بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''<big>پوشاک اعراب خوزستان؛</big>''' تن‌پوش زنان و مردان عرب ساکن استان خوزستان.<ref group="دیدگاه">سلام و احترام
'''<big>لباس  اعراب خوزستان؛</big>''' تن‌پوش زنان و مردان عرب ساکن استان خوزستان.<ref group="دیدگاه">سلام و احترام


نویسنده گرامی به این نکات نیز در مقاله اشاره کنید
نویسنده گرامی به این نکات نیز در مقاله اشاره کنید
خط ۱۷: خط ۱۷:
لباس مردم عرب خوزستان متناسب‌با شرایط آب‌وهوایی، با پارچه‌های نخی خنک تهیه می‌شوند. زنان این منطقه حجاب کاملی دارند و از شیله، بوشیه، بُخنِک و عصابه برای پوشش سر خود استفاده می‌کنند. دشداشه، اصلی‌ترین تن‌پوش زنان و مردان عرب است که قدی بلند تا روی پا دارد و آستین‌های آن نیز گشاد و بلند طراحی شده است.
لباس مردم عرب خوزستان متناسب‌با شرایط آب‌وهوایی، با پارچه‌های نخی خنک تهیه می‌شوند. زنان این منطقه حجاب کاملی دارند و از شیله، بوشیه، بُخنِک و عصابه برای پوشش سر خود استفاده می‌کنند. دشداشه، اصلی‌ترین تن‌پوش زنان و مردان عرب است که قدی بلند تا روی پا دارد و آستین‌های آن نیز گشاد و بلند طراحی شده است.


=='''اهمیت پوشش و هویت در فرهنگ خوزستان'''==
=='''اهمیت فرهنگی پوشاک در خوزستان'''==
در خوزستان، لباس‌ها براساس قومیت و قبیله‌ها متمایز می‌شوند؛ به‌طوری‌که پوشش عرب‌های خوزستان با لرهای خوزستان متفاوت است. در گذشته لباس‌ها نشان‌دهندۀ هویت یک ملت بودند و خوزستانی‌ها به تنوع و اهمیت ویژه‌ای که برای پوشش، حجاب و حفظ بدن قائل بودند، مشهور بودند<ref group="دیدگاه">جمله روان نیست.</ref>.<ref>[https://www.eneshat.com/iranian-traditional-costumes/khuzestan «لباس سنتی خوزستان نشانگر آداب و رسوم و فرهنگ جنوب ایران»، وب‌سایت نشاط‌آوران.]</ref>
پوشاک مردان و زنان در استان خوزستان، به‌ویژه در میان مردان پرافتخار این منطقه، از تنوع قابل توجهی برخوردار است. این گستردگی در سبک‌های پوشش، نشان‌دهندۀ اهمیت عمیق ارزش‌های فرهنگی مرتبط با حجاب و حرمت بدن در میان مردمان این دیار است.<ref group="دیدگاه">جمله روان نیست.</ref>.<ref>[https://www.eneshat.com/iranian-traditional-costumes/khuzestan «لباس سنتی خوزستان نشانگر آداب و رسوم و فرهنگ جنوب ایران»، وب‌سایت نشاط‌آوران.]</ref>


=='''مراکز اصلی تولید پوشاک بانوان عرب خوزستان'''==
=='''مراکز اصلی تولید پوشاک بانوان عرب خوزستان'''==
خط ۲۶: خط ۲۶:
در مناطق گرمسیری مانند آبادان و اهواز که با آب و هوای گرم و مرطوب شناخته می‌شوند، در گذشته تمایل بیشتری به استفاده از لباس‌هایی با جنس‌های خنک و پارچه‌های نخی وجود داشته است. این انتخاب به‌دلیل سازگاری بیشتر این نوع پارچه‌ها با شرایط آب و هوایی منطقه و ایجاد حس راحتی بیشتر برای ساکنان صورت می‌گرفته است.<ref>[https://www.eneshat.com/iranian-traditional-costumes/khuzestan «لباس سنتی خوزستان نشانگر آداب و رسوم و فرهنگ جنوب ایران»، وب‌سایت نشاط‌آوران.]</ref>
در مناطق گرمسیری مانند آبادان و اهواز که با آب و هوای گرم و مرطوب شناخته می‌شوند، در گذشته تمایل بیشتری به استفاده از لباس‌هایی با جنس‌های خنک و پارچه‌های نخی وجود داشته است. این انتخاب به‌دلیل سازگاری بیشتر این نوع پارچه‌ها با شرایط آب و هوایی منطقه و ایجاد حس راحتی بیشتر برای ساکنان صورت می‌گرفته است.<ref>[https://www.eneshat.com/iranian-traditional-costumes/khuzestan «لباس سنتی خوزستان نشانگر آداب و رسوم و فرهنگ جنوب ایران»، وب‌سایت نشاط‌آوران.]</ref>


=='''تأثیر عوامل محیطی و فرهنگی بر پوشاک در استان خوزستان'''==
=='''تأثیر عوامل فرهنگی بر پوشاک استان خوزستان'''==
در گذشته، شرایط آب و هوایی مانند گرما و سرما نقش مهمی در انتخاب نوع لباس ایفا می‌کردند.<ref group="دیدگاه">در بند بالا به تاثیر آب و هوا بر پوشش اشاره شده است.</ref> در استان خوزستان، عرب‌زبانان تحت تأثیر لهجه‌های عراقی و کویتی و نیز مهاجرت اقوام عرب، تغییرات فرهنگی عمیقی را در پوشاک خود تجربه کرده‌اند.<ref group="دیدگاه">این گزاره گویا نیست چگونه لهجه عراقی و کویتی تغییر فرهنگی در پوشش  مردم این منطقه بوجود آورده است</ref> کلاه و دستار به تدریج<ref group="دیدگاه">به قیدساز با نیم‌فاصله نوشته می‌شود.</ref> جای خود را به سرپوش‌ها دادند، و انواع سرانداز و روسری نیز به پوشش‌های کامل‌تری مانند چادر تبدیل شدند. اینها همواره بخش مهمی از پوشاک زنان ایرانی بوده‌اند.<ref group="دیدگاه">این عبارت گویا نیست.
مهاجرت افراد به خوزستان و کویت سبب تغییرات فرهنگی در نوع پوشش آن‌ها شده است؛ <ref group="دیدگاه">این گزاره گویا نیست چگونه لهجه عراقی و کویتی تغییر فرهنگی در پوشش  مردم این منطقه بوجود آورده است</ref> کلاه و دستار به‌تدریج<ref group="دیدگاه">به قیدساز با نیم‌فاصله نوشته می‌شود.</ref> جای خود را به سرپوش‌ها دادند و انواع سرانداز و روسری نیز به پوشش‌های کامل‌تری مانند چادر تبدیل شدند. همچنین به‌دلیل گرمای شدید هوا، سرپوش‌ها، تن‌پوش‌ها و پای‌پوش‌ها به‌طور کامل بدن را می‌پوشانند.<ref group="دیدگاه">پیوند گزاره‌ها باید مشخص‌تر باشد.</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref>
 
منظور از اینها چیست؟</ref> با توجه به این دیدگاه مذهبی<ref group="دیدگاه">کدام دیدگاه مذهبی؟!</ref>، علی‌رغم گرمای شدید هوا، سرپوش‌ها، تن‌پوش‌ها و پاپوش‌ها به طور کامل بدن را می‌پوشانند.<ref group="دیدگاه">پیوند گزاره‌ها باید مشخص‌تر باشد.</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref>


=='''انواع پوشاک زنان اعراب خوزستان'''==
=='''انواع پوشاک زنان اعراب خوزستان'''==
خط ۴۰: خط ۳۸:


===='''شیله'''====
===='''شیله'''====
سرپوشی شبیه مقنعه است که سر و سینه فرد را می‌پوشاند و اغلب از ابریشم یا پنبه تهیه می‌شود.<ref group="دیدگاه">این گزاره و همچنین گزاره‌های مشابه در بندهای بعدی نهاد ندارند.
شیله،سرپوشی شبیه مقنعه است که سر و سینه فرد را می‌پوشاند و اغلب از ابریشم یا پنبه تهیه می‌شود.<ref group="دیدگاه">این گزاره و همچنین گزاره‌های مشابه در بندهای بعدی نهاد ندارند.


شیله سرپوشی شبیه مقنعه است که ...</ref> این سرپوش با گیره‌ای به‌نام «چلاب» که از طلا یا نقره ساخته شده و مزین به نگین فیروزه‌ای است، روی سر محکم می‌شود.
شیله سرپوشی شبیه مقنعه است که ...</ref> این سرپوش با گیره‌ای به‌نام «چلاب» که از طلا یا نقره ساخته شده و مزین به نگین فیروزه‌ای است، روی سر محکم می‌شود.
خط ۵۳: خط ۵۱:


===='''بُخنِک'''====
===='''بُخنِک'''====
نوعی سرپوش زنانه که شبیه شیله است؛ اما ابعادی بزرگ‌تر و درازتر دارد. این سرپوش اغلب توسط زنان میانسال استفاده می‌شود و رنگی سیاه، قهوه‌ای یا سورمه‌ای دارد. زنان جوان از رنگ قرمز آن استفاده می‌کنند. این سرپوش از پارچه‌های کتان یا پنبه‌ای تهیه می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
بخنک، نوعی سرپوش زنانه شبیه شیله است؛ اما ابعادی بزرگ‌تر و درازتر دارد. این سرپوش اغلب توسط زنان میانسال استفاده می‌شود و رنگی سیاه، قهوه‌ای یا سورمه‌ای دارد. زنان جوان از رنگ قرمز آن استفاده می‌کنند. این سرپوش از پارچه‌های کتان یا پنبه‌ای تهیه می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>


===='''بوشیه'''====
===='''بوشیه'''====
پارچه‌ای از جنس حریر با تراکم بافت کم است و اغلب زنانی که از باورهای مذهبی برخوردار هستند، برای پوشاندن صورت خود استفاده می‌کنند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref> این روبنده به‌وسیلۀ کش یا بند در پشت سر محکم می‌شود و در منطقۀ شوشتر به «قشایه» معروف است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
بوشیه، پارچه‌ای از جنس حریر با تراکم بافت کم است و اغلب زنانی که از باورهای مذهبی برخوردار هستند، برای پوشاندن صورت خود استفاده می‌کنند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref> این روبنده به‌وسیلۀ کش یا بند در پشت سر محکم می‌شود و در منطقۀ شوشتر به «قشایه» معروف است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>


===='''عُصابه'''====
===='''عُصابه'''====
نوعی سرپوش زنانه که اعراب میانسال آن را دور شیله یا بخنک می‌پیچند. اندازه و جنس عصابه به عواملی چون سن، طبقۀ اجتماعی و سادات بودن فرد بستگی دارد؛ در واقع زنانی که از طوایف برجسته‌تری هستند، عصابۀ آنان از جنس ابریشم و بزرگتر از سایر طوایف است و این امر بیانگر درجه و منزلت فرد پوشنده است.
عصابه، از سرپوش‌های زنانه اعراب است که زنان میانسال آن را دور شیله یا بخنک می‌پیچند. اندازه و جنس عصابه به عواملی چون سن، طبقۀ اجتماعی و سادات بودن فرد بستگی دارد؛ در واقع زنانی که از طوایف برجسته‌تری هستند، عصابۀ آنان از جنس ابریشم و بزرگتر از سایر طوایف است و این امر بیانگر درجه و منزلت فرد پوشنده است.


عصابه اغلب از پارچه‌های ابریشمی، پنبه‌ای یا مخمل تهیه و به‌رنگ‌های سیاه یا قرمز جگری دیده می‌شود.
عصابه اغلب از پارچه‌های ابریشمی، پنبه‌ای یا مخمل تهیه و به‌رنگ‌های سیاه یا قرمز جگری دیده می‌شود.
خط ۶۸: خط ۶۶:


===='''چرقدیه'''====
===='''چرقدیه'''====
نوعی سرپوش زنانه از جنس پنبه یا ابریشم است که بیشتر در سوسنگرد کاربرد دارد و مورد استفادۀ زنان میانسال و حداقل دو فرزند است. چرقدیۀ اعراب خوزستان سیاه‌رنگ بوده و گاهی دور آن با نوارهایی به‌رنگ سبز، زرد و قرمز تزیین می‌شود. گوه‌های این سرپوش نیز مزین به منگوله‌های کوچک از جنس خود الیاف پارچه است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
چرقدیه، سرپوشی زنانه از جنس پنبه یا ابریشم است که بیشتر در سوسنگرد کاربرد دارد و مورد استفادۀ زنان میانسال و حداقل دو فرزند است. چرقدیۀ اعراب خوزستان سیاه‌رنگ بوده و گاهی دور آن با نوارهایی به‌رنگ سبز، زرد و قرمز تزیین می‌شود. گوه‌های این سرپوش نیز مزین به منگوله‌های کوچک از جنس خود الیاف پارچه است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>


===='''بویومه'''====
===='''بویومه'''====
نوعی سرپوش مثلث‌شکل، ریشه‌دار و از جنس مخمل یا ابریشم است که در بعضی از مناطق عرب‌نشین خوزستان توسط زنان بیوه، روی شیله استفاده می‌شود. رنگ این سرپوش اغلب سیاه و گاهی به‌رنگ نارنجی است.  
بویومه، نوعی سرپوش مثلث‌شکل، ریشه‌دار و از جنس مخمل یا ابریشم است که در بعضی از مناطق عرب‌نشین خوزستان توسط زنان بیوه، روی شیله استفاده می‌شود. رنگ این سرپوش اغلب سیاه و گاهی به‌رنگ نارنجی است.  


دربرخی مناطق مانند «شیخ‌حاجات» بویومۀ زنان با نقوش متعددی تزیین می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
دربرخی مناطق مانند «شیخ‌حاجات» بویومۀ زنان با نقوش متعددی تزیین می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>


=='''ترتیب استفاده از پوشش سر میان زنان اعراب مناطق مختلف خوزستان'''<ref group="دیدگاه">تیتر کوتاه‌تر شود: ترتیب پوشش سر زنان عرب خوزستان</ref>==
=='''ترتیب پوشش سر زنان اعراب خوزستان'''<ref group="دیدگاه">تیتر کوتاه‌تر شود: ترتیب پوشش سر زنان عرب خوزستان</ref>==
ترتیب پوشش سر میان زنان اعراب مناطق مختلف خوزستان متفاوت است. به‌عنوان مثال زنان منطقۀ سوسنگرد ابتدا شیله را می‌پوشند و سپس از چرقدیه یا بویومه استفاده می‌کنند؛ درواقع شیله به‌تنهایی کاربرد دارد؛ اما بویومه و چرقدیه همراه با سرپوش دیگر استفاده می‌شود.
ترتیب پوشش سر میان زنان اعراب مناطق مختلف خوزستان متفاوت است. به‌عنوان مثال زنان منطقۀ سوسنگرد ابتدا شیله را می‌پوشند و سپس از چرقدیه یا بویومه استفاده می‌کنند؛ درواقع شیله به‌تنهایی کاربرد دارد؛ اما بویومه و چرقدیه همراه با سرپوش دیگر استفاده می‌شود.


خط ۸۳: خط ۸۱:


==='''تن‌پوش‌ها'''===
==='''تن‌پوش‌ها'''===
در مقایسه با لباس‌های سنتی بانوان دیگر مناطق خوزستان، پوشاک بانوان عرب از نظر رنگ، جنس و تزیینات، تنوع کمتری دارد. به‌طور معمول، بانوان عرب کمتر از لباس‌های مخمل و رنگی استفاده می‌کنند. انواع تن‌پوش‌های بانوان عرب خوزستان شامل<ref group="دیدگاه">عبارت ناقص است.</ref>:<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
پوشاک زنان عرب خوزستان از نظر رنگ، جنس و تزیینات از تنوع کمتری نسبت به سایر مناطق خوزستان برخوردار است. انواع تن‌پوش‌های بانوان عرب خوزستان شامل<ref group="دیدگاه">عبارت ناقص است.</ref>:<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>


===='''عبا'''====
===='''عبا'''====
خط ۹۱: خط ۸۹:


===='''عبایه'''====
===='''عبایه'''====
چادر سیاه‌رنگ است که دو طرف شانه‌های آن شکاف‌هایی برای عبور دادن دست‌ها تعبیه شده است. این پوشش در برابر وزش باد به‌آسانی از تن فرد جدا نمی‌شود.<ref>   [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref>
چادری سیاه‌رنگ است که دو طرف شانه‌های آن شکاف‌هایی برای عبور دادن دست‌ها تعبیه شده است. این پوشش در برابر وزش باد به‌آسانی از تن فرد جدا نمی‌شود.<ref>   [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref>


عبايه نام چادر سياهرنگي است كه زن عرب به وسيله آن بدن خود را مي پوشاند.بر خلاف چادر- كه در ميان فارس ها معمول است- در طرفين شانه هاي عبايه، بريدگي هايي وجود دارد كه دست به راحتي از آن بيرون مي آيد. به خاطر نوع دوخت عبايه، در برابر وزش باد به آساني از تن پوشنده آن جدا نمي شود.
عبايه نام چادر سياهرنگي است كه زن عرب به وسيله آن بدن خود را مي پوشاند.بر خلاف چادر- كه در ميان فارس ها معمول است- در طرفين شانه هاي عبايه، بريدگي هايي وجود دارد كه دست به راحتي از آن بيرون مي آيد. به خاطر نوع دوخت عبايه، در برابر وزش باد به آساني از تن پوشنده آن جدا نمي شود.


===='''مزویه'''====
===='''مزویه'''====
نوعی عبای پشمی، به‌رنگ‌های قهوه‌ای، سیاه یا سورمه‌ای است که امروزه بیشتر توسط افراد مسن مورد استفاده قرار می‌گیرد. لبه‌های آستین و اطراف مزویه با نوارهای طلایی‌رنگ حاشیه‌دوزی می‌شود.
مزویه، نوعی عبای پشمی، به‌رنگ‌های قهوه‌ای، سیاه یا سورمه‌ای است که امروزه بیشتر توسط افراد مسن مورد استفاده قرار می‌گیرد. لبه‌های آستین و اطراف مزویه با نوارهای طلایی‌رنگ حاشیه‌دوزی می‌شود.


این نوع عبا میان زنان و مردان مشترک است؛ اما بیشتر توسط زنان استفاده می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
این نوع عبا میان زنان و مردان مشترک است؛ اما بیشتر توسط زنان استفاده می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
خط ۱۰۳: خط ۱۰۱:
دشداشه یکی از تن‌پوش‌های اصلی زنان عرب خوزستان است که قدی تا زیر زانو دارد و فاقد تزیینات است. آستین‌های دشداشه گشاد و بلند بوده و در دوطرف پهلوهای آن جیب مخفی قرار دارد.
دشداشه یکی از تن‌پوش‌های اصلی زنان عرب خوزستان است که قدی تا زیر زانو دارد و فاقد تزیینات است. آستین‌های دشداشه گشاد و بلند بوده و در دوطرف پهلوهای آن جیب مخفی قرار دارد.


دشداشۀ عروس‌خانم‌ها<ref group="دیدگاه">عبارت «عروس‌خانم» لحنی محاوره‌ای و غیرعلمی دارد و بهتر است در نوشتار علمی به‌صورت «عروس» یا ترکیب‌های بی‌طرف‌تر استفاده شود.</ref> سفیدرنگ است. زنان عرب از رنگ‌‌های سیاه، قهوه‌ای و سبز و زنان میانسال از رنگ تیرۀ آن استفاده می‌کنند.
دشداشۀ عروس‌<ref group="دیدگاه">عبارت «عروس‌خانم» لحنی محاوره‌ای و غیرعلمی دارد و بهتر است در نوشتار علمی به‌صورت «عروس» یا ترکیب‌های بی‌طرف‌تر استفاده شود.</ref> سفیدرنگ است. زنان عرب از رنگ‌‌های سیاه، قهوه‌ای و سبز و زنان میانسال از رنگ تیرۀ آن استفاده می‌کنند.


پارچه‌های مورد استفاده برای دوخت دشداشه، حریر، کدری و نخی است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
پارچه‌های مورد استفاده برای دوخت دشداشه، حریر، کدری و نخی است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
خط ۱۱۱: خط ۱۰۹:


===='''نِفنوف'''====
===='''نِفنوف'''====
یکی از تن‌پوش‌های بلند زنان عرب خوزستان که بیشتر در سوسنگرد، آبادان و شادگان رواج دارد. بلندی نفنوف تا روی مچ پا است و آستینی گشاد و بلند دارد که سر آستین آن به‌وسیلۀ کش جمع می‌شود. برای تهیۀ این تن‌پوش از پارچه‌های کدری، مخمل، زری، ابریشم، چیت و پنبه‌ای استفاده می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
نفنوف یکی از تن‌پوش‌های بلند زنان عرب خوزستان که بیشتر در سوسنگرد، آبادان و شادگان رواج دارد. بلندی نفنوف تا روی مچ پا است و آستینی گشاد و بلند دارد که سر آستین آن به‌وسیلۀ کش جمع می‌شود. برای تهیۀ این تن‌پوش از پارچه‌های کدری، مخمل، زری، ابریشم، چیت و پنبه‌ای استفاده می‌شود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>


نفنوف زنان جوان به‌رنگ قرمز،زرد و نارنجی است و زنان میانسال از رنگ‌های تیرۀ آن استفاده می‌کنند. این نوع تن‌پوش فاقد تزیین بوده و روی اَتِگ پوشیده می‌شود.<ref>   [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref>
نفنوف زنان جوان به‌رنگ قرمز،زرد و نارنجی است و زنان میانسال از رنگ‌های تیرۀ آن استفاده می‌کنند. این نوع تن‌پوش فاقد تزیین بوده و روی اَتِگ پوشیده می‌شود.<ref>   [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref>


===='''دُرّاعه'''====
===='''دُرّاعه'''====
لباسی بلند و گشاد و مخصوص زنان میانسال است.<ref>   [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref> در منطقۀ شادگان، به نفنوف آزاد و راحت درّاعه می‌گویند. این لباس به‌دلیل راحتی که دارد مناسب زنان باردار است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>
دراعه، لباسی بلند و گشاد و مخصوص زنان میانسال است.<ref>   [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص3.]</ref> در منطقۀ شادگان، به نفنوف آزاد و راحت درّاعه می‌گویند. این لباس به‌دلیل راحتی که دارد مناسب زنان باردار است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وب‌سایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref>


===='''بِشت'''====
===='''بِشت'''====
نوعی تن‌پوش تابستانۀ اعراب خوزستانی است که هنگام بیرون رفتن، آن را روی سر نیز می‌اندازند که در این صورت نوعی سرپوش به شمار می‌آید.
بشت، نوعی تن‌پوش تابستانۀ اعراب خوزستانی است که هنگام بیرون رفتن، آن را روی سر نیز می‌اندازند که در این صورت نوعی سرپوش به شمار می‌آید.


زنان عرب منطقۀ شادگان به این نوع تن‌پوش «جنامیه» می‌گویند.
زنان عرب منطقۀ شادگان به این نوع تن‌پوش «جنامیه» می‌گویند.
خط ۱۳۱: خط ۱۲۹:


===='''ثوب'''====
===='''ثوب'''====
پوشش زنانۀ بلند و بسیار گشاد از جنس توری است که اغلب به‌رنگ مشکی بوده و روی دشداشه یا نفنوف پوشیده می‌شود. این لباس تا نیمۀ ساق پا می‌رسد و آستین‌های آن تا مچ دست ادامه دارد و در قسمت پشت گردن گره می‌خورد.<ref>    [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص4.]</ref> بیشتر بانوان ساکن روستا و حاشیۀ شهرها ثوب می‌پوشند و از نظر شکل و مدل به دسته‌های زیر تقسیم می‌شود:
ثوب، پوشش زنانۀ بلند و بسیار گشاد از جنس توری است که اغلب به‌رنگ مشکی بوده و روی دشداشه یا نفنوف پوشیده می‌شود. این لباس تا نیمۀ ساق پا می‌رسد و آستین‌های آن تا مچ دست ادامه دارد و در قسمت پشت گردن گره می‌خورد.<ref>    [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص4.]</ref> بیشتر بانوان ساکن روستا و حاشیۀ شهرها ثوب می‌پوشند و از نظر شکل و مدل به دسته‌های زیر تقسیم می‌شود:


====='''ثوب هاشمی'''=====
====='''ثوب هاشمی'''=====
خط ۱۸۰: خط ۱۷۸:
===='''پاپوش'''====
===='''پاپوش'''====
پاپوش مردان عرب خوزستان شامل کبکاب، نعال، گیوه یا جیوه است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص4.]</ref>
پاپوش مردان عرب خوزستان شامل کبکاب، نعال، گیوه یا جیوه است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2142261/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 باوی، «بررسی پوشاک اعراب خوزستان»، 1398ش، ص4.]</ref>
== مقاومت مردم خوزستان در برابر یکسان‌سازی پوشاک در دورۀ پهلوی ==
اعراب خوزستان در عین حال که بخشی از جامعۀ بزرگ ایران به‌شمار می‌آیند، پوشش ویژه و متمایزی دارند که آنان را از دیگر اقوام ایرانی متمایز می‌سازد.
در دورۀ پهلوی، حکومت، مردم را ملزم به پوشیدن لباس‌های غربی و کنار گذاشتن لباس‌ عربی به‌منظور متحدالشکل شدن آن‌ها نمود که این امر سبب مخالفت و مقاومت مردم به حکومت پهلوی شد. مردم خوزستان نیز جهت اعتراض لباس محلی خود را از تن خارج نکردند و پوشیدن آن را نمادی از مخالفت با دولت می‌دانستند.<ref>[https://jhr.usb.ac.ir/article_8962.html اکبری و البوعلی، «سیاست متحدالشکل کردن لباس و هویت رسمیجدید ایرانی در جامعۀ عرب خوزستان (عصر پهلوی اول)»، 1403ش، ص64-59.]</ref>


=='''نقش لباس محلی در رونق گردشگری خوزستان'''==
=='''نقش لباس محلی در رونق گردشگری خوزستان'''==
خوزستان با تنوع قومیتی خود، همچون رنگین‌کمانی از اقوام گوناگون است. لباس‌های محلی این استان نیز از این تنوع بهره‌مند بوده و به تنهایی می‌توانند فرصت‌های چشمگیری را در صنعت گردشگری ایجاد کنند. اشتغال‌زایی، درآمدزایی و جذب گردشگر، تنها بخشی از مزایای این ظرفیت نهفته است که نیازمند توجه جدی و برنامه‌ریزی دقیق است.<ref>[https://borna.news/fa/news/1483707/%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE «خوزستان رنگین‌کمان اقوام و تنوع لباس‌هایی به قدمت تاریخ»، وب‌سایت خبرگزاری برنا.]</ref>
خوزستان با تنوع قومیتی خود، همچون رنگین‌کمانی از اقوام گوناگون است. لباس‌های محلی این استان نیز از این تنوع بهره‌مند بوده و به تنهایی می‌توانند فرصت‌های چشمگیری را در صنعت گردشگری ایجاد کنند. اشتغال‌زایی، درآمدزایی و جذب گردشگر، تنها بخشی از مزایای این ظرفیت نهفته است که نیازمند توجه جدی و برنامه‌ریزی دقیق است.<ref>[https://borna.news/fa/news/1483707/%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE «خوزستان رنگین‌کمان اقوام و تنوع لباس‌هایی به قدمت تاریخ»، وب‌سایت خبرگزاری برنا.]</ref>
----
==پانویس==
<references />


==منابع<ref group="دیدگاه">منابع بعد از بخش پانویس آورده می‌شود.</ref>==
== منابع ==
 
* اکبری، محمد‌علی و البوعلی، محمد، «سیاست متحد‌الشکل کردن لباس و هویت رسمی جدید ایرانی در جامعۀ عرب خوزستان (عصر پهلوی اول)»، پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، آبان‌ ماه 1403ش.


*باوی، نسرین، بررسی پوشاک اعراب خوزستان، همایش کنفرانس بین‌المللی مطالعات بین رشته‌ای در مدیریت و مهندسی (مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین‌المللی مطالعات بین رشته‌ای در مدیریت و مهندسی)، 22 اسفند 1398ش.
*باوی، نسرین، بررسی پوشاک اعراب خوزستان، همایش کنفرانس بین‌المللی مطالعات بین رشته‌ای در مدیریت و مهندسی (مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین‌المللی مطالعات بین رشته‌ای در مدیریت و مهندسی)، 22 اسفند 1398ش.
خط ۱۹۲: خط ۱۹۸:
*«لباس سنتی خوزستان»، وب‌سایت نشاط‌آوران، تاریخ درج مطلب: 15 خرداد 1399ش.
*«لباس سنتی خوزستان»، وب‌سایت نشاط‌آوران، تاریخ درج مطلب: 15 خرداد 1399ش.
*«لباس محلی مردم خوزستان»، وب‌سایت ایران، تاریخ بازدید: 25 تیر 1404ش.
*«لباس محلی مردم خوزستان»، وب‌سایت ایران، تاریخ بازدید: 25 تیر 1404ش.
==پانویس==
<references />