بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۸: خط ۲۸:
بهار ابتدا در مشهد ازدواج کرد و صاحب فرزندی شد؛ ولی عمر آن‌دو بسیار کوتاه بود. ازدواج دوم او با خانم «سودابه صفدری» از نوادگان فتحعلی شاه قاجار صورت گرفت و ماحصل زندگی‌شان شش فرزند به نام‌های؛ «هوشنگ ملک، ماه ملک، ملک دخت، پروانه، مهرداد و چهرزاد» بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/460282/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1 «محمد تقی بهار از مرغ سحر تا دماوندیه + بیوگرافی و آثار»،  خبرگزاری ایمنا.]</ref>
بهار ابتدا در مشهد ازدواج کرد و صاحب فرزندی شد؛ ولی عمر آن‌دو بسیار کوتاه بود. ازدواج دوم او با خانم «سودابه صفدری» از نوادگان فتحعلی شاه قاجار صورت گرفت و ماحصل زندگی‌شان شش فرزند به نام‌های؛ «هوشنگ ملک، ماه ملک، ملک دخت، پروانه، مهرداد و چهرزاد» بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/460282/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1 «محمد تقی بهار از مرغ سحر تا دماوندیه + بیوگرافی و آثار»،  خبرگزاری ایمنا.]</ref>


==تالیفات==
==تألیفات==


بهار، آثار منظوم و منثور زیادی دارد. به‌طور کلی آثار مهم او را می‌توان در قالب کتاب‌ها، تصحیحات، ترجمه‌ها و مقالات نام برد:  
بهار، آثار منظوم و منثور زیادی دارد. به‌طور کلی آثار مهم او را می‌توان در قالب کتاب‌ها، تصحیحات، ترجمه‌ها و مقالات نام برد:  


مقالات: تعدادی مقاله در نشریات و روزنامه‌های «بهار»،  «خراسان»،  «تازه بهار» و «مجلۀ دانشکده» و «نشریۀ فرهنگ خراسان» ترجمه‌ها‌: قطفُ الزهورِ فی التاریخِ الدهورِ و چند متن پهلوی.  
مقالات: تعدادی مقاله در نشریات و روزنامه‌های «بهار»،  «خراسان»،  «تازه بهار»، «مجلۀ دانشکده» و «نشریۀ فرهنگ خراسان»
 
ترجمه‌ها‌: قطفُ الزهورِ فی التاریخِ الدهورِ و چند متن پهلوی.  


کتاب‌ها: احوال فردوسی، تاریخ تطور شعر فارسی، تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران، چهار خطابه، مثنوی در مدح و‌اندرز به رضاشاه، دستور پنج استاد، دیوان اشعار به کوشش مهرداد بهار، سبک‌شناسی، شعر در ایران و فردوسی‌نامه.  
کتاب‌ها: احوال فردوسی، تاریخ تطور شعر فارسی، تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران، چهار خطابه، مثنوی در مدح و‌اندرز به رضاشاه، دستور پنج استاد، دیوان اشعار به کوشش مهرداد بهار، سبک‌شناسی، شعر در ایران و فردوسی‌نامه.  


تصحیحات: تاریخ بلعمی، تاریخ سیستان، رساله‌ی نفس، بابا افضل مرقی، شاهنامه‌ی فردوسی، مجمل التواریخ و القصص و منتحب جوامع الحکایات و لوامع الروایات عوفی.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1328655 جمشیدی،‌اندیشۀ سیاسی ملک‌الشعرای بهار (1)،  وب‌سایت راسخون.]</ref>
تصحیحات: تاریخ بلعمی، تاریخ سیستان، رساله‌ی نفس، بابا افضل مرقی، شاهنامه‌ی فردوسی، مجمل التواریخ و القصص، منتخب جوامع الحکایات و لوامع الروایات عوفی.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1328655 جمشیدی،‌اندیشۀ سیاسی ملک‌الشعرای بهار (1)،  وب‌سایت راسخون.]</ref>
==اندیشۀ سیاسی بهار==
==اندیشۀ سیاسی بهار==


خط ۵۴: خط ۵۶:
==دیدگاه‌های منتقدان دربارۀ رویکرد بهار به زن و حجاب==
==دیدگاه‌های منتقدان دربارۀ رویکرد بهار به زن و حجاب==


منتقدان محمدتقی بهار، وی را شاعری زن‌ستیز می‌دانند. در برخی از اشعار ملک‌الشعرا، او به زن به‌عنوان موجودی فرودست و جنس دوم نگاه کرده است.<ref>[https://anjomanfarsi.ir/pdf/pa8/1136.pdf میرمیران و رادنیا، «جایگاه و نقش زن در شعر ملک الشّعرا بهار و نسیم شمال»،  1394ش، ص2048.]</ref> بهار، همچون افرادی مانند آخوندزاده حجاب را مانع آگاهی و علم‌آموزی زنان می‌داند، در مقابل، نسیم شمال از شعرای هم‌عصر بهار، حجاب را برای زنان واجب و عامل حفظ عفت و ناموس آن‌ها می‌داند. وی بر این عقیده است که زنان می‌توانند با رعایت حجاب به کسب علم‌ودانش پرداخته و در کنار مردان به پیشرفت علمی دست یابند. نسیم شمال برخلاف محمدتقی بهار، حجاب را مقدم بر تحصیل علم می‌دانست و معتقد بود که حجاب جزو اصول جدایی‌ناپذیر ایرانی‌اسلامی است و نباید نادیده گرفته شود.<ref>[https://anjomanfarsi.ir/pdf/pa8/1136.pdf میرمیران و رادنیا، «جایگاه و نقش زن در شعر ملک الشّعرا بهار و نسیم شمال»،  1394ش، ص2047 و 2048.]</ref> نیسم شمال در اشعار خود بر ضرورت رعایت حجاب در دوران تحصیل تاکید کرده و نسبت به عواقب بی‌حجابی هشدار می‌دهد. بر خلاف نظر بهار که حجاب را مخالف عفت می‌داند، منتقدان وی، حجاب را با عفت هم‌راستا می‌بینند و حجاب را عامل کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی و تقویت‌کننده عفت می‌دانند.<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_21395_4dd198df098e30654838eac75f3bbd19.pdf جوادی‌یگانه و عزیزی، «زمینه‌های فرهنگی و ادبی کشف حجاب در ایران.]</ref>
منتقدان محمدتقی بهار، وی را شاعری زن‌ستیز می‌دانند. در برخی از اشعار ملک‌الشعرا، او به زن به‌عنوان موجودی فرودست و جنس دوم نگاه کرده است.<ref>[https://anjomanfarsi.ir/pdf/pa8/1136.pdf میرمیران و رادنیا، «جایگاه و نقش زن در شعر ملک الشّعرا بهار و نسیم شمال»،  1394ش، ص2048.]</ref> بهار، همچون افرادی مانند [[میرزا فتحعلی آخوندزاده|آخوندزاده]] حجاب را مانع آگاهی و علم‌آموزی زنان می‌داند، در مقابل، نسیم شمال از شعرای هم‌عصر بهار، حجاب را برای زنان واجب و عامل حفظ عفت و ناموس آن‌ها می‌داند. وی بر این عقیده است که زنان می‌توانند با رعایت حجاب به کسب علم‌ودانش پرداخته و در کنار مردان به پیشرفت علمی دست یابند. نسیم شمال برخلاف محمدتقی بهار، حجاب را مقدم بر تحصیل علم می‌دانست و معتقد بود که حجاب جزو اصول جدایی‌ناپذیر ایرانی‌اسلامی است و نباید نادیده گرفته شود.<ref>[https://anjomanfarsi.ir/pdf/pa8/1136.pdf میرمیران و رادنیا، «جایگاه و نقش زن در شعر ملک الشّعرا بهار و نسیم شمال»،  1394ش، ص2047 و 2048.]</ref> نیسم شمال در اشعار خود بر ضرورت رعایت حجاب در دوران تحصیل تأکید کرده و نسبت به عواقب بی‌حجابی هشدار می‌دهد. بر خلاف نظر بهار که حجاب را مخالف عفت می‌داند، منتقدان وی، حجاب را با عفت هم‌راستا می‌بینند و حجاب را عامل کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی و تقویت‌کننده عفت می‌دانند.<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_21395_4dd198df098e30654838eac75f3bbd19.pdf جوادی‌یگانه و عزیزی، «زمینه‌های فرهنگی و ادبی کشف حجاب در ایران.]</ref>
==سال‌های پایانی زندگی==
==سال‌های پایانی زندگی==


بهار در سال‌های پایانی عمر خود با بیماری سل دست‌وپنجه نرم کرد. او در سال 1330ش درگذشت و در آرامستان ظهیرالدولۀ شمیران به خاک سپرده شد.<ref>[https://namnak.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1.p570 «زندگینامۀ محمد تقی بهاراز تولد تا فوت+ قرن، مقبره و کتاب‌ها»،  وب‌سایت نمناک]</ref>
بهار در سال‌های پایانی عمر خود با بیماری سل دست‌وپنجه نرم کرد. او در سال ۱۳۳۰ش درگذشت و در آرامستان ظهیرالدولۀ شمیران به خاک سپرده شد.<ref>[https://namnak.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1.p570 «زندگینامۀ محمد تقی بهاراز تولد تا فوت+ قرن، مقبره و کتاب‌ها»،  وب‌سایت نمناک]</ref>