لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد: تفاوت میان نسخه‌ها

علیرضا محمددوست (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حذف رده‌ها
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:۲لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۲.jpg|thumb|متن تستی]]
[[پرونده:۲لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۲.jpg|thumb|پوشش محلی یک زن در جشن ازدواج عشایر|جایگزین=پوشش محلی لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد]]
<big>'''لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد'''</big>؛ پوشاک و سبک پوشش زنان در استان کهگیلویه و بویراحمد.<br>
<big>'''لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد'''</big>؛ پوشاک و سبک پوشش زنان در استان کهگیلویه و بویراحمد.<br>


خط ۸: خط ۸:


==استفاده از نمادها در پوشش زنان کهگیلویه و بویراحمد==
==استفاده از نمادها در پوشش زنان کهگیلویه و بویراحمد==
 
[[پرونده:لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۱.jpg|thumb|تدریس معلم یاسوجی با لباس محلی در فضای مجازی برای دانش آموزانش|جایگزین=معلم یاسوجی با لباس محلی]]با توجه به تنوع اقوام در این استان، ترکیبی از نمادهای محلی با باورها و معیارهای خاص برای طراحی و دوخت لباس‌ها ایجاد شده است. هر یک از این نمادها برخاسته از یک قصۀ کهن است که در قالب یک پوشش محلی قرار گرفته تا سبب یکپارچگی در تمام ابعاد پوشش شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5851261/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%84%DA%A9-%D9%88-%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%82%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AC%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%AF «محرم‌پوشی با جومه و دلک و چارقد/ اینجا جوانان لباس سنتی می‌پسندند»، خبرگزاری مهر.]</ref>
با توجه به تنوع اقوام در این استان، ترکیبی از نمادهای محلی با باورها و معیارهای خاص برای طراحی و دوخت لباس‌ها ایجاد شده است. هر یک از این نمادها برخاسته از یک قصۀ کهن است که در قالب یک پوشش محلی قرار گرفته تا سبب یکپارچگی در تمام ابعاد پوشش شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5851261/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%84%DA%A9-%D9%88-%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%82%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AC%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%AF «محرم‌پوشی با جومه و دلک و چارقد/ اینجا جوانان لباس سنتی می‌پسندند»، خبرگزاری مهر.]</ref>


==انواع پوشاک زنان در کهگیلویه و بویراحمد==
==انواع پوشاک زنان در کهگیلویه و بویراحمد==
خط ۱۹: خط ۱۸:


====دستمال سر====
====دستمال سر====
[[پرونده:لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۴.jpg|thumb|زنان یاسوجی در آیین سنتی چیدن گل محمدی|جایگزین=زنان یاسوجی در آیین سنتی چیدن گل محمدی]]
دستمال سر زنان بویراحمدی به‌صورت چهارگوش و بزرگ است که از جنس ابریشم بافته می‌شود. کناره‌های این دستمال حاشیه‌دار و زمینۀ آن به‌رنگ مشکی، با خطوط راه‌راه است. زنان محلی دستمال را به‌شکل نواری پهن درآورده و روی پیشانی گره می‌زنند.<ref>[https://asrjahan.ir/more/news/2013/view جهان تاب‌پور، «لباس و زیورآلات زنان ایل بهمئی»، پایگاه اطلاع‌رسانی عصر جهان.]</ref>  
دستمال سر زنان بویراحمدی به‌صورت چهارگوش و بزرگ است که از جنس ابریشم بافته می‌شود. کناره‌های این دستمال حاشیه‌دار و زمینۀ آن به‌رنگ مشکی، با خطوط راه‌راه است. زنان محلی دستمال را به‌شکل نواری پهن درآورده و روی پیشانی گره می‌زنند.<ref>[https://asrjahan.ir/more/news/2013/view جهان تاب‌پور، «لباس و زیورآلات زنان ایل بهمئی»، پایگاه اطلاع‌رسانی عصر جهان.]</ref>  


این دستمال روی [[مقنعه]] و کلاه پوشیده می‌شود و شکل و اندازۀ آن در میان زنان ایل‌های بختیاری، بهمئی و طیبی با زنان ایل‌های بویراحمدی، چرام، باوی و دشمن‌زیاری متفاوت است. دستمال‌های ابریشمی زنان بویراحمدی سبک و کم طول و عرض بوده که پشت کلاه بسته می‌شود و مزین به طلا و نقره است. دستمال‌های ابریشمی زنان طایفه‌های طیبی و بهمئی بلند و به‌رنگ‌های سیاه، سرخ و الوان (هفت رنگ) است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85359388/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 قهرمانی،«لباس محلی بانوان کهگیلویه و بویراحمد نمادی از پوشش اصیل ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> همچنین این طایفه‌ها دستمال سر را به‌گونه‌ای روی پیشانی می‌بندند که موی سر کاملاً پنهان باشد.<ref>[https://boyernews.com/142478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84/ «نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز.]</ref>
این دستمال روی [[مقنعه]] و کلاه پوشیده می‌شود و شکل و اندازۀ آن در میان زنان ایل‌های بختیاری، بهمئی و طیبی با زنان ایل‌های بویراحمدی، چرام، باوی و دشمن‌زیاری متفاوت است. دستمال‌های ابریشمی زنان بویراحمدی سبک و کم طول و عرض بوده که پشت کلاه بسته می‌شود و مزین به طلا و نقره است. دستمال‌های ابریشمی زنان طایفه‌های طیبی و بهمئی بلند و به‌رنگ‌های سیاه، سرخ و الوان (هفت رنگ) است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85359388/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 قهرمانی،«لباس محلی بانوان کهگیلویه و بویراحمد نمادی از پوشش اصیل ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> همچنین این طایفه‌ها دستمال سر را به‌گونه‌ای روی پیشانی می‌بندند که موی سر کاملاً پنهان باشد.<ref>[https://boyernews.com/142478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84/ «نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز.]</ref>
[[پرونده:لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۱.jpg|thumb|تدریس معلم یاسوجی با لباس محلی در فضای مجازی برای دانش آموزانش]]
====مینا====
====مینا====


مِینا از سرپوش‌های بلند زنان است که برای دوخت آن حدود سه متر پارچه نیاز است. مینا از پارچه‌های ابریشمی نازک و گلدار انتخاب می‌شود.<ref>[https://asrjahan.ir/more/news/2013/view جهان تاب‌پور، «لباس و زیورآلات زنان ایل بهمئی»، پایگاه اطلاع‌رسانی عصر جهان.]</ref> زیر مینا نیز کلاه کوچکی قرار می‌گیرد تا موهای جلوی سر زنان را بپوشاند. روی این کلاه، زیورآلات و وسایل تزیینی سنتی و ظریف قرار می‌گیرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85359388/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 قهرمانی،«لباس محلی بانوان کهگیلویه و بویراحمد نمادی از پوشش اصیل ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> زنان ایل‌های چرام، باشت و بویراحمدی از میناهای کم طول و عرض و زنان ایل‌های طیبی و بهمئی از میناهایی با طول و عرض زیاد که مو و چانه را بپوشاند، استفاده می‌کنند. مینا مخصوص زنان میانسال و جاافتاده است.<ref>[https://boyernews.com/142478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84/ «نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز.]</ref>
مِینا از سرپوش‌های بلند زنان است که برای دوخت آن حدود سه متر پارچه نیاز است. مینا از پارچه‌های ابریشمی نازک و گلدار انتخاب می‌شود.<ref>[https://asrjahan.ir/more/news/2013/view جهان تاب‌پور، «لباس و زیورآلات زنان ایل بهمئی»، پایگاه اطلاع‌رسانی عصر جهان.]</ref> زیر مینا نیز کلاه کوچکی قرار می‌گیرد تا موهای جلوی سر زنان را بپوشاند. روی این کلاه، زیورآلات و وسایل تزیینی سنتی و ظریف قرار می‌گیرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85359388/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 قهرمانی،«لباس محلی بانوان کهگیلویه و بویراحمد نمادی از پوشش اصیل ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> زنان ایل‌های چرام، باشت و بویراحمدی از میناهای کم طول و عرض و زنان ایل‌های طیبی و بهمئی از میناهایی با طول و عرض زیاد که مو و چانه را بپوشاند، استفاده می‌کنند. مینا مخصوص زنان میانسال و جاافتاده است.<ref>[https://boyernews.com/142478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84/ «نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز.]</ref>
====کلاه====
====کلاه====
[[پرونده:لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۴.jpg|thumb|زنان یاسوجی در آیین سنتی چیدن گل محمدی]]
کلاه زنان کهگیلویه و بویراحمد از مخمل گلی یا آبی با آستری از چیت گلدار تهیه می‌شود که اغلب زنان خانوادۀ خان‌ها از آن استفاده می‌کنند. روی این کلاه‌ها با منجوق و نگین‌های رنگارنگ و گل و بوته تزیین می‌شوند. زنان معمولی بهمئی نیز از پولک‌های حلبی برای تزیین کلاه‌های خود استفاده می‌کنند.<ref>[https://asrjahan.ir/more/news/2013/view جهان تاب‌پور، «لباس و زیورآلات زنان ایل بهمئی»، پایگاه اطلاع‌رسانی عصر جهان.]</ref>
کلاه زنان کهگیلویه و بویراحمد از مخمل گلی یا آبی با آستری از چیت گلدار تهیه می‌شود که اغلب زنان خانوادۀ خان‌ها از آن استفاده می‌کنند. روی این کلاه‌ها با منجوق و نگین‌های رنگارنگ و گل و بوته تزیین می‌شوند. زنان معمولی بهمئی نیز از پولک‌های حلبی برای تزیین کلاه‌های خود استفاده می‌کنند.<ref>[https://asrjahan.ir/more/news/2013/view جهان تاب‌پور، «لباس و زیورآلات زنان ایل بهمئی»، پایگاه اطلاع‌رسانی عصر جهان.]</ref>


خط ۳۵: خط ۳۳:


====کهنه یا تور====
====کهنه یا تور====
[[پرونده:۲لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۳.jpg|thumb|متن تستی]]
از دیگر سرپوش‌های زنان کهگیلویه و بویراحمد، تور یا کهنه است که از رنگ‌های شاد تشکیل شده و معمولاً به‌وسیلۀ سنجاق قفلی طلا و دیگر تزیینات مربوطه، زیر گلو بسته می‌شود.<ref>[https://boyernews.com/142478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84/ «نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز.]</ref>
از دیگر سرپوش‌های زنان کهگیلویه و بویراحمد، تور یا کهنه است که از رنگ‌های شاد تشکیل شده و معمولاً به‌وسیلۀ سنجاق قفلی طلا و دیگر تزیینات مربوطه، زیر گلو بسته می‌شود.<ref>[https://boyernews.com/142478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84/ «نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز.]</ref>


خط ۷۸: خط ۷۵:


==لباس عروس‌های عشایری در کهگیلویه و بویراحمد==
==لباس عروس‌های عشایری در کهگیلویه و بویراحمد==
 
[[پرونده:۲لباس زنان کهگیلویه و بویراحمد۳.jpg|thumb|پوشش محلی یک زن در جشن ازدواج عشایر|جایگزین=پوشش محلی یک زن در جشن ازدواج عشایر]]عروس‌های عشایر این استان به‌جای تاج و تور مرسوم، با لباس‌های محلی فاخر و [[حجاب در اندیشه سید علی خامنه‌ای|حجاب]] کامل آراسته می‌شوند که جلوه‌ای از اصالت و فرهنگ بومی آن‌ها را نمایان می‌سازد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/299319/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B9%D9%81%D8%A7%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF جوشن، «جایگاه حجاب و عفاف در بین زنان عشایر کهگیلویه و بویراحمد»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
عروس‌های عشایر این استان به‌جای تاج و تور مرسوم، با لباس‌های محلی فاخر و [[حجاب در اندیشه سید علی خامنه‌ای|حجاب]] کامل آراسته می‌شوند که جلوه‌ای از اصالت و فرهنگ بومی آن‌ها را نمایان می‌سازد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/299319/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B9%D9%81%D8%A7%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF جوشن، «جایگاه حجاب و عفاف در بین زنان عشایر کهگیلویه و بویراحمد»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>


==رنگ و جنس پارچه در پوشاک زنان کهگیلویه و بویراحمد==
==رنگ و جنس پارچه در پوشاک زنان کهگیلویه و بویراحمد==
خط ۱۲۲: خط ۱۱۸:
*
*
*«نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز، تاریخ درج مطلب: 19 اسفند 1393ش.
*«نگاهی به لباس محلی زنان و مردان در کهگیلویه و بویراحمد»، وب‌سایت تحلیلی خبری بویر نیوز، تاریخ درج مطلب: 19 اسفند 1393ش.
[[رده: ویکی‌رز]]
[[رده: پوشاک اقوام]]
[[رده: پوشاک اسلامی]]
[[رده: تاریخ پوشاک]]
[[رده: پوشاک بر پایه جنسیت]]
[[رده: هویت فرهنگی]]
[[رده: پوشاک عفیفانه]]