بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
=='''معرفی قوم مندائی'''== | =='''معرفی قوم مندائی'''== | ||
مندائیان از گروههای مذهبی در استان خوزستان هستند که به صُبی یا صابی نیز معروف هستند. این گروه قومی- مذهبی حضرت یحیی (ع) را بزرگترین پیامبر خود میدانند.<ref>اشتری و دیگران، استانشناسی خوزستان، 1397ش، ص58.</ref> | مندائیان از گروههای مذهبی در استان خوزستان هستند که به صُبی یا صابی نیز معروف هستند. این گروه قومی- مذهبی حضرت یحیی (ع) را بزرگترین پیامبر خود میدانند.<ref>اشتری و دیگران، استانشناسی خوزستان، 1397ش، ص58.</ref><ref group="دیدگاه">چون مدخل پیشنهادی شما پوشاک مندائیان است به معرفی این قوم باید در ضمن معرفی پوشاک آنان بپردازید: | ||
از دیرباز تاکنون، ایران میزبان اقوام متعددی بوده است که هر یک پوشش خاص خود را دارند. منداییان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این گروه که به «صابئین» نیز معروفاند، پیروان یحیی بن زکریا (ع) ـ مشهور به یحیی تعمیددهنده ـ هستند و بیشتر در استان خوزستان سکونت دارند. آنان در مراسم مذهبی، جشنها و آیینهای سوگواری، لباس ویژهای به تن میکنند که بیانگر باورهای دینی و هویت فرهنگیشان است. | |||
در | |||
این این دو منبع استفاده شده است | |||
[https://www.chistorys.ir/article_203591.html جستاری در پوشاك صابئين مندائی] ص99 | |||
[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/83720 مندائیان،ناشناخته ترین ساکنان اهواز]</ref> | |||
ثوب بالاپوشی ساده و گشاد با یقۀ گرد است که زنان روی سُدرا میپوشند. این تنپوش فاقد آستین است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص13.]</ref> | =='''پوشاک روزانۀ زنان مندائی درگذشته'''== | ||
در گذشته سرپوش روزمرۀ زنان مندائی شامل مقنا و شیله (روسری) عربی بوده که پس از قرارگیری روی سر، دور گردن پیچیده میشده است. همچنین زنان برای پوشش تن خود از سُدرا، چادر عبایی، ثوب و شروارا بهره میبردند. ثوب بالاپوشی ساده و گشاد با یقۀ گرد است که زنان روی سُدرا میپوشند. این تنپوش فاقد آستین است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص13.]</ref> | |||
=='''پوشاک روزانۀ زنان مندائی در زمان حال'''== | =='''پوشاک روزانۀ زنان مندائی در زمان حال'''== | ||
امروزه پوشاک روزمرۀ زنان مندائی تحت تأثیر فرهنگ بومی منطقه قرار گرفته و شامل عمامه، چفیه، چادر، روسری، پیراهن، شلوار و کفشهایی چون گیوه و نعلین است. نمونههایی از این پوشش میان مردم شهرهایی مثل شوشتر و دزفول دیده میشود. | امروزه پوشاک روزمرۀ زنان مندائی تحت تأثیر فرهنگ بومی منطقه قرار گرفته و شامل عمامه، چفیه، چادر، روسری، پیراهن، شلوار و کفشهایی چون گیوه و نعلین است. نمونههایی از این پوشش میان مردم شهرهایی مثل شوشتر و دزفول دیده میشود. امروزه برخی زنان مندائی در مواقع عادی همانند دیگر اقوام ایرانی از روسری و مانتو برای پوشش خود استفاده میکنند.<ref group="دیدگاه">به نظرم از جهت سیر منطقی مباحث، این محتوا باید به بخشهای انتهایی مقاله افزوده شود.</ref><ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص13 و 14.]</ref> | ||
امروزه برخی زنان مندائی در مواقع عادی همانند دیگر اقوام ایرانی از روسری و مانتو برای پوشش خود استفاده میکنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص13 و 14.]</ref> | |||
=='''پوشش مقدس در آیین مندائیان'''== | =='''پوشش مقدس در آیین مندائیان'''== | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۴: | ||
==='''غسل تعمید در آیین مندائی'''=== | ==='''غسل تعمید در آیین مندائی'''=== | ||
از مهمترین آیینهای مذهبی مندائیان، غسل تعمید است.<ref>مشکور، «صابئین یا صبیها»، 1345ش، ص42.</ref> تعمید در آیین مندائی شامل فرورفتن در آب جاری و پوشیدن لباس رَسته در حضور روحانی است.<ref>برنجی، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، ص185.</ref> | از مهمترین آیینهای مذهبی مندائیان، غسل تعمید است.<ref>مشکور، «صابئین یا صبیها»، 1345ش، ص42.</ref> تعمید در آیین مندائی شامل فرورفتن در آب جاری و پوشیدن لباس رَسته در حضور روحانی است.<ref>برنجی، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، ص185.</ref> انجام این مراسم برای زن و مرد یکسان بوده و تنها تفاوت آن در چگونگی شیوۀ بستن سرپوش است؛ بهگونهای که مردان آن را بهشکل عمامه و زنان بهشکل مقنعه میپوشند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص106.]</ref> بهدلیل انجام مراسم تعمید در کنار رودخانه و خیس شدن لباس زنان، عبایی را بهمنظور حفظ پوشش بر سر یا دوش خود میاندازند.<ref>محب، «مروری بر مناسک صابئین مندائی با محور آب»، 1393ش، ص84.</ref> | ||
انجام این مراسم برای زن و مرد یکسان بوده و تنها تفاوت آن در چگونگی شیوۀ بستن سرپوش است؛ بهگونهای که مردان آن را بهشکل عمامه و زنان بهشکل مقنعه میپوشند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص106.]</ref> | |||
بهدلیل انجام مراسم تعمید در کنار رودخانه و خیس شدن لباس زنان، عبایی را بهمنظور حفظ پوشش بر سر یا دوش خود میاندازند.<ref>محب، «مروری بر مناسک صابئین مندائی با محور آب»، 1393ش، ص84.</ref> | |||
==='''مناسبتهای غسل تعمید'''=== | ==='''مناسبتهای غسل تعمید'''=== | ||
| خط ۷۹: | خط ۷۷: | ||
در این مرحله تا هنگامی که مرگ قطعی نشده، هِمیانه (کمربند مندائیان) را بهطور کامل گره نمیزنند اما پس از حتمی شدن مرگ و خروج روح از تن، گره همیانه را محکم میکنند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص120.]</ref> | در این مرحله تا هنگامی که مرگ قطعی نشده، هِمیانه (کمربند مندائیان) را بهطور کامل گره نمیزنند اما پس از حتمی شدن مرگ و خروج روح از تن، گره همیانه را محکم میکنند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص120.]</ref> | ||
درهنگام مراسم ترحیم مندائیان لباس سفید برتن میکنند چون بر این باورند که لباس سیاه یا تیره، راه متوفی را بهسمت بهشت تاریک میکند.<ref>برنجی، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، ص83.</ref> | درهنگام مراسم ترحیم مندائیان لباس سفید برتن میکنند چون بر این باورند که لباس سیاه یا تیره، راه متوفی را بهسمت بهشت تاریک میکند.<ref group="دیدگاه">به شباهت لباس سوگواری مندائیان و زرتشتیان نیز اشاره کنید.</ref><ref>برنجی، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، ص83.</ref> | ||
=='''تفاوتها و شباهتهای پوشش مندائیان و اعراب'''== | =='''تفاوتها و شباهتهای پوشش مندائیان و اعراب'''== | ||
| خط ۹۲: | خط ۹۰: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* آذرگشسب، موبد اردشیر، آیین سدرهپوشی زرتشتیان، بیتا، تهران، کانون زرتشتیان شریفآباد مقیم یزد. | *آذرگشسب، موبد اردشیر، آیین سدرهپوشی زرتشتیان، بیتا، تهران، کانون زرتشتیان شریفآباد مقیم یزد. | ||
* اسکندری، بهنا، صابئین مندائی ایران (تحقیق در دین صابئین مندائی و اشتراک آنان با سایر ادیان)، 1394ش، یزد، انتشارات سید علیزاده. | *اسکندری، بهنا، صابئین مندائی ایران (تحقیق در دین صابئین مندائی و اشتراک آنان با سایر ادیان)، 1394ش، یزد، انتشارات سید علیزاده. | ||
* اشتری، فرهاد و دیگران، استانشناسی خوزستان، 1397ش، تهران، چاپ و نشر کتابهای درسی ایران. | *اشتری، فرهاد و دیگران، استانشناسی خوزستان، 1397ش، تهران، چاپ و نشر کتابهای درسی ایران. | ||
* برنجی، سلیم، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، تهران، دنیای کتاب. | *برنجی، سلیم، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، تهران، دنیای کتاب. | ||
* خمیسی، ساهی، آیا صابئین مندائی را میشناسید، 1394ش، تهران، یادآوران. | *خمیسی، ساهی، آیا صابئین مندائی را میشناسید، 1394ش، تهران، یادآوران. | ||
* فیضآبادی، معصومه و عظیمزاده طهرانی، طاهره، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، مطالعات تاریخ فرهنگی؛ پژوهشنامۀ انجمن ایرانی، بهار، وبسایت مطالعات تاریخ فرهنگی، 1400ش. | *فیضآبادی، معصومه و عظیمزاده طهرانی، طاهره، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، مطالعات تاریخ فرهنگی؛ پژوهشنامۀ انجمن ایرانی، بهار، وبسایت مطالعات تاریخ فرهنگی، 1400ش. | ||
* کیخسروی، مهردخت، سدرهپوشی (چهار مجموعه مقاله)، 1379ش، شیراز، رهگشا. | *کیخسروی، مهردخت، سدرهپوشی (چهار مجموعه مقاله)، 1379ش، شیراز، رهگشا. | ||
* محب، راضیه، «مروری بر مناسک صابئین مندائی با محور آب»، مطالعات خلیج فارس، 1393ش، شمارۀ 1. | *محب، راضیه، «مروری بر مناسک صابئین مندائی با محور آب»، مطالعات خلیج فارس، 1393ش، شمارۀ 1. | ||
* محمدی، رامونا و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، فصلنامۀ علمی جامعهشناسی فرهنگ و هنر، بهار 1401ش. | *محمدی، رامونا و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، فصلنامۀ علمی جامعهشناسی فرهنگ و هنر، بهار 1401ش. | ||
* ممتحن، حسینعلی، تحقیق در احوال و مذاهب و رسوم صابیان عراق و خوزستان، 1337ش، تهران، بینا. | *ممتحن، حسینعلی، تحقیق در احوال و مذاهب و رسوم صابیان عراق و خوزستان، 1337ش، تهران، بینا. | ||
* مشکور، محمدجواد، «صابئین یا صبیها»، ادارۀ معارف اسلامی (سازمان اوقاف)، شهریور 1345ش، شمارۀ 1. | *مشکور، محمدجواد، «صابئین یا صبیها»، ادارۀ معارف اسلامی (سازمان اوقاف)، شهریور 1345ش، شمارۀ 1. | ||
* یکتایی، مجید، تریانا، 1340ش، تهران، بینا. | *یکتایی، مجید، تریانا، 1340ش، تهران، بینا. | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
<references /> | <references /> | ||
