لباس مردم خراسان جنوبی: تفاوت میان نسخه‌ها

قسمت رویه و کف کفش تبلک‌دار از چرم بوده و پاشنۀ آن در دو نوع چوبی و استخوانی است که به آن پاشنه‌چوبی یا پاشنه‌استخوانی می‌گویند. پاشنه‌استخوانی مخصوص زنان اعیانی است.<ref> برآبادی، دانشنامۀ فرهنگ و تمدن.</ref><ref> پوشاک محلی بیرجند، 1393ش، ص91.</ref>

کَتراک نوعی کفش با رویه‌ای از جنس نخ و کفه‌ای از جنس چوب است که زنان اغلب آن را در حمام استفاده می‌کنند.<ref> برآبادی، دانشنامۀ فرهنگ و تمدن.</ref><ref> پوشاک محلی بیرجند، 1393ش، ص93.</ref>

جنس این کلاه از نمد (کرک) است که اغلب به‌رنگ‌های قهوه‌ای، سیاه و سفید دیده می‌شود. مردان بیشتر از آن در فصل زمستان استفاده می‌کنند.<ref> برآبادی، دانشنامۀ فرهنگ و تمدن.</ref><ref> پوشاک محلی بیرجند، 1393ش، ص63.</ref>

قطیفه سه نوع است؛ یک نوع آن از پنبۀ سفید تهیه می‌شود که به آن «قطیفه کرباسی» می‌گویند. نوع دوم از پنبۀ مله است که به قطیفۀ مله‌ای معروف بوده و نوع سوم از نخ کارخانه تهیه می‌شود و مردم محلی آن را به‌نام قطیفۀ برقی می‌شناسند.<ref> برآبادی، دانشنامۀ فرهنگ و تمدن.</ref><ref> پوشاک محلی بیرجند، 1393ش، ص80.</ref> در دو طرف عرض قطیفه ریشه‌هایی وجود دارد که مردم برای زیبایی و دوام بیشتر آن‌ها را گره می‌زنند.<ref>خزاعی‌مسک، رویکرد فناوری فرهنگی در تحلیل پوشاک مردم خراسان جنوبی، 1395ش، ص94.</ref>

در گذشته لباس‌های مردم این منطقه از جنس پشم، کرک و مو بوده که برای جلوگیری از آفت موجوداتی مثل موریانه، موش و سایر حشرات جونده از مواد مختلفی همچون سم چغندر، نفتالین، تنباکو و نفت استفاده می‌کردند. مردم این مواد را در اطراف لباس و بین لباس‌های پشمی قرار می‌دادند تا بوی منتشرشده حاصل از این مواد، حشرات موذی را دور کند. سپس آن را درون صندوق‌های آهنی یا چوبی در یک فضای سرد می‌گذاشتند و به‌هنگام نیاز آن را بیرون آورده و در هوای آزاد پهن می‌کردند تا بوی آن از بین برود.<ref> برآبادی، دانشنامۀ فرهنگ و تمدن.</ref><ref> پوشاک محلی بیرجند، 1393ش، ص103.</ref>