بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
ظروف سفالی و نقشبرجستهها نشان میدهد که قدمت پوشاک کرد به دورۀ ماد برمیگردد. در آثار کشف شده از تپۀ زیویه و حسنلو، سبک پوشش مردم کرد دیده میشود؛ هرچند با سبک و روش امروزی متفاوت است. اولین طرحها از لباسهای کردی توسط شرقشناسان اروپایی که از دورۀ صفویه به ایران آمدند، کشیده شده است که چند عدد از آنها در اندازهای بزرگ کپی شده و اکنون در خانۀ کرد سنندج نگهداری میشود. قدیمیترین عکسها که لباس کردی در آن نشان داده شده، مختص دورۀ ناصرالدینشاه قاجار است که با ذکر اسم منطقه و شخص استفادهکننده در خانۀ کرد سنندج موجود است.<ref> [https://www.isna.ir/news/97102211584/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا).]</ref> | ظروف سفالی و نقشبرجستهها نشان میدهد که قدمت پوشاک کرد به دورۀ ماد برمیگردد. در آثار کشف شده از تپۀ زیویه و حسنلو، سبک پوشش مردم کرد دیده میشود؛ هرچند با سبک و روش امروزی متفاوت است. اولین طرحها از لباسهای کردی توسط شرقشناسان اروپایی که از دورۀ صفویه به ایران آمدند، کشیده شده است که چند عدد از آنها در اندازهای بزرگ کپی شده و اکنون در خانۀ کرد سنندج نگهداری میشود. قدیمیترین عکسها که لباس کردی در آن نشان داده شده، مختص دورۀ ناصرالدینشاه قاجار است که با ذکر اسم منطقه و شخص استفادهکننده در خانۀ کرد سنندج موجود است.<ref> [https://www.isna.ir/news/97102211584/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا).]</ref> | ||
==تأثیر اقلیمی بر لباس زنان کرد== | ==تأثیر اقلیمی بر لباس زنان کرد== | ||
به منطقۀ کردستان و سنندج اصطلاحاً «سنه» میگویند.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_3135.pdf مجابی، «لباس زنان کرد سنه»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد، ص1. | به منطقۀ کردستان و سنندج اصطلاحاً «سنه» میگویند.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_3135.pdf <nowiki>مجابی، «لباس زنان کرد سنه»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد، ص1.]</nowiki>]</ref> شرایط جغرافیایی، تأثیر مستقیمی روی چگونگی پوشاک این منطقه داشته است. لباس بانوان کرد سنه با توجه به شباهت کلی که نسبت به سایر مناطق کردنشین ایران دارد، بهدلیل نوع آبوهوا، تکامل ویژۀ آن منطقه را پیدا کرده است.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص39.</ref> | ||
==پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آنها== | ==پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آنها== | ||
هر یک از پوششهای زنان و مردان کرد بر اساس باورها و اعتقادات آنها شکل گرفته است؛ برای مثال پوششهای سر زنان، نمادی از تعلق فرد به جامعه را نشان میدهد و استفاده از آن بیانگر وضعیت تأهل و تجرد زنان، محافظت و عدم مزاحم بودن موها بههنگام کار و نیز آراسته کردن آن است. زیرپوش زنان نمادی از بهکار بردن اعتقادات اخلاقی بهمنظور پنهان کردن بخشهایی از بدن است و زنان را در برابر سرما و گرمای بدن محافظت میکند. از دیگر تنپوشهای زنان میتوان به شلوار، کراس، سوخمه، کهوا و شال اشاره کرد که هر کدام باورها و کارکردهایی چون ایجاد هویتی عمومی، آماده بهخدمت بودن و رسمیت دادن به ظاهر زنان دارند.<ref>[https://www.kurdpress.com/news/34760/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%80-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7% «مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس.]</ref> | هر یک از پوششهای زنان و مردان کرد بر اساس باورها و اعتقادات آنها شکل گرفته است؛ برای مثال پوششهای سر زنان، نمادی از تعلق فرد به جامعه را نشان میدهد و استفاده از آن بیانگر وضعیت تأهل و تجرد زنان، محافظت و عدم مزاحم بودن موها بههنگام کار و نیز آراسته کردن آن است. زیرپوش زنان نمادی از بهکار بردن اعتقادات اخلاقی بهمنظور پنهان کردن بخشهایی از بدن است و زنان را در برابر سرما و گرمای بدن محافظت میکند. از دیگر تنپوشهای زنان میتوان به شلوار، کراس، سوخمه، کهوا و شال اشاره کرد که هر کدام باورها و کارکردهایی چون ایجاد هویتی عمومی، آماده بهخدمت بودن و رسمیت دادن به ظاهر زنان دارند.<ref>[https://www.kurdpress.com/news/34760/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%80-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7% «مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس.]</ref> | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
پارچهای ابریشمی و ضخیم، به رنگهای قهوهای سیر یا زرشکی است که بهعنوان سربند در کردستان استفاده میشود.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص44. </ref> | پارچهای ابریشمی و ضخیم، به رنگهای قهوهای سیر یا زرشکی است که بهعنوان سربند در کردستان استفاده میشود.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص44. </ref> | ||
===عمامه=== | ===عمامه=== | ||
عمامههای بانوان کردستان از دو قسمت تشکیل شده است. قسمتی از این | عمامههای بانوان کردستان از دو قسمت تشکیل شده است. قسمتی از این [[عمامه]]، کلاه کوتاه با کلگی مسطحی است که روی آن با پولکهایی تزیین شده و قسمتی دیگر، پارچۀ مشکی لوله شدهای است که به بدنۀ کلاه پیچیده شده و با سنجاقهای بلندی به هم وصل شدهاند و دنبالۀ آن در پشت سر آویزان است. اطراف عمامه با زیورآلاتی تزیین شده است و برای این که عمامه از روی سر نیفتد، آن را با رشتههایی از زیور که از زیر چانه عبور میکند، به دو طرف عمامه وصل میکنند. استفاده از این نوع عمامه دیگر رایج نیست و زنان بهجای آن از دستمالهایی بهنام «کلاغهای» استفاده میکنند.<ref>یاوری، آشنایی با لباسها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، 1396ش،ص24.</ref> نوع بستن عمامه، زنان یک منطقه را از منطقۀ دیگر جدا میکرد؛ برای مثال زنان مکری و سنندجی، عمامههای خود را فقط به یک طرف سر گره میزنند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/336348/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%B5% آقابیگی، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامههای دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، 1392ش، ص8.]</ref> | ||
===حِگال=== | ===حِگال=== | ||
| خط ۷۴: | خط ۷۴: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* آقابیگی، فرامرز، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامههای دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، نشریۀ علمی وزارت علوم، شمارۀ 23، بهار و تابستان 1392ش. | *آقابیگی، فرامرز، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامههای دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، نشریۀ علمی وزارت علوم، شمارۀ 23، بهار و تابستان 1392ش. | ||
* «پوشش زنان کردی (سنندجی)»، وبسایت هیچ1، تاریخ درج مطلب: 29 آبان 1401ش. | *«پوشش زنان کردی (سنندجی)»، وبسایت هیچ1، تاریخ درج مطلب: 29 آبان 1401ش. | ||
* «پوشش مردم کردستان پس از گذشت قرنها اصالت خود را حفظ کرده است»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 26 مهر 1383ش. | *«پوشش مردم کردستان پس از گذشت قرنها اصالت خود را حفظ کرده است»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 26 مهر 1383ش. | ||
* «جزییات و اسامی لباس محلی کردی زنانه و مردانه کردستان»، وبسایت نمناک، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش. | *«جزییات و اسامی لباس محلی کردی زنانه و مردانه کردستان»، وبسایت نمناک، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش. | ||
* «حجاب و عفاف از نگاه مردم کردستان؛ لباس کردی جزء باحجابترین پوششها است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 24 دی 1396ش. | *«حجاب و عفاف از نگاه مردم کردستان؛ لباس کردی جزء باحجابترین پوششها است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 24 دی 1396ش. | ||
* خیریه، بهروز، دیدنیهای کردستان، تهران، لوح زرین، 1389ش. | *خیریه، بهروز، دیدنیهای کردستان، تهران، لوح زرین، 1389ش. | ||
* «دومین نمایشگاه مد و لباس کردی در سنندج آغاز به کار کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1402ش. | *«دومین نمایشگاه مد و لباس کردی در سنندج آغاز به کار کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1402ش. | ||
* رهو، روشنک، «پوشاک زنان کرد»، فصلنامۀ فرهنگ کردستان، شمارۀ11، تابستان 1381ش. | *رهو، روشنک، «پوشاک زنان کرد»، فصلنامۀ فرهنگ کردستان، شمارۀ11، تابستان 1381ش. | ||
* «طرح پوششی پوشش زنان کرد با رویکرد حجاب و عفاف در کانون خیام سنندج تدوین شد»، وبسایت خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: 19 فروردین 1396ش. | *«طرح پوششی پوشش زنان کرد با رویکرد حجاب و عفاف در کانون خیام سنندج تدوین شد»، وبسایت خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: 19 فروردین 1396ش. | ||
* «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1397ش. | *«لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1397ش. | ||
* «لباس کردی جلوهای از فرهنگ و اصالت مردمان کرد است»، وبسایت فارسنیوز، تاریخ درج مطلب: 7 بهمن 1397ش. | *«لباس کردی جلوهای از فرهنگ و اصالت مردمان کرد است»، وبسایت فارسنیوز، تاریخ درج مطلب: 7 بهمن 1397ش. | ||
* «لباس کردی؛ راوی تاریخ و فرهنگ کردها»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1401ش. | *«لباس کردی؛ راوی تاریخ و فرهنگ کردها»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1401ش. | ||
* مجابی، سیدعلی، «لباس زنان کرد سنه»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش. | *مجابی، سیدعلی، «لباس زنان کرد سنه»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش. | ||
* مجیدی، ههتاو، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، پایاننامه دوره کارشناسیارشد، تهران، دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه الزهرا، 1389ش. | *مجیدی، ههتاو، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، پایاننامه دوره کارشناسیارشد، تهران، دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه الزهرا، 1389ش. | ||
* محمدیسیف، معصومه، «لباس زنان کردستان، آمیختهای از هنر و فرهنگ بومی»، وبسایت حوزه، تاریخ درج مطلب: 21 دی 1393ش. | *محمدیسیف، معصومه، «لباس زنان کردستان، آمیختهای از هنر و فرهنگ بومی»، وبسایت حوزه، تاریخ درج مطلب: 21 دی 1393ش. | ||
* «مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس، تاریخ درج مطلب: 8 تیر 1401ش. | *«مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس، تاریخ درج مطلب: 8 تیر 1401ش. | ||
* همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافتهای نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش. | *همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافتهای نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش. | ||
* یاوری، حسین، آشنایی با لباسها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش. | *یاوری، حسین، آشنایی با لباسها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش. | ||
[[رده: ویکیرز]] | [[رده: ویکیرز]] | ||
[[رده: پوشاک اقوام]] | [[رده: پوشاک اقوام]] | ||
