بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
امکان گمنام ماندن کاربران در اینترنت، فاصله گرفتن از وضعیت واقعی وجودی خود، تجربۀ بودن در یک جمع صمیمی و نداشتن محدودیت مکانی و زمانی و امکان بیان خواستهها بدون ترس از طردشدگی و مخالفت سایرین از دلایل اعتیاد اینترنتی کاربران است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/175147/fa#downloadbottom عسگری و مرعشیان، «رابطۀ بین ویژگیهای شخصیتی و اضطراب کامپیوتر با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز»، 1387ش، ص24 و 31.]</ref> | امکان گمنام ماندن کاربران در اینترنت، فاصله گرفتن از وضعیت واقعی وجودی خود، تجربۀ بودن در یک جمع صمیمی و نداشتن محدودیت مکانی و زمانی و امکان بیان خواستهها بدون ترس از طردشدگی و مخالفت سایرین از دلایل اعتیاد اینترنتی کاربران است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/175147/fa#downloadbottom عسگری و مرعشیان، «رابطۀ بین ویژگیهای شخصیتی و اضطراب کامپیوتر با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز»، 1387ش، ص24 و 31.]</ref> | ||
پژوهشها حاکی از این است که حدود 30درصد کاربران از اینترنت بهعنوان نوعی مادۀ مخدر برای تغییر حالات منفی روانی استفاده میکنند.<ref>سلطانی و دیگران، «رابطۀ هویت و هیجانخواهی با اعتیاد اینترنتی»، 1389ش، ص192.</ref> تحقیقات نشان میدهند نوجوانان گوشهگیر نیز برای فرار از افسردگی به اینترنت پناه میبرند.<ref>آل بویه و شاملی، «اعتیاد اینترنتی از منظر اخلاقی و آسیبهای اخلاقی آن»، 1395ش، ص103.</ref> | پژوهشها حاکی از این است که حدود 30درصد کاربران از اینترنت بهعنوان نوعی مادۀ مخدر برای تغییر حالات منفی روانی استفاده میکنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/129779/%C3%98%C2%AE%C3%98%C2%B1%C3%9B%C5%92%C3%98%C2%AF %C3%98%C2%A7%C3%99%E2%80%9A%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%A7%C3%98%C2%B7%C3%9B%C5%92 %C3%9A%C2%AF%C3%99%CB%86%C3%98%C2%B4%C3%9B%C5%92 %C3%98%C2%A2%C3%9B%C5%92%C3%99 %C3%99%CB%86%C3%99%E2%80%A0 14 سلطانی و دیگران، «رابطۀ هویت و هیجانخواهی با اعتیاد اینترنتی»، 1389ش، ص192.]</ref> تحقیقات نشان میدهند نوجوانان گوشهگیر نیز برای فرار از افسردگی به اینترنت پناه میبرند.<ref>[https://jpt.isca.ac.ir/article_22276_e758f171fa99a10633cf4566c1187fb0.pdf آل بویه و شاملی، «اعتیاد اینترنتی از منظر اخلاقی و آسیبهای اخلاقی آن»، 1395ش، ص103.]</ref> | ||
==حد اعتدال استفاده از اینترنت== | ==حد اعتدال استفاده از اینترنت== | ||
کارشناسان بیان میکنند که حد مناسب استفاده از اینترنت، از هر فردی به دیگری متغیر است و بر اساس میزان نیاز به فضای مجازی تعیین میشود.<ref>آل بویه و شاملی، «اعتیاد اینترنتی از منظر اخلاقی و آسیبهای اخلاقی آن»، 1395ش، ص112.</ref> | کارشناسان بیان میکنند که حد مناسب استفاده از اینترنت، از هر فردی به دیگری متغیر است و بر اساس میزان نیاز به فضای مجازی تعیین میشود.<ref>[https://jpt.isca.ac.ir/article_22276_e758f171fa99a10633cf4566c1187fb0.pdf آل بویه و شاملی، «اعتیاد اینترنتی از منظر اخلاقی و آسیبهای اخلاقی آن»، 1395ش، ص112.]</ref> | ||
==ویژگیهای افراد مبتلا به اعتیاد اینترنتی== | ==ویژگیهای افراد مبتلا به اعتیاد اینترنتی== | ||
افراد معتاد به اینترنت ویژگیهایی مانند وابستگی به اینترنت، ناکامی در توقف استفاده از اینترنت، احساس بیقراری در صورت استفاده نکردن، استفادۀ بیش از مقدار موردنظر، ناتوانی در تنظیم مدت برخط بودن، غفلت از امور و تعهدات، کاهش روابط اجتماعی و ورود به فضای مجازی برای رفع اضطراب، گناه، افسردگی و فرار از مشکلات دنیای حقیقی دارند.<ref>آل بویه و شاملی، «اعتیاد اینترنتی از منظر اخلاقی و آسیبهای اخلاقی آن»، 1395ش، ص101 و 102.</ref> | افراد معتاد به اینترنت ویژگیهایی مانند وابستگی به اینترنت، ناکامی در توقف استفاده از اینترنت، احساس بیقراری در صورت استفاده نکردن، استفادۀ بیش از مقدار موردنظر، ناتوانی در تنظیم مدت برخط بودن، غفلت از امور و تعهدات، کاهش روابط اجتماعی و ورود به فضای مجازی برای رفع اضطراب، گناه، افسردگی و فرار از مشکلات دنیای حقیقی دارند.<ref>[https://jpt.isca.ac.ir/article_22276_e758f171fa99a10633cf4566c1187fb0.pdf آل بویه و شاملی، «اعتیاد اینترنتی از منظر اخلاقی و آسیبهای اخلاقی آن»، 1395ش، ص101 و 102.]</ref> | ||
==اعتیاد به بازیهای اینترنتی== | ==اعتیاد به بازیهای اینترنتی== | ||
اعتیاد به بازیهای رایانهای با مؤلفۀ اولویت دادن به بازی نسبت به سایر فعالیتها، به بخشی از سبک زندگی برخی افراد تبدیل شده است. سهولت دسترسی و تنوع این بازیها در جذب کاربران اینترنتی مؤثر است. سازمان جهانی بهداشت اختلالِ اعتیاد به بازیهای مجازی را نوعی بیماری میداند. این بازیها با دقت بالا در جلوه دادن واقعی چهرهها و نمایش آنها، گرایش بالایی به ارائۀ صحنههای مرگبار و خشن دارند و دسترسی نداشتن به آنها موجب تشویش ذهنی و سردرگمی میشود.<ref>خراسانی و فرهادی، «فراتحلیل درمانهای اعتیاد به اینترنت، اعتیاد به بازیهای رایانهای و اعتیاد به کار»، 1402ش، ص20 و 21 و 24.</ref> تلاش برای ترک اعتیاد به بازیهای اینترنتی تفاوتی با ترک مشروبات الکلی ندارد و با ناتوانی، مقاومت و بهانههای یکسان از سوی معتادان به بازیها روبهرو است.<ref> «انجمن پزشکی آمریکا اعلام کرد: بازیهای ویدئویی موجب اعتیاد نوجوانان نمیشوند»، خبرگزاری ایسنا.</ref> | اعتیاد به بازیهای رایانهای با مؤلفۀ اولویت دادن به بازی نسبت به سایر فعالیتها، به بخشی از سبک زندگی برخی افراد تبدیل شده است. سهولت دسترسی و تنوع این بازیها در جذب کاربران اینترنتی مؤثر است. سازمان جهانی بهداشت اختلالِ اعتیاد به بازیهای مجازی را نوعی بیماری میداند. این بازیها با دقت بالا در جلوه دادن واقعی چهرهها و نمایش آنها، گرایش بالایی به ارائۀ صحنههای مرگبار و خشن دارند و دسترسی نداشتن به آنها موجب تشویش ذهنی و سردرگمی میشود.<ref>[https://journals.iau.ir/article_707813_f5913b367788f031b9481b3f26d27c53.pdf خراسانی و فرهادی، «فراتحلیل درمانهای اعتیاد به اینترنت، اعتیاد به بازیهای رایانهای و اعتیاد به کار»، 1402ش، ص20 و 21 و 24.]</ref> تلاش برای ترک اعتیاد به بازیهای اینترنتی تفاوتی با ترک مشروبات الکلی ندارد و با ناتوانی، مقاومت و بهانههای یکسان از سوی معتادان به بازیها روبهرو است.<ref> [https://www.isna.ir/news/8604-02460/%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%D9%83%D9%8A-%D8%A2%D9%85%D8%B1%D9%8A%D9%83%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%83%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%88%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D9%88%D9%8A%D9%8A-%D9%88-%D8%A7%D9%8A%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA%D9%8A-%D9%85%D9%88%D8%AC%D8%A8 «انجمن پزشکی آمریکا اعلام کرد: بازیهای ویدئویی موجب اعتیاد نوجوانان نمیشوند»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
==اعتیاد به اینستاگرام== | ==اعتیاد به اینستاگرام== | ||
اینستاگرام جزو اعتیادآورترین شبکههای اجتماعی است و لذت و تسکین آن مشابه لذتی است که از تماشای محتوای مستهجن حاصل میشود؛ بر اساس تحقیقات، پسند کردن و دنبال کردن شبکههای اجتماعی موجب ترشح دوپامین و احساس نشاط میشود که در نتیجۀ آن، کاربران سعی در جذب پسند بیشتر برای کسب احساس شادتر دارند. ترس ازدستدادن دنبالکننده موجب استفادۀ هرچه بیشتر از اینستاگرام و بهدنبال آن دوری از خانواده، انزوا، اضطراب و افسردگی میشود.<ref>نیکاندیش، «راههای ترک اعتیاد به اینستاگرام»، وبسایت کلینیک روانپویشی آگاه.</ref> | اینستاگرام جزو اعتیادآورترین شبکههای اجتماعی است و لذت و تسکین آن مشابه لذتی است که از تماشای محتوای مستهجن حاصل میشود؛ بر اساس تحقیقات، پسند کردن و دنبال کردن شبکههای اجتماعی موجب ترشح دوپامین و احساس نشاط میشود که در نتیجۀ آن، کاربران سعی در جذب پسند بیشتر برای کسب احساس شادتر دارند. ترس ازدستدادن دنبالکننده موجب استفادۀ هرچه بیشتر از اینستاگرام و بهدنبال آن دوری از خانواده، انزوا، اضطراب و افسردگی میشود.<ref>[https://agahclinic.com/psychological-health/addiction-instagram/ نیکاندیش، «راههای ترک اعتیاد به اینستاگرام»، وبسایت کلینیک روانپویشی آگاه.]</ref> | ||
محققان معتقدند که اعتیاد به اینستاگرام موجب کاهش اعتمادبهنفس و کاهش احساس خوشبختی میشود؛ رصد بیش از حد صفحات افراد موفق و مشهور موجب مقایسۀ اجتماعی و بهدنبال آن ایجاد حسرت و نارضایتی از زندگی میشود. همچنین بهدلیل اینکه در این صفحات، تنها موفقیت مدلها نمایش داده میشود و تلاشهای آنها پنهان است، کاربران همواره آنها را موفقتر میبینند و تکرار این حس موجب ازبینرفتن اعتمادبهنفس آنها میشود.<ref> «اعتیاد به اینستاگرام. بلای جان خوشبختی»، خبرگزاری ایسنا.</ref> | محققان معتقدند که اعتیاد به اینستاگرام موجب کاهش اعتمادبهنفس و کاهش احساس خوشبختی میشود؛ رصد بیش از حد صفحات افراد موفق و مشهور موجب مقایسۀ اجتماعی و بهدنبال آن ایجاد حسرت و نارضایتی از زندگی میشود. همچنین بهدلیل اینکه در این صفحات، تنها موفقیت مدلها نمایش داده میشود و تلاشهای آنها پنهان است، کاربران همواره آنها را موفقتر میبینند و تکرار این حس موجب ازبینرفتن اعتمادبهنفس آنها میشود.<ref> [https://www.isna.ir/news/1402032415742/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C «اعتیاد به اینستاگرام. بلای جان خوشبختی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
==اعتیاد اینترنتی مادران== | ==اعتیاد اینترنتی مادران== | ||
مادرانی که زمان زیادی از روز را در فضای مجازی سپری میکنند، علاوه بر محروم کردن فرزند خود از ارتباط سالم و عاطفی موجب بروز مشکل رفتاری در آنها میشوند. این کودکان، بهدلیل الگوپذیری از مادر، فضای اینترنت را بهعنوان اصلیترین بخش زندگی میپذیرند و شخصیتی گوشهگیر و تکاملنایافته مییابند.<ref>گلیزاده و دیگران، «رابطۀ اعتیاد مادران به اینترنت و مشکلات رفتاری با نقش میانجیگری سبک دلبستگی دانشآموزان دختر پایۀ سوم ابتدایی»، 1399ش، ص8.</ref> | مادرانی که زمان زیادی از روز را در فضای مجازی سپری میکنند، علاوه بر محروم کردن فرزند خود از ارتباط سالم و عاطفی موجب بروز مشکل رفتاری در آنها میشوند. این کودکان، بهدلیل الگوپذیری از مادر، فضای اینترنت را بهعنوان اصلیترین بخش زندگی میپذیرند و شخصیتی گوشهگیر و تکاملنایافته مییابند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/900852/fa گلیزاده و دیگران، «رابطۀ اعتیاد مادران به اینترنت و مشکلات رفتاری با نقش میانجیگری سبک دلبستگی دانشآموزان دختر پایۀ سوم ابتدایی»، 1399ش، ص8.]</ref> | ||
==اعتیاد اینترنتی در ایران== | ==اعتیاد اینترنتی در ایران== | ||
کارشناسان معتقدند که دلیل اصلی اعتیاد اینترنتی در ایران، محدود بودن سرگرمی جوانان به اینترنت و هزینۀ کمتر آن نسبت به تعاملات حضوری است. بر اساس آمار، ایران در رتبۀ ششم اعتیاد موبایلی قرار دارد<ref> «رتبۀ ایران در وابستگی به موبایل»، وبسایت دنیای اقتصاد.</ref> و ایرانیها چهار برابر میانگین جهانی از پیامرسانها و شبکههای اجتماعی استفاده میکنند.<ref> «استفادۀ 4 برابری ایرانیان از شبکههای اجتماعی در مقایسه با متوسط جهانی/ افزایش «اعتیاد اینترنتی» در کشور»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | کارشناسان معتقدند که دلیل اصلی اعتیاد اینترنتی در ایران، محدود بودن سرگرمی جوانان به اینترنت و هزینۀ کمتر آن نسبت به تعاملات حضوری است. بر اساس آمار، ایران در رتبۀ ششم اعتیاد موبایلی قرار دارد<ref> [https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-19/3842210-%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D9%84 «رتبۀ ایران در وابستگی به موبایل»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> و ایرانیها چهار برابر میانگین جهانی از پیامرسانها و شبکههای اجتماعی استفاده میکنند.<ref> [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/06/28/1523948/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 «استفادۀ 4 برابری ایرانیان از شبکههای اجتماعی در مقایسه با متوسط جهانی/ افزایش «اعتیاد اینترنتی» در کشور»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
طبق نتایج پژوهشی در سال 1397ش، میزان اعتیاد اینترنتی شدید نوجوانان و جوانان، بر اساس جنسیت در پسران 3درصد و در دختران 2درصد بوده است. شیوع اعتیاد اینترنتی در نوجوانان حدود 3درصد و در جوانان حدود 2. 5درصد گزارش شده<ref>موسوی، «شیوع اعتیاد به اینترنت و وضعیت استفاده از شبکههای اجتماعی مجازی در نوجوانان و جوانان ایرانی در سال 1397ش»، 1399ش، ص282.</ref> و این پدیده در افراد مجرد چند برابر متاهلها است.<ref> «پدیدهای خطرناک به نام اعتیاد اینترنتی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.</ref> | طبق نتایج پژوهشی در سال 1397ش، میزان اعتیاد اینترنتی شدید نوجوانان و جوانان، بر اساس جنسیت در پسران 3درصد و در دختران 2درصد بوده است. شیوع اعتیاد اینترنتی در نوجوانان حدود 3درصد و در جوانان حدود 2. 5درصد گزارش شده<ref>[https://militarymedj.bmsu.ac.ir/article_1000903_c25a3a56d02ec15ee61289d743fc827a.pdf موسوی، «شیوع اعتیاد به اینترنت و وضعیت استفاده از شبکههای اجتماعی مجازی در نوجوانان و جوانان ایرانی در سال 1397ش»، 1399ش، ص282.]</ref> و این پدیده در افراد مجرد چند برابر متاهلها است.<ref> «پدیدهای خطرناک به نام اعتیاد اینترنتی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.</ref> | ||
==اعتیاد اینترنتی در کشورهای دیگر== | ==اعتیاد اینترنتی در کشورهای دیگر== | ||