فریده مهدیان (بحث | مشارکتها) |
فریده مهدیان (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
هشتی؛ یکی از عناصر پیشورودی است که عمدتاً برای حفظ حریم خصوصی<ref>[https://www.sid.ir/paper/869803/fa حسینیجوادی و نیکفالآذر، «بازشناسی فرهنگ محرمیت و تاثیر آن بر کالبد معماری»، 1394ش، ص9-8.]</ref> و با عملکردی چندمنظوره و کارآمد طراحی میشد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ «هشتی و چهار نمونة برجستة آن در معماری ایران»، وبسایت هستیآفیس.]</ref> در نقش فضای تقسیم بین اندرونی و بیرونی<ref>[https://ensani.ir/fa/article/471008/%DA%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA محمدی، «گرمابهها، عناصر کالبدی و تزئینات»، 1399ش، ص12-11.]</ref> از ورود ناگهانی افراد به فضای خصوصی جلوگیری میکردند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/827421/fa#downloadbottom جامع و طالبزاده، «بررسی مؤلفة هشتی در معماری ایرانی (بررسی حس تعلق مکان)»، 1395ش، ص2-3.]</ref> هشتی فضایی برای مهماننوازی و آمادگی ذهنی برای ورود به فضای اصلی است<ref>[https://www.sid.ir/paper/526437/fa خلاقدوست، معروفی، «گونهشناسی الگوی هشتی در معماری مسکن درونگرای ایران (اصفهان، یزد، کاشان)»، 1399ش، ص48.]</ref> که احساس امنیت و آرامش را به بازدیدکنندگان منتقل میکند.<ref>[https://library.razavi.ir/vaziri/fa/231004/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%D8%B2%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C «عناصر به کار رفته در خانههای سنتی یزد: هشتی»، وبسایت کتابخانه و موزة وزیری یزد.]</ref> همچنین بهعنوان محیطی محصور برای انتقال پیامهای غیرکلامی، بدرقة مهمانان<ref>[https://hirbodnegare.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ «هشتیخانه (هشتی در معماری خانههای قدیمی ایرانی)»، وبسایت هیربدنگاره.]</ref> و هدایت رفتار و توجیه مخاطبان طراحی شده است.<ref>[https://elmnet.ir/doc/20544520-26432 لاریجانی و صالحی، «بررسی شکلگیری و عملکرد عنصر هشتی در معماری ایرانی اسلامی»، 1394ش، ص7-6.]</ref> | هشتی؛ یکی از عناصر پیشورودی است که عمدتاً برای حفظ حریم خصوصی<ref>[https://www.sid.ir/paper/869803/fa حسینیجوادی و نیکفالآذر، «بازشناسی فرهنگ محرمیت و تاثیر آن بر کالبد معماری»، 1394ش، ص9-8.]</ref> و با عملکردی چندمنظوره و کارآمد طراحی میشد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ «هشتی و چهار نمونة برجستة آن در معماری ایران»، وبسایت هستیآفیس.]</ref> در نقش فضای تقسیم بین اندرونی و بیرونی<ref>[https://ensani.ir/fa/article/471008/%DA%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA محمدی، «گرمابهها، عناصر کالبدی و تزئینات»، 1399ش، ص12-11.]</ref> از ورود ناگهانی افراد به فضای خصوصی جلوگیری میکردند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/827421/fa#downloadbottom جامع و طالبزاده، «بررسی مؤلفة هشتی در معماری ایرانی (بررسی حس تعلق مکان)»، 1395ش، ص2-3.]</ref> هشتی فضایی برای مهماننوازی و آمادگی ذهنی برای ورود به فضای اصلی است<ref>[https://www.sid.ir/paper/526437/fa خلاقدوست، معروفی، «گونهشناسی الگوی هشتی در معماری مسکن درونگرای ایران (اصفهان، یزد، کاشان)»، 1399ش، ص48.]</ref> که احساس امنیت و آرامش را به بازدیدکنندگان منتقل میکند.<ref>[https://library.razavi.ir/vaziri/fa/231004/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%D8%B2%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C «عناصر به کار رفته در خانههای سنتی یزد: هشتی»، وبسایت کتابخانه و موزة وزیری یزد.]</ref> همچنین بهعنوان محیطی محصور برای انتقال پیامهای غیرکلامی، بدرقة مهمانان<ref>[https://hirbodnegare.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ «هشتیخانه (هشتی در معماری خانههای قدیمی ایرانی)»، وبسایت هیربدنگاره.]</ref> و هدایت رفتار و توجیه مخاطبان طراحی شده است.<ref>[https://elmnet.ir/doc/20544520-26432 لاریجانی و صالحی، «بررسی شکلگیری و عملکرد عنصر هشتی در معماری ایرانی اسلامی»، 1394ش، ص7-6.]</ref> | ||
دالان؛ | دالان؛ در معماری ایرانی، فضای ارتباطدهندة بیرون و درون است که این گسستن از بیرون و پیوستن به درون بهصورت تدریجی انجام میشد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/826360/fa#downloadbottom معینی و زندی، «بررسی خلوت در معماری ایرانی و تأثیر نادیده گرفتن آن در معماری معاصر»، 1394ش، ص10-9.]</ref> یکی از مهمترین بخشهای تأثیرگذار در محرمیت فضای ورودی که توسط دالان ایجاد میشود، کنترل نفوذپذیری بصری است<ref>[https://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-1&sid=1&slc_lang=fa علیالحسابی و قربانی، «بررسي ويژگيهاي فضای ورودی بهعنوان مفصل و حريم بصری در عرصههای عمومي مجاور؛ نمونة موردی: بندر لافت»، 1393ش، ص94.]</ref> که با یک چرخش در ورودی انحراف دید ایجاد میکند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/92093/fa#downloadbottom ولیزادةاوغانی، «نمود اندیشههای اخلاقی- حقوقی در طرح معماری خانههای سنتی ایران»، 1397ش، ص35.]</ref> مسیر رسیدن به درون خانه طولانی و پیچدرپیچ طراحی میشد<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C.htm فروزانفر، اسماعیلی، «مفهوم حریم در معماری مسکونی سنتی و احیای آن در معماری مدرن ایران»، وبسایت مگیران.]</ref> تا از یک جهت امکان دید فضای درونی نباشد و از طرف دیگر میزبان فرصت بیشتری برای استقبال از مهمان داشته باشد.<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-2.htm عزیزیان و کنعانیان، «نقش خلوت در معماری ایرانی»، وبسایت سیویلیکا.]</ref> از جمله کارکردهای آن حفظ حریم، رعایت اصل سلسهمراتب و عدم دسترسی آسان به فضای درونی است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/407619/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF یداللهی و ادیبان، «بررسی سلسلهمراتب ورود به مساجد»، 1398ش، ص24.]</ref> | ||
====حیاطها==== | ====حیاطها==== | ||
حیاطها بخش اعظم برقراری محرمیت را در اتاقها برای محفوظ ماندن از دید نامحرم و ایجاد مکث برای ورود را بر عهده داشتند. در فرهنگ ایرانی، فضاها حول یک حیاط مرکزی طراحی میشدند تا اهالی منزل از دید نامحرم حفظ شوند.<ref>[https://upjournal.ir/fa/paper.php?pid=105 هاشمی و صیادی، «رویکرد به محرمیت در معماری خانههای سنتی اسلامی ایرانی و ارایة تمهیداتی برای محرمیت و اصلاح معایب خانههای معاصر با شیوة نوین»، 1399ش، ص4 و1.] </ref> معمولاً خانهها دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی بودند. بین این دو حیاط دالانی با پیچشی از حیاط بیرونی به حیاط اندرونی طراحی میشد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/858187/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7 بمانیان و همکاران، «عناصر هویتساز در معماری سنتی خانههای ایرانی: نمونة موردی خانة رسولیان یزد»، 1389ش، ص59.]</ref> بنابراین؛ حیاطها در مرکزیت و ساختمانها و اتاقهای تفکیک شده در اطراف و دور تا دور قرار داشتند.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/12b0z حسینیزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وبسایت مجلة ویستا.]</ref> | حیاطها بخش اعظم برقراری محرمیت را در اتاقها برای محفوظ ماندن از دید نامحرم و ایجاد مکث برای ورود را بر عهده داشتند. در فرهنگ ایرانی، فضاها حول یک حیاط مرکزی طراحی میشدند تا اهالی منزل از دید نامحرم حفظ شوند.<ref>[https://upjournal.ir/fa/paper.php?pid=105 هاشمی و صیادی، «رویکرد به محرمیت در معماری خانههای سنتی اسلامی ایرانی و ارایة تمهیداتی برای محرمیت و اصلاح معایب خانههای معاصر با شیوة نوین»، 1399ش، ص4 و1.] </ref> معمولاً خانهها دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی بودند. بین این دو حیاط دالانی با پیچشی از حیاط بیرونی به حیاط اندرونی طراحی میشد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/858187/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7 بمانیان و همکاران، «عناصر هویتساز در معماری سنتی خانههای ایرانی: نمونة موردی خانة رسولیان یزد»، 1389ش، ص59.]</ref> بنابراین؛ حیاطها در مرکزیت و ساختمانها و اتاقهای تفکیک شده در اطراف و دور تا دور قرار داشتند.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/12b0z حسینیزدی، «محرمیت و خلوت در معماری ایرانی»، وبسایت مجلة ویستا.]</ref> | ||
