لباس زنان کرد کردستان: تفاوت میان نسخه‌ها

لباس زنان کردستان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، موقعیت و نوع کار از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده و سنت و اصالت خود را حفظ کرده و هرکدام از این لباس‌ها، بر اساس باورها و اعتقادات زنان کرد شکل گرفته است. از مشخصه‌های اصلی پیراهن‌های زنان کردی، «کراس سورانی» است که آن‌ها را از لباس سایر اقوام کردنشین متمایز می‌کند. سرپوش‌ها از اصلی‌ترین پوشش زنان به شمار می‌روند که از تنوع بسیاری برخوردار است و علاوه بر زیبایی، حجاب زنان را نیز حفظ کرده است؛ به‌طوری‌که پوشش زنان کردستان، باحجاب‌ترین پوشش‌ها است و با آموزه‌های دینی مطابقت دارد.

==تاریخچه لباس زنان کردستان==

ظروف سفالی و نقش‌برجسته‌ها نشان می‌دهد که قدمت پوشاک کرد به دورۀ ماد بر‌می‌گردد. در آثار کشف شده از تپۀ زیویه و حسن‌لو، سبک پوشش مردم کرد دیده می‌شود؛ هرچند با سبک و روش امروزی متفاوت است. اولین طرح‌ها از لباس‌های کردی توسط شرق‌شناسان اروپایی که از دورۀ صفویه به ایران آمدند، کشیده شده است که چند عدد از آن‌ها در اندازه‌ای بزرگ کپی شده و اکنون در خانۀ کرد سنندج نگهداری می‌شود. قدیمی‌ترین عکس‌ها که [[لباس زنان کرد کرمانشاه|لباس کردی]] در آن نشان داده شده، مختص دورۀ ناصرالدین‌شاه قاجار است که با ذکر اسم منطقه و شخص استفاده‌کننده در خانۀ کرد سنندج موجود است.<ref> [https://www.isna.ir/news/97102211584/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا).]</ref>  

معمولاٌ در وسط فِس و بالای پیشانی، سکه‌ای درشت نصب می‌شود که به آن «چپوله» می‌گویند. در بالای فس نیز رشته‌ای منجوق به‌نام «گُلره» قرار می‌گیرد. در جشن‌ها و مراسم‌های عروسی، روی فس، یک ردیف سکه‌های پول قرار می‌دهند که به آن «چیروچناکه» می‌گویند. گاهی‌اوقات برای ثابت نگه داشتن کلاه روی سر، مهره‌هایی را مانند تسبیح از بند رد می‌کردند و با عبور دادن آن از زیر چانه، به‌وسیلۀ قلاب‌هایی که در دو طرف لبۀ کلاه تعبیه شده بود، متصل می‌کردند.<ref>خیریه، دیدنی‌های کردستان، 1389، ص77.</ref>  به‌کار بردن این سکه‌ها در پوشش زنان کرد، علاوه‌بر زیبایی، موسیقی دلنوازی را از صدای برخورد سکه‌ها به‌هنگام راه رفتن زنان ایجاد می‌کند که باعث برانگیخته شدن تبع هنری هنرمندان و شاعران شده و در وصف آن شعرها و سروده‌هایی سر داده‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401121812874/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7 «لباس کردی؛ راوی تاریخ و فرهنگ کردها»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).]</ref>  

کلاهی است استوانه‌ای‌شکل، از جنس مقوا و تزییناتش بیشتر از فِس است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.]  </ref> برای تزیین، سکه‌ای بزرگ را در مرکز کلاه قرار می‌دهند و دور تا دور آن را سکه‌های کوچک می‌دوزند. از دیگر تزیینات روی کلاه می‌توان به پرچکه و چناخ و لاگیره<ref>چند ردیف از مهره‌های رنگی که زنجیر‌وار به بند کشند و تعدادی سکه به آن آویزان کنند؛ [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.]  </ref>  اشاره کرد.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص40.</ref>  این نوع کلاه در گذشته توسط زنان و دختران جوان استفاده می‌شده و امروزه  [[لباس عروس اقوام ایرانی|عروس‌ها]] در روز سوم عروسی که به آن «سه روژه» می‌گویند، برای زیبایی روی سر می‌گذارند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.]  </ref>   

===لچکۀ سقزی===  

این دستمال پارچه‌ای از جنس توری و سه‌گوش است که به رنگ‌های مختلفی دوخته می‌شود و روی آن را با نخ‌های طلایی، نقوش هندسی را سوزن‌دوزی می‌کنند. این دستمال روی شانه و بازوی راست یا چپ انداخته می‌شود و گوشه‌های آن را نیز به‌دور گردن می‌پیچند و در پشت، به‌شکل گل، گره می‌زنند.<ref>یاوری، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، 1396ش،ص23.</ref>   

==نمایشگاه مد و لباس در سنندج==

این نمایشگاه، در مجتمع فرهنگی هنری سنندج برگزار شد. لباس‌های زنان کرد در این نمایشگاه نشان داد که لباس‌ها علاوه‌ بر زیبایی، از [[فقه پوشش|پوشش]] و [[روز جهانی حجاب|حجاب]] لازم نیز برخوردار است. به‌علاوه، نمایشگاهی نیز در مجتمع فجر سنندج با حضور طراحان مد برگزار شد که در این نمایشگاه نیز علاوه‌بر پررنگ بودن حجاب در لباس اصیل کردستانی، کارگاه‌های آموزشی تحت عنوان طراحی و دوخت انواع لباس کردی زنانه و مردانه به‌همراه ملزومات جانبی آن توسط مدرسان خبره، آموزش داده شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5835043/ «دومین نمایشگاه مد و لباس کردی در سنندج آغاز به کار کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref>

*همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافت‌های نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش.

*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.