بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
تقیزاده در سال 1321ق به کشورهای ترکیه، مصر و لبنان سفر کرد. سپس به ایران برگشت و به نمایندگی از مردم تبریز وارد مجلس شورای ملی شد.<ref>. علیزاده، زندگی طوفانی، 1379ش، ص35-57.</ref> | تقیزاده در سال 1321ق به کشورهای ترکیه، مصر و لبنان سفر کرد. سپس به ایران برگشت و به نمایندگی از مردم تبریز وارد مجلس شورای ملی شد.<ref>. علیزاده، زندگی طوفانی، 1379ش، ص35-57.</ref> | ||
از او بهعنوان روشنفکر سکولار، روزنامهنگار، مؤسس و دبیرکل حزب دموکرات، سیاستمدار، فعال در انقلاب مشروطه، دولتمرد، مورخ، استاد دانشگاه، ادیب و سخنور، نماد غربگرایی، فراماسون و جریانساز یاد شده است.<ref>. محققی، «تقیزاده از تاریخنگاری تا مزدوری غرب»، خبرگزاری رسا.</ref> | از او بهعنوان روشنفکر سکولار، روزنامهنگار، مؤسس و دبیرکل حزب دموکرات، سیاستمدار، فعال در انقلاب مشروطه، دولتمرد، مورخ، استاد دانشگاه، ادیب و سخنور، نماد غربگرایی، فراماسون و جریانساز یاد شده است.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/659483/%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%E2%80%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%E2%80%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B2 . محققی، «تقیزاده از تاریخنگاری تا مزدوری غرب»، خبرگزاری رسا.]</ref> | ||
==سفر به خارج از کشور== | ==سفر به خارج از کشور== | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
*غربگرایان و روشنفکران تحت عناوین فرقههای «اجتماعیون عامیون» و «دمکرات» به رهبری تقیزاده و حیدرخان عمواوغلی. رهبران این گروه دست به ترور رجال مشروطهخواه اصیل از جمله سیدعبدالله بهبهانی زدند.<ref>. شکوری، خط سوم در انقلاب مشروطیت، 1371ش، ص96.</ref> | *غربگرایان و روشنفکران تحت عناوین فرقههای «اجتماعیون عامیون» و «دمکرات» به رهبری تقیزاده و حیدرخان عمواوغلی. رهبران این گروه دست به ترور رجال مشروطهخواه اصیل از جمله سیدعبدالله بهبهانی زدند.<ref>. شکوری، خط سوم در انقلاب مشروطیت، 1371ش، ص96.</ref> | ||
تقیزاده در مجلس دوم عضو کمیتهای بود که حکم به دستگیری و اعدام شیخ فضلالله نوری داد. این فعالیتها سبب شد تا علمای نجف خواستار تبعید سیدحسن از ایران و اخراج وی از مجلس شدند. سپس او به استانبول فرار کرد و با «مورگان شوستر» مشاور آمریکایی ملاقاتهای متعددی انجام داد. سپس از سوی مقامات دولتی جهت ماموریت به مسکو عازم شد و از آنجا به آلمان رفت و در این کشور با زنی آلمانی ازدواج کرد.<ref>. «گزارش: تقیزاده که بود؟ از دارسی تا دست داشتن در شهادت شیخ فضل تاله نوری»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | تقیزاده در مجلس دوم عضو کمیتهای بود که حکم به دستگیری و اعدام شیخ فضلالله نوری داد. این فعالیتها سبب شد تا علمای نجف خواستار تبعید سیدحسن از ایران و اخراج وی از مجلس شدند. سپس او به استانبول فرار کرد و با «مورگان شوستر» مشاور آمریکایی ملاقاتهای متعددی انجام داد. سپس از سوی مقامات دولتی جهت ماموریت به مسکو عازم شد و از آنجا به آلمان رفت و در این کشور با زنی آلمانی ازدواج کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/01/02/1973697/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C . «گزارش: تقیزاده که بود؟ از دارسی تا دست داشتن در شهادت شیخ فضل تاله نوری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
==فعالیتهای فرهنگی== | ==فعالیتهای فرهنگی== | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
==باستانگرایی== | ==باستانگرایی== | ||
تقیزاده از جمله افرادی بود که باستانگرایی را در تضاد با هویت دین در روزنامه کاوه ترویج میکرد. هرچند هدف ظاهری این روزنامه مبارزه با متفقین و حمایت از آلمان بود؛ اما در باطن شیوه تسلیم در برابر تمدن غرب و گسترش باستانگرایی را اشاعه میداد. انتخاب نام «کاوه» بر این نشریه و ذکر داستان قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک و سخنرانی او در سال 1339ش درباره «ملیت» با موضوع وحدت ملی گواه بر همین مطلب است.<ref> | تقیزاده از جمله افرادی بود که باستانگرایی را در تضاد با هویت دین در روزنامه کاوه ترویج میکرد. هرچند هدف ظاهری این روزنامه مبارزه با متفقین و حمایت از آلمان بود؛ اما در باطن شیوه تسلیم در برابر تمدن غرب و گسترش باستانگرایی را اشاعه میداد. انتخاب نام «کاوه» بر این نشریه و ذکر داستان قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک و سخنرانی او در سال 1339ش درباره «ملیت» با موضوع وحدت ملی گواه بر همین مطلب است.<ref>شفیعیفر و طهماسبی، « باستان گرائی و هویت ملی؛ تجدد و استبداد منور: از دیدگاه سیدحسن تقیزاده و مجله کاوه»،</ref><ref> تجدد و استبداد منور: از دیدگاه سیدحسن تقیزاده و مجله کاوه»، ص38.</ref> در مقاله «روزهای تاریخی ایران» مجله کاوه برای تشویق و ترغیب این رویکرد، سرودی آورده که هویت دینی مانند سپاه اهریمن و باستانگرایی مثل لشکریان یزدان است.<ref>. تقی زاده، مجله کاوه، 1295ش، ص3.</ref> | ||
==نماد غربگرایی== | ==نماد غربگرایی== | ||
امام خمینی در توصیف فضای فرهنگی دانشگاههای ایران پیش از انقلاب اسلامی، از استقلال و عدم وابستگی آن به شرق و غرب سخن میگوید و از گرایش به اساتید غربگرایی مانند تقیزادهها برحذر میدارد.<ref>. خمینی، صحیفه امام، 1379ش، ج14، ص360.</ref> امام همچنین به نقش تقیزاده در ترویج سبک زندگی غربی اشاره میکند.<ref>. خمینی، صحیفه امام، 1379ش، ج16، ص84.</ref> | امام خمینی در توصیف فضای فرهنگی دانشگاههای ایران پیش از انقلاب اسلامی، از استقلال و عدم وابستگی آن به شرق و غرب سخن میگوید و از گرایش به اساتید غربگرایی مانند تقیزادهها برحذر میدارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11150/14/360/%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 . خمینی، صحیفه امام، 1379ش، ج14، ص360.]</ref> امام همچنین به نقش تقیزاده در ترویج سبک زندگی غربی اشاره میکند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11150/16/84/%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 . خمینی، صحیفه امام، 1379ش، ج16، ص84.]</ref> | ||
مرتضی مطهری با توجه به نقش سیداحمدخان هندی در ترویج تمدن غربی و شیفتگی وی نسبت به فرهنگ اروپا، احمدخان را همردیف با تقیزاده ایرانی میداند که گفته بود باید از سر تا ناخن فرنگی و غربی شد تا به سعادت نائل شویم.<ref>. مطهری، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، 1375ش، ج24، ص151.</ref> | مرتضی مطهری با توجه به نقش سیداحمدخان هندی در ترویج تمدن غربی و شیفتگی وی نسبت به فرهنگ اروپا، احمدخان را همردیف با تقیزاده ایرانی میداند که گفته بود باید از سر تا ناخن فرنگی و غربی شد تا به سعادت نائل شویم.<ref>[https://lib.eshia.ir/11051/24/151 . مطهری، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، 1375ش، ج24، ص151.]</ref> | ||
آیتالله خامنهای در سال 1383ش در دیدار با جمعی از مهندسان و محققان به جریان روشنفکری در ایران و خودباختگی امثال تقیزادهها در برابر غرب اشاره میکند.<ref>. بیانات رهبری در دیدار جمعی از مهندسان، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.</ref> | آیتالله خامنهای در سال 1383ش در دیدار با جمعی از مهندسان و محققان به جریان روشنفکری در ایران و خودباختگی امثال تقیزادهها در برابر غرب اشاره میکند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3271 . بیانات رهبری در دیدار جمعی از مهندسان، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.]</ref> | ||
==تقیزاده و مسئله تجدد== | ==تقیزاده و مسئله تجدد== | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
==تقیزاده و مسئله حجاب== | ==تقیزاده و مسئله حجاب== | ||
پساز انقلاب مشروطیت جریان روشنفکری به این نتیجه رسید که برای تداوم غربگرایی باید دولت قوی در ایران شکل بگیرد. این جریان در راستای تشکیل دولت قوی به سمت رضاخان متمایل شد<ref>. توانگر رنجبر، «بررسی مسئله حجاب دراندیشه ی برخی دگراندیشان»، 1397ش، ص10.</ref> و تقیزاده و همفکرانش زمینههای استقرار سلطنت رضاخان را فراهم آوردند. سیدحسن از جمله افرادی بود که در جریان «کشف حجاب» در ایران به سال 1314ش در زمان رضاخان نقش مهمی ایفا کرد.<ref>. حقانی، «غربباوری و مرعوبیت ویژگی تقیزادههاست»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سید علی خامنهای.</ref> | پساز انقلاب مشروطیت جریان روشنفکری به این نتیجه رسید که برای تداوم غربگرایی باید دولت قوی در ایران شکل بگیرد. این جریان در راستای تشکیل دولت قوی به سمت رضاخان متمایل شد<ref>. توانگر رنجبر، «بررسی مسئله حجاب دراندیشه ی برخی دگراندیشان»، 1397ش، ص10.</ref> و تقیزاده و همفکرانش زمینههای استقرار سلطنت رضاخان را فراهم آوردند. سیدحسن از جمله افرادی بود که در جریان «کشف حجاب» در ایران به سال 1314ش در زمان رضاخان نقش مهمی ایفا کرد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=42953 . حقانی، «غربباوری و مرعوبیت ویژگی تقیزادههاست»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سید علی خامنهای.]</ref> | ||
تقیزاده بهعنوان یکی از اعضای فعال گروه فراماسونری در ایران به این نتیجه رسید که دلیل توسعه و پیشرفت ترکیه گرایش آتاتورک به غرب و مبارزه با حجاب زنان است؛ بنابراین در ایران نیز مانند ترکیه باید سبک زندگی تغییر کرده و حجاب از زندگی مردم مسلمان کنار گذاشته شود. او کلید پیشرفت ایران را اصلاح لباس مردان و زنان میدانست.<ref>. «امضای قراردادهای ننگین در هیاهوی کشف حجاب»، سایت مشرق نیوز.</ref> | تقیزاده بهعنوان یکی از اعضای فعال گروه فراماسونری در ایران به این نتیجه رسید که دلیل توسعه و پیشرفت ترکیه گرایش آتاتورک به غرب و مبارزه با حجاب زنان است؛ بنابراین در ایران نیز مانند ترکیه باید سبک زندگی تغییر کرده و حجاب از زندگی مردم مسلمان کنار گذاشته شود. او کلید پیشرفت ایران را اصلاح لباس مردان و زنان میدانست.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/748643/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8 . «امضای قراردادهای ننگین در هیاهوی کشف حجاب»، سایت مشرق نیوز.]</ref> | ||
در حالی که جامعه شیعی ایران حاضر به برداشتن سنتهای دینی از جمله حجاب نبود، سیدحسن دست به تاسیس روزنامهای به نام «کاوه» زد که جدایی دین از سیاست، مبارزه با پوشش و حجاب زنان، ترویج سبک زندگی غربی و حمله به فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی از جمله اهداف و سیاستگذاری این روزنامه بود. او در این نشریه میکوشید حجاب را یکی از معایب بزرگ زندگی مدنی به شمار آورد.<ref>. توانگر رنجبر، «بررسی مسئله حجاب دراندیشه ی برخی دگراندیشان»، 1397ش، ص10.</ref> | در حالی که جامعه شیعی ایران حاضر به برداشتن سنتهای دینی از جمله حجاب نبود، سیدحسن دست به تاسیس روزنامهای به نام «کاوه» زد که جدایی دین از سیاست، مبارزه با پوشش و حجاب زنان، ترویج سبک زندگی غربی و حمله به فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی از جمله اهداف و سیاستگذاری این روزنامه بود. او در این نشریه میکوشید حجاب را یکی از معایب بزرگ زندگی مدنی به شمار آورد.<ref>. توانگر رنجبر، «بررسی مسئله حجاب دراندیشه ی برخی دگراندیشان»، 1397ش، ص10.</ref> | ||
برخی او را پدر تئوریک ملیگرایی لائیک و غیرمذهبی ایران دانستهاند. به نظر او باید در برابر تمدن غرب بدون هیچ شرطی تسلیم شد و همه آدابورسوم اروپا را در زندگی اجرا کنیم. ایران باید در ظاهر، باطن، جسمی و روحی فرنگیمآب شود و مظاهر دینی از جمله حجاب از زندگی ایرانیان حذف شود. او معتقد بود انسان مختار آفریده شده است و نمیدانم چرا زنان ایرانی خود را بهشکل لباس سیاه عزا و اسارات در میآورند؛ در حالی که زنان غربی آزاد و متمدن هستند.<ref>. صادقیپری، «نامهای مادر و حیا را در ایران بیمفهوم میکنیم!»، وبسایت جوان آنلاین</ref> | برخی او را پدر تئوریک ملیگرایی لائیک و غیرمذهبی ایران دانستهاند. به نظر او باید در برابر تمدن غرب بدون هیچ شرطی تسلیم شد و همه آدابورسوم اروپا را در زندگی اجرا کنیم. ایران باید در ظاهر، باطن، جسمی و روحی فرنگیمآب شود و مظاهر دینی از جمله حجاب از زندگی ایرانیان حذف شود. او معتقد بود انسان مختار آفریده شده است و نمیدانم چرا زنان ایرانی خود را بهشکل لباس سیاه عزا و اسارات در میآورند؛ در حالی که زنان غربی آزاد و متمدن هستند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1156954/%D9%86%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D8%AD%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85 . صادقیپری، «نامهای مادر و حیا را در ایران بیمفهوم میکنیم!»، وبسایت جوان آنلاین]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
