| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
تربیت جنسی کودک، یک بعد مهم در پرورش کودک است. امروزه با گسترش فناوری، سهولت دسترسی به فضای مجازی و پیچیدهترشدن موضوعات جنسی، آگاهکردن کودکان از اندامهای جنسی و کارکرد آنها، شیوهای پیشگیرانه برای ایمن نگهداشتن کودک از انحرافات جنسی محسوب میشود و در بهداشت روانی، رضایت از زندگی، رعایت حقوق بینفردی و تحکیم بنیان خانواده مؤثر است. | تربیت جنسی کودک، یک بعد مهم در پرورش کودک است. امروزه با گسترش فناوری، سهولت دسترسی به فضای مجازی و پیچیدهترشدن موضوعات جنسی، آگاهکردن کودکان از اندامهای جنسی و کارکرد آنها، شیوهای پیشگیرانه برای ایمن نگهداشتن کودک از انحرافات جنسی محسوب میشود و در بهداشت روانی، رضایت از زندگی، رعایت حقوق بینفردی و تحکیم بنیان خانواده مؤثر است. | ||
== | ==تعریف تربیت جنسی کودک== | ||
[[تربیت جنسی کودک]] به معنای ارائۀ تدریجی و متناسبِ دانش و اطلاعات مرتبط با مسائل جنسی، هماهنگ با تواناییها و استعدادهای ذهنی [[کودک]] است؛ فرایندی که با هدف رشد همهجانبۀ او و توانمندسازیاش برای تصمیمگیری و انجام رفتارهای درست و مورد انتظار در این حوزه صورت میگیرد.<ref>[https://impo.app/sex-education-for-children/ اذانی، «تربیت جنسی کودکان»، وبسایت ایمپو.]</ref> آموزش جنسی به موضوع ارتباط جنسی بین دو انسان بالغ میپردازد و تربیت جنسی ایجاد زمینۀ لازم برای رشد تدریجی و هماهنگ غریزۀ جنسی با هدف حفظ فرد از آسیبهای جنسی در دورههای مختلف رشد است.<ref>[https://nazaninhabibi.ir/sex-education-necessary-for-psychological-education/ «تربیت جنسی لازمۀ تربیت روانی»، وبسایت نازنین حبیبی.]</ref> | |||
==اهمیت تربیت جنسی== | ==اهمیت تربیت جنسی== | ||
تربیت جنسی کودکان یکی از ارکان اساسی در روند تربیت آنان | تربیت جنسی کودکان یکی از ارکان اساسی در روند تربیت آنان به شمار میرود. در جهان امروز، کودکان به طور گسترده در معرض پیامها و اطلاعات جنسی از طریق رسانههایی مانند فیلمها، تبلیغات و [[فضای مجازی]] قرار دارند.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/880/%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86.html#:~:text=%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C,%D8%A8%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%DB%8C&text=%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D9%87%D9%85%DA%AF%DB%8C,%D8%A8%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%DB%8C&text=%D8%A7%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C%20%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85%20.%20%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87,%D8%A8%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%DB%8C&text=%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%20%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%20%D9%87%D8%A7,%D8%A8%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%DB%8C «تربیت جنسی کودکان»، وبسایت فیلیا تخصصیترین سایت مشاوره روانشناسی.] </ref> آموزش صحیح در این زمینه، به آنها کمک میکند تا خودآگاهی لازم را بهدست آورده و بتوانند از خود در برابر آسیبها و تهدیدهای احتمالی محافظت کنند.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/child-sexual-education/#:~:text=%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C%20%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA%20%D8%A8%D9%87%20%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84,%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%20%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C&text=%C2%B7%20%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4%20%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%20%D8%B3%D9%88,%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%20%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C&text=%C2%B7%20%DA%A9%D8%B3%D8%A8%20%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85,%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%20%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C&text=%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C%20%D9%85%D9%88%D8%AB%D8%B1%20%D9%88%20%D8%A8%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5,%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%20%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C معتمدی، «تربیت جنسی کودکان؛ در چنین مسائلی باید چه کار انجام داد؟»، وبسایت درمانکده.]</ref> | ||
ارائه اطلاعات لازم و صحیح در زمینۀ مسائل جنسی باعث کمک به تصمیمگیری، ایجاد چارچوب اخلاقی برای ابراز هیجانات جنسی،<ref>[https://www.entekhabeno.com/what-should-be-the-sexual-education-of-children-and-adolescents «تربیت جنسی کودک و نوجوان چگونه باید باشد؟»، وبسایت انتخاب نو.]</ref> شجاعت، اراده، اقتدار، | ارائه اطلاعات لازم و صحیح در زمینۀ مسائل جنسی باعث کمک به تصمیمگیری، ایجاد چارچوب اخلاقی برای ابراز هیجانات جنسی،<ref>[https://www.entekhabeno.com/what-should-be-the-sexual-education-of-children-and-adolescents «تربیت جنسی کودک و نوجوان چگونه باید باشد؟»، وبسایت انتخاب نو.]</ref> شجاعت، اراده، اقتدار، [[عفاف|عفّت]]، تواضع، کسب نقش جنسی مطلوب و تحکیم بنیان [[خانواده]] میشود.<ref>[https://kargaronline.ir/fa/news-details/123084/-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-/ «نقش نهاد تربیتی در تنظیم زیستی جامعه»، کارگر آنلاین.]</ref> | ||
همچنین تربیت جنسی زمینۀ حسّ زیباییدوستی، عشقورزی، محبت، فداکاری، نگرش مثبت فرد از خود، [[ | همچنین تربیت جنسی زمینۀ حسّ زیباییدوستی، عشقورزی، محبت، فداکاری، نگرش مثبت فرد از خود، [[اعتمادبهنفس|اعتمادبهنفس]]، روابط بینفردی مناسب، احترام به خود و سایرین، رضایت از زندگی، بهداشتروانی، هویّت سالم، رشد سالم جنسی و کاهش مشکلات و انحرافات جنسی، ترویج فعالیتهای جنسی ایمنتر<ref>[https://impo.app/sex-education-for-children/ اذانی، «تربیت جنسی کودکان»، وبسایت ایمپو.]</ref> و آمادهکردن کودکان برای زندگی سالم<ref>[https://kidzy.land/blog/sex-education-for-children-under-5-years/ «آموزش مسائل جنسی برای کودکان زیر 5 سال، نکات ساده و حیاتی»، وبسایت کیدزی.]</ref> را فراهم میکند. | ||
==دیدگاهها در رابطه با تربیت جنسی== | ==دیدگاهها در رابطه با تربیت جنسی== | ||
*دیدگاه محرومیت و منع؛ این دیدگاه بر سرکوب غریزۀ جنسی، جلوگیری از آموزش، بحث و آزادی افراد در مورد آن تأکید دارد. | *دیدگاه محرومیت و منع؛ این دیدگاه بر سرکوب غریزۀ جنسی، جلوگیری از آموزش، بحث و آزادی افراد در مورد آن تأکید دارد. | ||
*دیدگاه آزادی مطلق؛ طرفداران این رویکرد معتقدند که کنترل غرایز، مخصوصاً غریزۀ جنسی منجر به عقدههای روانی و افسردگی میشود و باید انسانها را در مسیر پاسخ به غریزۀ جنسی به شیوۀ دلخواه آزاد گذاشت. | *دیدگاه آزادی مطلق؛ طرفداران این رویکرد معتقدند که کنترل غرایز، مخصوصاً غریزۀ جنسی منجر به عقدههای روانی و افسردگی میشود و باید انسانها را در مسیر پاسخ به غریزۀ جنسی به شیوۀ دلخواه آزاد گذاشت. | ||
*دیدگاه اعتدالی؛ اسلام معتقد به شکوفایی طبیعی غریزۀ جنسی و ارضای آن از طریق [[ | *دیدگاه اعتدالی؛ اسلام معتقد به شکوفایی طبیعی غریزۀ جنسی و ارضای آن از طریق [[ازدواج]] است و بر محرکهای محیطی منجر به انحرافات اخلاقی گوشزد میکند.<ref>[https://wikiporsesh.ir/%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86 «تربیت جنسی فرزندان»، ویکیپرسه.]</ref> | ||
==شیوههای تربیت جنسی در کودک== | ==شیوههای تربیت جنسی در کودک== | ||
[[پرونده:تربیت-جنسی-کودک1.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|محبت به فرزند، تربیت جنسی غیرمستقیم]] | [[پرونده:تربیت-جنسی-کودک1.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|محبت به فرزند، تربیت جنسی غیرمستقیم]] | ||
===تربیت جنسی مستقیم=== | ===تربیت جنسی مستقیم=== | ||
شامل موضوعاتی است که بهطور مستقیم با نقش، وظایف، تمایلات و رفتارهای جنسی دختر و پسر ارتباط دارد؛ مانند تربیت هویت | شامل موضوعاتی است که بهطور مستقیم با نقش، وظایف، تمایلات و رفتارهای جنسی دختر و پسر ارتباط دارد؛ مانند تربیت [[هویت جنسی]]، پیشگیری از تحریکات جنسی و پاسخ به [[سؤالات جنسی کودک]]. | ||
===تربیت جنسی غیرمستقیم=== | ===تربیت جنسی غیرمستقیم=== | ||
شامل جنبههای عاطفی، عملکردی و شناختی اثرگذار بر رفتارهای جنسی، مانند محبت به فرزند، پرورش فضائل اخلاقی، رشد ارزش و باورهای مذهبی است. این موضوعات باعث تسهیل رشد طبیعی دختر و پسر و مصونیت از اختلالات و انحرافات جنسی میشوند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95279/%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A «شیوههای آموزش و تربیت جنسی با نگاهی به سبک زندگی اهلبیت علیهمالسلام»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | شامل جنبههای عاطفی، عملکردی و شناختی اثرگذار بر رفتارهای جنسی، مانند محبت به فرزند، پرورش فضائل اخلاقی، رشد ارزش و باورهای مذهبی است. این موضوعات باعث تسهیل رشد طبیعی دختر و پسر و مصونیت از اختلالات و انحرافات جنسی میشوند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95279/%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A «شیوههای آموزش و تربیت جنسی با نگاهی به سبک زندگی اهلبیت علیهمالسلام»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۴: | ||
==زمان مناسب تربیت جنسی کودک== | ==زمان مناسب تربیت جنسی کودک== | ||
[[پرونده:تربیت-جنسی-کودک2.jpg|بندانگشتی|3000x300پیکسل|آغاز تربیت جنسی کودکان را پرسشهای جنسی آنان تعیین میکند]]اگرچه آغاز تربیت جنسی کودکان را پرسشهای جنسی آنان که معمولاً در سنین سه تا پنج سالگی مطرح میشود، تعیین میکند؛<ref>[https://www.banikandishan.com/%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86/ «تربیت جنسی کودک و نوجوان»، وبسایت نیکاندیشان.]</ref> اما تربیت جنسی باید متناسب با رشد کودک در سنین مختلف اتفاق بیفتد:<ref>[https://fnm.tums.ac.ir/userfiles/MscStudentsReports/23.pdf محمدی بلبانآباد، سمیرا«جزوه آموزشی راهنمای تربیت جنسی کودکان برای دانشجویان مامایی»، 1396ش، ص2.]</ref> | [[پرونده:تربیت-جنسی-کودک2.jpg|بندانگشتی|3000x300پیکسل|آغاز تربیت جنسی کودکان را پرسشهای جنسی آنان تعیین میکند]]اگرچه آغاز تربیت جنسی کودکان را پرسشهای جنسی آنان که معمولاً در سنین سه تا پنج سالگی مطرح میشود، تعیین میکند؛<ref>[https://www.banikandishan.com/%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86/ «تربیت جنسی کودک و نوجوان»، وبسایت نیکاندیشان.]</ref> اما تربیت جنسی باید متناسب با رشد کودک در سنین مختلف اتفاق بیفتد:<ref>[https://fnm.tums.ac.ir/userfiles/MscStudentsReports/23.pdf محمدی بلبانآباد، سمیرا«جزوه آموزشی راهنمای تربیت جنسی کودکان برای دانشجویان مامایی»، 1396ش، ص2.]</ref> | ||
*1 تا 2سالگی؛ کودکان باید بدانند بدنشان شخصی است و تمام اعضای بدن، از جمله اندام خصوصی را برای بیان موضوعات سلامتی، سوءاستفاده جنسی و کمک به داشتن درک عادی از این قسمتها نام ببرند. | *1 تا 2سالگی؛ کودکان باید بدانند بدنشان شخصی است و تمام اعضای بدن، از جمله [[اندام خصوصی]] را برای بیان موضوعات سلامتی، سوءاستفاده جنسی و کمک به داشتن درک عادی از این قسمتها نام ببرند. | ||
*2 تا 4 سالگی؛ کودک بداند کسی اجازۀ لمس بدن و اندام خصوصی او را ندارد. | *2 تا 4 سالگی؛ کودک بداند کسی اجازۀ لمس [[بدن]] و اندام خصوصی او را ندارد. | ||
*5 تا 8 سالگی؛ آموزش هنجارهای اجتماعی در [[ | *5 تا 8 سالگی؛ آموزش هنجارهای اجتماعی در [[برهنگی]]، [[حریم خصوصی]] و احترام به سایرین در روابط، نحوۀ استفادۀ ایمن از تلفنهمراه، فضای مجازی، واکنش در موقعیتهای مشکلساز و اصول اولیۀ بلوغ.<ref>[https://www.bineshnovin.com/%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%DB%8C-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85/ «تربیت جنسی کودکان را از چه سنی شروع کنیم؟»، وبسایت بینش نوین.]</ref> | ||
*9 تا 12 سال؛ آموزشهای لازم دربارۀ بلوغ و تغییراتی که در جسم، ذهن و احساسات آنان رخ میدهد.<ref>[https://kidzy.land/blog/child-sexual-education/ «تربیت جنسی کودک در سنین ۲ تا ۱۲ سال»، وبسایت کیدزی.]</ref> | *9 تا 12 سال؛ آموزشهای لازم دربارۀ بلوغ و تغییراتی که در جسم، ذهن و احساسات آنان رخ میدهد.<ref>[https://kidzy.land/blog/child-sexual-education/ «تربیت جنسی کودک در سنین ۲ تا ۱۲ سال»، وبسایت کیدزی.]</ref> | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۸: | ||
==آموزش حرمت تن به کودکان== | ==آموزش حرمت تن به کودکان== | ||
تربیت جنسی کودک با تأکید بر حرمت | تربیت جنسی کودک با تأکید بر [[حرمت تن|حرمت بدن]]، بهمعنای آموزش اصول احترام به حریم جسمی و جنسی فرد است، بهطوریکه کودک از سنین ابتدایی یاد بگیرد بدن او دارای ارزش و حریم خصوصی است که باید از تعرض، دسترسی غیرمجاز و نقض آن محافظت شود. آموزش حرمت بدن به کودک باید از سنین پایین شروع شود. والدین باید هنگام تعویض پوشک یا لباس کودک، از انجام این کار در حضور دیگران خودداری کنند تا پیام حفظ حریم بدن به کودک منتقل شود. همچنین، به کودک باید آموخته شود که در مکانهای خصوصی مثل حمام، لباسهای خود را عوض کند و از بدنش محافظت کند. این اصول باید در تمامی مراحل رشد کودک رعایت شود تا او درک کند بدنش دارای حرمت است و نباید در معرض دید یا لمس دیگران قرار گیرد.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/news/365952/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85 «مراقبت جنسی را جایگزین تربیت جنسی کنیم»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> | ||
==تربیت جنسی در چارچوب حیا== | |||
در صورتی که مسائل جنسی بدون هیچ گونه محدودیتی و به صورت علنی مطرح شوند، این امر میتواند موجب از بین رفتن حیا در کودکان شود. فقدان حیا و نبود حساسیت در مورد حفظ حریم شخصی، به تدریج باعث تضعیف ارزشهای اخلاقی و دینی در ذهن کودک میشود و در نهایت ممکن است کودک را به [[انحرافات جنسی]] هدایت کند.<ref>[[«تربیت جنسی کودکان از منظر اسلام»، وبسایت راسخون.]]</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۶: | ||
*محمدی بلبانآباد، سمیرا، «جزوه آموزشی راهنمای تربیت جنسی کودکان برای دانشجویان مامایی»، 1396ش. | *محمدی بلبانآباد، سمیرا، «جزوه آموزشی راهنمای تربیت جنسی کودکان برای دانشجویان مامایی»، 1396ش. | ||
*معتمدی، الهه، «تربیت جنسی کودکان؛ در چنین مسائلی باید چه کار انجام داد؟»، وبسایت درمانکده، تاریخ بازدید: 22 فروردین 1404ش. | *معتمدی، الهه، «تربیت جنسی کودکان؛ در چنین مسائلی باید چه کار انجام داد؟»، وبسایت درمانکده، تاریخ بازدید: 22 فروردین 1404ش. | ||
*«نقش نهاد تربیتی در تنظیم زیستی جامعه»، کارگر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 25 شهریور 1399ش. | *«نقش نهاد تربیتی در تنظیم زیستی جامعه»، کارگر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 25 شهریور 1399ش. | ||
