشتهایی عصبی، سردرد، بیقراری و افسردگی منجر شود.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/649618/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C -اخوی، «پیامدهای منفی چشمچرانی»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
در روایات متعددی پیامدهای معنوی-اخروی گوناگون برای چشمچرانی و نگاه حرام بیان شده است؛ مواردی از قبیل کاشت بذر هوس در دل، پر شدن چشم از آتش در روز قیامت و ملعون فرشتهها شدن نمونههایی از این پیامدها است.<ref>[http://chelhadith.ir/post/Forty%20Hadiths%20About%20the%20Eye%20of%20the%20Eye -«چهل حدیث درباره چشمچرانی»، وبسایت اربعینیات.]</ref> | در روایات متعددی پیامدهای معنوی-اخروی گوناگون برای چشمچرانی و نگاه حرام بیان شده است؛ مواردی از قبیل کاشت بذر هوس در دل، پر شدن چشم از آتش در روز قیامت و ملعون فرشتهها شدن نمونههایی از این پیامدها است.<ref>[http://chelhadith.ir/post/Forty%20Hadiths%20About%20the%20Eye%20of%20the%20Eye -«چهل حدیث درباره چشمچرانی»، وبسایت اربعینیات.]</ref> علاوه بر این موارد چشمچرانی میتواند باعث غفلت و فراموشی از یاد خدا،<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/5416/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%83%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 -علمخواه، «آثار چشمچراني و راهكارهاي درمان»، پرتال جامع علوم و معارف قرآن.]</ref> کدورت قلب و مقدمه گناهانی مثل زنا شود.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/237842/%D8%A2%D9%81%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%B4%D9%85%E2%80%8C%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A -مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات، «آفات چشمچرانی»، وبسایت کیهان.]</ref> | ||
===پیامدهای خانوادگی=== | ===پیامدهای خانوادگی=== | ||
چشمچرانی از جنبههای متعددی میتواند تعاملات خانوادگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد: | چشمچرانی از جنبههای متعددی میتواند تعاملات خانوادگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد: | ||
*کاهش آرامش روانی و افزایش التهاب و | *'''کاهش آرامش روانی و افزایش التهاب و اضطراب'''؛ نگاه حرام، قوه جنسی فرد را تحریک میکند. فرد تحریک شده بهراحتی سیر نمیشود و تشنه نگاه جنسی به دیگران است. این فرد چون نمیتواند آن کسانی را که نگاه کرده به دست آورد، دچار اختلال و احساس محرومیت شدید میشود. | ||
*شک به | *'''شک به همسر'''؛ فردی که قبل از ازدواج عادت به چشمچرانی داشته است، احتمال دارد نوعی شک و تردید نسبت به همسرش پیدا کند و گمان کند که همسرش هم مانند او نگاه آلوده به نامحرم دارد. | ||
*تنوعطلبی و سرد شدن روابط | *'''تنوعطلبی و سرد شدن روابط زناشویی'''؛ فردی که قبل از ازدواج چشمچرانی را تجربه کرده است، پس از ازدواج ممکن است بهخاطر عادت قبلی باز هم دنبال دیدن صحنههای جدید حرام باشد. بهطور طبیعی، دیدن این صحنهها روان او را دچار مشکل کرده و چه بسا زندگی فعلی او هم سرد شود و سراغ رفتارهای غیراخلاقی برود. | ||
*مقایسههای | *'''مقایسههای هوسآلود'''؛ یکی از پیامدهای چشمچرانی مقایسه همسر با دیگران است. این مقایسه خانواده را در معرض نابودی قرار میدهد. چنین مقایسهای چه در ذهن باشد و چه در زبان، مشکل ایجاد خواهد کرد. مقایسۀ ذهنی، موجب دلسردی شوهر و مقایسۀ زبانی علاوه بر دلسرد شدن، موجب ناراحتی همسرش نیز میشود. | ||
*نگران دائمی از چشمچرانی دیگران نسبت به | *'''نگران دائمی از چشمچرانی دیگران نسبت به همسر'''؛ جوانانی که از طریق نگاههای هوسآلود با هم ازدواج کردهاند، در بسیاری از مواقع نگران نگاه دیگران میشوند که مبادا همسرشان شکار نگاه فرد دیگری شده و زندگی او خراب شود. | ||
*انتظارات نابجا از | *'''انتظارات نابجا از همسر'''؛ هنگامی که مرد بهخاطر مشاهده زنان دیگر میل جنسیاش برانگیخته میشود و نمیتواند با همه آنها رابطه برقرار کند، این نگاه تبدیل به نوعی عقده میشود. در این صورت ممکن است توقعات نابجای خود را به همسرش تحمیل کند. همسر نیز بهتدریج از این توقعات خسته شده و روابط زناشویی آنها متزلزل میشود.<ref>- [https://www.sid.ir/fileserver/sf/1053h14000216.pdf میری، «آثار و عوامل روانشناسی نگاه حلال و حرام بر سلامت فرد و خانواده در اسلام»، 1400ش، صفحات 15، 16، 20 و 22.]</ref> | ||
===پیامدهای اجتماعی=== | ===پیامدهای اجتماعی=== | ||
با توجه به آموزههای دینی نگاه نامشروع پیامدهای بدی در آرامش اجتماعی دارد؛ از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: توسعۀ فساد و فحشا، تزلزل بنیان خانواده، به دنیا آمدن کودکان نامشروع، بیاهمیتی افراد نسبت به دیگران و جامعه، عدم تربیت صحیح فرزندان،کاهش ازدواج و افزایش [[ | با توجه به آموزههای دینی نگاه نامشروع پیامدهای بدی در آرامش اجتماعی دارد؛ از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: توسعۀ فساد و فحشا، تزلزل بنیان خانواده، به دنیا آمدن کودکان نامشروع، بیاهمیتی افراد نسبت به دیگران و جامعه، عدم تربیت صحیح فرزندان،کاهش [[ازدواج]] و افزایش [[طلاق]]<ref>[https://civilica.com/doc/1844397/ -احسانپور، «بررسی پیامدهای نگاه حرام بر آرامش اجتماعی از دیدگاه آیات و روایات»، 1402ش.]</ref> و کاهش امنیت اجتماعی.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa23622 - «فلسفه حرمت نگاه به نامحرم چیست؟»، وبسایت اسلام کوئستنت.]</ref> | ||
==روشهای برخورد با تماشاگری جنسی همسر== | ==روشهای برخورد با تماشاگری جنسی همسر== | ||