بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''لباس مردم ارامنۀ فریدن؛'''</big> تنپوش زنان و مردان ارمنی ساکن شهرستان فریدن.< | <big>'''لباس مردم ارامنۀ فریدن؛'''</big> تنپوش زنان و مردان ارمنی ساکن شهرستان فریدن.<br> | ||
لباس مردم فریدن دارای تنوع بسیاری است و متناسب با موقعیت اجتماعی و گروه سنی افراد تهیه میشود. لباس نوزادان سفیدرنگ بوده و مهرههایی بهمنظور دوری از چشم و نظر روی لباس آنان نصب میشود. دختران نیز در سنین نوجوانی از پیراهن بلند و گشاد و عرقچین استفاده میکنند. زنان پس از ازدواج لباسهایی با تزیینات بسیار و متنوع ازجمله تنپوشهای آستردار، روسری، پیشبند، پیراهن و پالتو به تن میکنند. | |||
پوشاک مردان نیز شامل انواع کلاهها، پیراهن، ارخالوق و شلوار است. تغییر در سبک لباس مردان در دوره رضاشاه، به دنبال آن به کشف حجاب و دگرگونی در پوشش زنان منجر شد. | |||
پوشاک | |||
== تاریخچۀ لباس مردم ارامنۀ فریدن == | |||
پس از مهاجرت ارمنیان به ایران، بهویژه به اصفهان، گروههای مختلفی از آنها بر اساس ویژگیهای قومی مانند گویش، پوشش و آداب و رسوم شکل گرفتند. هر کدام از این گروهها منطقهای خاصی از استان اصفهان را برای سکونت برگزیدند. ارمنیانی که در سال ۱۶۰۶ میلادی، فریدن را انتخاب کردند، اصالتاً از شهرهای گاندزاک، آرجش، آرتزکه و وان ارمنستان بودند.<ref>[https://www.cafetarikh.com/news/49414/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 «پوشش زنان ارمنۀ اصفهان»، وبسایت کافه تاریخ.]</ref> این گروه از ارمنیان فریدن، برای سالیان طولانی همان پوششی را که هنگام مهاجرت به ایران به تن داشتند، حفظ کردند.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ خاچاطور،«پوشاک ارمنیان چند منطقۀ ایران»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | |||
==پوشش مشترک زنان ارمنی در فریدن== | ==پوشش مشترک زنان ارمنی در فریدن== | ||
پوشاک زنان ارمنی در منطقۀ فریدن در میان تمام روستاهای این ناحیه دارای شکل و الگوی یکسانی بوده است. این لباس همان پوششی است که زنان ارمنی در هنگام مهاجرت به ایران به تن داشتند و در طول سالها برای حفظ و نگهداری آن تلاش بسیاری کردهاند.<ref>[https://www.cafetarikh.com/news/49414/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 پوشش زنان ارمنۀ اصفهان»، وبسایت کافه تاریخ.]</ref> | پوشاک زنان ارمنی در منطقۀ فریدن در میان تمام روستاهای این ناحیه دارای شکل و الگوی یکسانی بوده است. این لباس همان پوششی است که زنان ارمنی در هنگام مهاجرت به ایران به تن داشتند و در طول سالها برای حفظ و نگهداری آن تلاش بسیاری کردهاند.<ref>[https://www.cafetarikh.com/news/49414/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 پوشش زنان ارمنۀ اصفهان»، وبسایت کافه تاریخ.]</ref> | ||
| خط ۲۷: | خط ۱۸: | ||
====چینچین==== | ====چینچین==== | ||
از لباسهای آستیندار کودکان که یقهای ساده و گرد دارد و جلوی آن با دکمههایی به هم بسته میشود. | چینچین، از لباسهای آستیندار کودکان که یقهای ساده و گرد دارد و جلوی آن با دکمههایی به هم بسته میشود. قسمت کمر این لباس برشی طراحی شده که بالاتنه را با چینهای ریزی به پایین لباس متصل میکند.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
====آراج چینچین==== | ====آراج چینچین==== | ||
از لباسهای بدون آستین که از آن بهعنوان پیشبند روی چینچین استفاده میشود. یقۀ این پیشبند گرد بوده و قسمت پشت آن با دکمههایی به هم متصل میشود. قسمت کمر آراج چینچین نیز با چینهای ریزی تزیین شده است.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | آراج چینچین، از لباسهای بدون آستین که از آن بهعنوان پیشبند روی چینچین استفاده میشود. یقۀ این پیشبند گرد بوده و قسمت پشت آن با دکمههایی به هم متصل میشود. قسمت کمر آراج چینچین نیز با چینهای ریزی تزیین شده است.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
====عرقچین==== | ====عرقچین==== | ||
کلاهی است گرد و پارچهای، مخصوص کودکان و نوجوانان دختر و پسر که روی آن با انواع رودوزیها تزیین شده است.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص4.]</ref> | کلاهی است گرد و پارچهای، مخصوص کودکان و نوجوانان دختر و پسر که روی آن با انواع رودوزیها تزیین شده است.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص4.]</ref> | ||
| خط ۴۲: | خط ۳۳: | ||
زنان پس از ازدواج از لباسهای معمولی استفاده میکنند که با بالا رفتن سن از تزیینات آنها کاسته میشود:<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | زنان پس از ازدواج از لباسهای معمولی استفاده میکنند که با بالا رفتن سن از تزیینات آنها کاسته میشود:<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
====لاچاک==== | ====لاچاک==== | ||
نوعی روسری بزرگ و مربعشکل که دختران از نوع گلدار و زنان جنس کُدَری آن را سر میکنند. لاچاک زنان بهرنگ زرشکی است و بلندی آن بهقدری است که تا پشت زانوی زنان را میپوشاند. | لاچاک، نوعی روسری بزرگ و مربعشکل است که دختران از نوع گلدار و زنان جنس کُدَری آن را سر میکنند. لاچاک زنان بهرنگ زرشکی است و بلندی آن بهقدری است که تا پشت زانوی زنان را میپوشاند. | ||
درگذشته، لاچاک روی گوت بسته میشد و دنبالههای آن بهصورت پروانهوار بالای سر گره میخورد.<ref> [https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ خاچاطور،«پوشاک ارمنیان چند منطقۀ ایران»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | درگذشته، لاچاک روی گوت بسته میشد و دنبالههای آن بهصورت پروانهوار بالای سر گره میخورد.<ref> [https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ خاچاطور،«پوشاک ارمنیان چند منطقۀ ایران»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
====شابیک==== | ====شابیک==== | ||
پیراهن در زبان محلی شابیک نام دارد. شابیک، تنپوشی بلند تا مچ پا است که یقهای گرد دارد و جلوی آن با دکمههایی باز و بسته میشود. آستینهای این تنپوش، بلند و سرآستینهای آن حالت کلوش دارد. بالاتنۀ شابیک بههمراه آستین تا قسمت آرنج از پارچۀ گلدار و پایینتنه تا مچ آستین از پارچۀ قرمز از جنس متقال تهیه میشود. | پیراهن در زبان محلی شابیک نام دارد. شابیک، تنپوشی بلند تا مچ پا است که یقهای گرد دارد و جلوی آن با دکمههایی باز و بسته میشود. آستینهای این تنپوش، بلند و سرآستینهای آن حالت کلوش دارد. بالاتنۀ شابیک بههمراه آستین تا قسمت آرنج از پارچۀ گلدار و پایینتنه تا مچ آستین از پارچۀ قرمز از جنس متقال تهیه میشود. | ||
عرض پایینتنۀ شابیک، | عرض پایینتنۀ شابیک، یکونیم برابر عرض کمر بالاتنه است که با چینهای ریزی به بالاتنه متصل میشود.<ref> [https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
====مینتان==== | ====مینتان==== | ||
مینتان، تنپوشی آستردار، جلوباز، با یقۀ هفت است که جلوی آن با یک دکمه در قسمت شکم بسته میشود. مینتان آستینهای بلندی دارد که تا قسمت آرنج چاکدار است و در صورت نیاز با دکمههایی بسته میشود. | |||
لبۀ آستینها، دور دامن و یقۀ مینتان با چند ردیف نواردوزی و پارچههای طرحدار رنگی تزیین میشود.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ خاچاطور،«پوشاک ارمنیان چند منطقۀ ایران»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | لبۀ آستینها، دور دامن و یقۀ مینتان با چند ردیف نواردوزی و پارچههای طرحدار رنگی تزیین میشود.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ خاچاطور،«پوشاک ارمنیان چند منطقۀ ایران»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
====چوچیک==== | ====چوچیک==== | ||
| خط ۵۵: | خط ۴۶: | ||
نوعی پیشبند از جنس متقال و بهرنگ قرمز عنابی یا زرشکی است که زنان آن را روی مینتان میبندند. این پیشبند یک بند در قسمت بالا که پشت گردن بسته میشود و دو بند در قسمت پهلو دارد که ابتدا به پشت برده و سپس در قسمت جلو روی شکم گره میزنند. قد این تنپوش تا روی پا است. روی این پیشبند با سوزندوزی و سکهدوزی تزیین میشود که به مجموع این تزیینات «باد» میگویند.<ref>[https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص6.]</ref> | نوعی پیشبند از جنس متقال و بهرنگ قرمز عنابی یا زرشکی است که زنان آن را روی مینتان میبندند. این پیشبند یک بند در قسمت بالا که پشت گردن بسته میشود و دو بند در قسمت پهلو دارد که ابتدا به پشت برده و سپس در قسمت جلو روی شکم گره میزنند. قد این تنپوش تا روی پا است. روی این پیشبند با سوزندوزی و سکهدوزی تزیین میشود که به مجموع این تزیینات «باد» میگویند.<ref>[https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص6.]</ref> | ||
====کولاجا==== | ====کولاجا==== | ||
کولاجا، پالتویی پشمی و آستردار است که زنان در فصل سرما روی مینتان میپوشند. جلوی کولاجا باز بوده و با دکمههایی به هم بسته میشود. دور یقه، سرآستین و پای کولاجا با یراق و گلابتون تزیین میشود.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ خاچاطور،«پوشاک ارمنیان چند منطقۀ ایران»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | |||
====گودیک==== | ====گودیک==== | ||
شال کمر در زبان ارمنی گودیک نام دارد. گودیک، شالی پشمی و ریشهدار است که برای محافظت بدن در برابر سرما روی مینتان بسته میشود. | شال کمر در زبان ارمنی گودیک نام دارد. گودیک، شالی پشمی و ریشهدار است که برای محافظت بدن در برابر سرما روی مینتان بسته میشود. | ||
| خط ۶۹: | خط ۶۰: | ||
پوشاک مردان ارمنی فریدن شامل موارد زیر است: | پوشاک مردان ارمنی فریدن شامل موارد زیر است: | ||
===کلاه نمدی=== | ===کلاه نمدی=== | ||
کلاه نمدی در اصطلاح محلی | کلاه نمدی در اصطلاح محلی «نامادِ گِلخارک» نام دارد. این کلاه بدون لبه و سطحی منحنی دارد که اغلب بهرنگ مشکی تهیه میشود.<ref>[https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص10.]</ref> | ||
===کلاه پشمی=== | ===کلاه پشمی=== | ||
کلاه پشمی در اصطلاح محلی | کلاه پشمی در اصطلاح محلی «برِتِ گِلخارک» نام دارد. این کلاه توسط زنان روستایی از پشم گوسفند تهیه میشود که در دو طرف آن تکههایی برای محافظت از گوش بافته میشود و مردان در فصل سرما از آن استفاده میکنند.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ خاچاطور،«پوشاک ارمنیان چند منطقۀ ایران»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
===کلاه شابگا=== | ===کلاه شابگا=== | ||
کلاهی لبهدار و بهرنگ مشکی که کشیشها از آن استفاده میکنند.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص10.]</ref> | کلاهی لبهدار و بهرنگ مشکی که کشیشها از آن استفاده میکنند.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص10.]</ref> | ||
| خط ۷۷: | خط ۶۸: | ||
شابیک، پیراهن مردان فریدن با آستینهایی بلند و ساده و گاه مچدار است که یقهای گرد و قدی تا بالای زانو دارد. | شابیک، پیراهن مردان فریدن با آستینهایی بلند و ساده و گاه مچدار است که یقهای گرد و قدی تا بالای زانو دارد. | ||
پیراهن جوانان چاکی از زیر گردن تا روی سینه دارد که با دکمههایی صدفی بسته میشود؛ اما چاک پیراهن سالمندان از گوشۀ گردن تا روی سرشانه است که با دکمههایی بسته میشود. | پیراهن جوانان چاکی از زیر گردن تا روی سینه دارد که با دکمههایی صدفی بسته میشود؛ اما چاک پیراهن سالمندان از گوشۀ گردن تا روی سرشانه است که با دکمههایی بسته میشود. | ||
برای دوخت شابیک اغلب از پارچههای کتان، کرباس و چلوار در رنگهای سفید و آبی استفاده میشود. | برای دوخت شابیک اغلب از پارچههای کتان، کرباس و چلوار در رنگهای سفید و آبی استفاده میشود. بهمرور زمان یقۀ گرد شابیک به یقۀ پیراهنهای مردانۀ امروزی در آمد.<ref>[https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص9.]</ref> | ||
===کابا=== | ===کابا=== | ||
قبای مردان فریدن در اصطلاح محلی کابا نام دارد. این قبا آستیندار، جلوباز و بلند بوده که پس از روی هم قرار گرفتن با دکمهای بسته میشود.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | قبای مردان فریدن در اصطلاح محلی کابا نام دارد. این قبا آستیندار، جلوباز و بلند بوده که پس از روی هم قرار گرفتن با دکمهای بسته میشود.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
===ارخالوق=== | ===ارخالوق=== | ||
از تنپوشهای جلوباز و | ارخالوق، از تنپوشهای جلوباز و آستردار با قدی نسبتا کوتاه است که در دو طرف پهلوهای آن چاک و جیب طراحی شده است. آستینهای ارخالوق بلند بوده و از لبۀ آستین تا محدودۀ آرنج چاکی طراحی شده که با دکمه و بندینکهایی بسته میشود. مردان روستایی ارخالوق را روی پیراهن یا قبا میپوشند.<ref>[https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص10.]</ref> | ||
===شال=== | ===شال=== | ||
مردان فریدن دور کمر و روی قبا شال پشمی ساده میبندند.<ref>[https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص10.]</ref> | مردان فریدن دور کمر و روی قبا شال پشمی ساده میبندند.<ref>[https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص10.]</ref> | ||
| خط ۱۰۶: | خط ۹۷: | ||
ارمنیان فریدن به جوراب گولبا میگویند. زنان ارمنی جورابها را از جنس پشم و در دو نوع ظریف و ضخیم میبافند.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ارمنیان فریدن به جوراب گولبا میگویند. زنان ارمنی جورابها را از جنس پشم و در دو نوع ظریف و ضخیم میبافند.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
===ماشیک=== | ===ماشیک=== | ||
از پاپوشهای پشتباز زنانه و دمپاییمانند که قسمت جلوی آن حالت نوکبرگشته دارد و بهرنگهای سیاه، قرمز و قهوهای دیده میشود.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ماشیک، از پاپوشهای پشتباز زنانه و دمپاییمانند است که قسمت جلوی آن حالت نوکبرگشته دارد و بهرنگهای سیاه، قرمز و قهوهای دیده میشود.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | ||
===گیوه=== | ===گیوه=== | ||
گیوه، پاپوشی راحت و سبک با زیره و رویۀ نازک است که مردان و زنان میانسال در فصول سرد سال میپوشند.<ref>[https://paymanonline.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86/ خاچاطور، «پوشاک ارمنیان فریدن»، وبسایت فصلنامۀ فرهنگی پیمان.]</ref> | |||
===سُر=== | ===سُر=== | ||
سُر، پاپوشی چرمی است که از پوست گاو تهیه میشود و بر مبنای فرم کف پا شکل میگیرد. ابتدا با نخهای پنبهای سفید دورتادور تخت چرمی را میبافند و سپس رویۀ آن را کامل میکنند؛ بهطوری که تنها محل ورود پا باز میماند. این پاپوش مناسب زنان و مردان است.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص12.]</ref> | سُر، پاپوشی چرمی است که از پوست گاو تهیه میشود و بر مبنای فرم کف پا شکل میگیرد. ابتدا با نخهای پنبهای سفید دورتادور تخت چرمی را میبافند و سپس رویۀ آن را کامل میکنند؛ بهطوری که تنها محل ورود پا باز میماند. این پاپوش مناسب زنان و مردان است.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص12.]</ref> | ||
===چاروق=== | ===چاروق=== | ||
از پایپوشهای ساده و یکتکه از چرم ضخیم است. ابتدا پا را درون قالب چرمی آن قرار میدهند؛ سپس بندهای چرمی را طوری میکشند که کفش کاملاً بهدور پا بچسبد و بعد همین بندها را دورتادور ساق پا میپیچند و گره میزنند. چاروق چپ و راستی ندارد.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص12.]</ref> | چاروق، از پایپوشهای ساده و یکتکه از چرم ضخیم است. ابتدا پا را درون قالب چرمی آن قرار میدهند؛ سپس بندهای چرمی را طوری میکشند که کفش کاملاً بهدور پا بچسبد و بعد همین بندها را دورتادور ساق پا میپیچند و گره میزنند. چاروق چپ و راستی ندارد.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص12.]</ref> | ||
===لاکان=== | ===لاکان=== | ||
نوعی کفش از جنس چوب یا استخوان است که با ریسمان به پا بسته میشود و در زمستان برای پیادهروی روی برف بهکار میرود.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص12.]</ref> | نوعی کفش از جنس چوب یا استخوان است که با ریسمان به پا بسته میشود و در زمستان برای پیادهروی روی برف بهکار میرود.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص12.]</ref> | ||
== اثرپذیری لباس ارامنۀ فریدن از فرهنگ ایرانی == | |||
از قرن 17ام تا 20ام میلادی، فرهنگ بومی ارمنیان فریدن تحتتأثیر مستقیم و غیرمستقیم فرهنگ و هنر ایرانی قرار گرفته و دگرگونیهایی را تجربه کرده است.<ref>[https://www.cafetarikh.com/news/49414/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 «پوشش زنان ارمنۀ اصفهان»، وبسایت کافه تاریخ.]</ref> | |||
==تغییر پوشاک زنان ارمنی پس از فرمان کشف حجاب== | ==تغییر پوشاک زنان ارمنی پس از فرمان کشف حجاب== | ||
یکی از تحولات مهم در زمینۀ پوشاک ایرانیان، به سال 1334ش و فرمان کشف حجاب رضاشاه بازمیگردد؛ فرمانی که به سادهتر شدن پوشش سر و حذف باشماخ (پوشش صورت) از لباس زنان ارمنی انجامید.<ref>[https://www.cafetarikh.com/news/49414/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 «پوشش زنان ارمنۀ اصفهان»، وبسایت کافه تاریخ.]</ref> | |||
==تغییر لباس مردان ارمنی در دورۀ رضاشاه== | ==تغییر لباس مردان ارمنی در دورۀ رضاشاه== | ||
پوشاک مردان ارمنی از زمان ورود به ایران، بهتدریج دستخوش تغییراتی شده است. با این حال، نقطۀ عطف این تحولات را میتوان دوران حکومت رضاشاه پهلوی دانست؛ دورهای که در آن تغییرات در سبک پوشش باسرعت و شدت بیسابقهای رخ داد. در هیچ یک از دورههای تاریخی پیش از آن، چنین دگرگونیهای شتابزدهای در پوشاک دیده نشده بود. به این دلیل رضاشاه را میتوان نخستین پیشگام در تغییر لباس مردم ایران دانست؛ چنانکه مهمترین بخش این اصلاحات در مورد پوشاک مردان بهفرمان او دربارۀ استفاده از کت و شلوار و کلاه پهلوی بازمیگردد.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص9.]</ref> | پوشاک مردان ارمنی از زمان ورود به ایران، بهتدریج دستخوش تغییراتی شده است. با این حال، نقطۀ عطف این تحولات را میتوان دوران حکومت رضاشاه پهلوی دانست؛ دورهای که در آن تغییرات در سبک پوشش باسرعت و شدت بیسابقهای رخ داد. در هیچ یک از دورههای تاریخی پیش از آن، چنین دگرگونیهای شتابزدهای در پوشاک دیده نشده بود. به این دلیل رضاشاه را میتوان نخستین پیشگام در تغییر لباس مردم ایران دانست؛ چنانکه مهمترین بخش این اصلاحات در مورد پوشاک مردان بهفرمان او دربارۀ استفاده از کت و شلوار و کلاه پهلوی بازمیگردد.<ref> [https://civilica.com/doc/1193351/ محمودخانی و محمودیعالمی، «بررسی و معرفی پوشاک مردمان ارمنی اصفهان (فریدن)»، 1399ش، ص9.]</ref> | ||
