بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
لباس مندائیان شامل عمامه، چادر، روسری، چفیه، سدرا و ثوب است که تحت تأثیر فرهنگ بومی منطقه قرار گرفته است. غسل تعمید برجستهترین و اصلیترین آیین مذهبی این قوم است که مردان و زنان در طول مراسم موظف به پوشیدن لباس رسته (تنپوشی سفید و نخی) هستند. | لباس مندائیان شامل عمامه، چادر، روسری، چفیه، سدرا و ثوب است که تحت تأثیر فرهنگ بومی منطقه قرار گرفته است. غسل تعمید برجستهترین و اصلیترین آیین مذهبی این قوم است که مردان و زنان در طول مراسم موظف به پوشیدن لباس رسته (تنپوشی سفید و نخی) هستند. | ||
==''' | == تاریخچۀ لباس مندائیان == | ||
بر اساس شواهد و یافتههای تاریخی پوشش مذهبی مندائیان از دورۀ قاجار تاکنون دچار تغییرات قابل توجهی نشده و ساختار آن تقریبأ ثابت باقی مانده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص14.]</ref> | |||
=='''پوشش مندائیان ایران'''== | |||
در طول تاریخ، ایران همواره محل سکونت اقوام گوناگونی بوده که هر کدام فرهنگ و پوشش منحصربهفردی دارند. مندائیان، که با نام «صابئین» نیز شناخته میشوند، یکی از این گروهها هستند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص99.]</ref> دین این قوم به یحیی بن زکریا (ع)، که بهعنوان یحیی تعمیددهنده شهرت دارد، تعلق دارد و پیروان آن عمدتاً در استان خوزستان ساکن هستند. آنان در مراسم مذهبی، جشنها و آیینهای سوگواری، لباس ویژهای به تن میکنند که بیانگر باورهای دینی و هویت فرهنگیشان است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/83720 مندائیان، ناشناختهترین ساکنان اهواز، مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | |||
اقلیتهای دینی بهخصوص مندائیان با آزادی کامل به مراسم دینی و آداب و رسوم خود عمل میکنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/5508195/%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84#:~:text=%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%8C%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%A7:%2021%20%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF%201382% «اقلیت دینی مندائی (صابئین) در جمهوری اسلامی از آزادی دینی کامل برخوردار اند»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> | |||
<ref group="دیدگاه">چون مدخل پیشنهادی شما پوشاک مندائیان است به معرفی این قوم باید در ضمن معرفی پوشاک آنان بپردازید: | |||
از دیرباز تاکنون، ایران میزبان اقوام متعددی بوده است که هر یک پوشش خاص خود را دارند. منداییان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این گروه که به «صابئین» نیز معروفاند، پیروان یحیی بن زکریا (ع) ـ مشهور به یحیی تعمیددهنده ـ هستند و بیشتر در استان خوزستان سکونت دارند. آنان در مراسم مذهبی، جشنها و آیینهای سوگواری، لباس ویژهای به تن میکنند که بیانگر باورهای دینی و هویت فرهنگیشان است. | از دیرباز تاکنون، ایران میزبان اقوام متعددی بوده است که هر یک پوشش خاص خود را دارند. منداییان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این گروه که به «صابئین» نیز معروفاند، پیروان یحیی بن زکریا (ع) ـ مشهور به یحیی تعمیددهنده ـ هستند و بیشتر در استان خوزستان سکونت دارند. آنان در مراسم مذهبی، جشنها و آیینهای سوگواری، لباس ویژهای به تن میکنند که بیانگر باورهای دینی و هویت فرهنگیشان است. | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۷: | ||
=='''پوشاک روزانۀ زنان مندائی در گذشته'''== | =='''پوشاک روزانۀ زنان مندائی در گذشته'''== | ||
در گذشته سرپوش روزمرۀ زنان مندائی شامل مقنا و شیله (روسری) عربی بوده که پس از قرارگیری روی سر، دور گردن پیچیده میشده است. همچنین زنان برای پوشش تن خود از سُدرا، چادر عبایی، ثوب و شروارا بهره میبردند. ثوب بالاپوشی ساده و گشاد با یقۀ گرد است که زنان روی سُدرا میپوشند. این تنپوش فاقد آستین است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص13.]</ref> | در گذشته سرپوش روزمرۀ زنان مندائی شامل مقنا و شیله (روسری) عربی بوده که پس از قرارگیری روی سر، دور گردن پیچیده میشده است. همچنین زنان برای پوشش تن خود از سُدرا، چادر عبایی، ثوب و شروارا بهره میبردند. ثوب بالاپوشی ساده و گشاد با یقۀ گرد است که زنان روی سُدرا میپوشند. این تنپوش فاقد آستین است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص13.]</ref> | ||
=='''پوشش مقدس در آیین مندائیان'''<ref group="دیدگاه">به نظرم به این نکته باید در ابتدای این مباحث اشاره شود: | =='''پوشش مقدس در آیین مندائیان'''<ref group="دیدگاه">به نظرم به این نکته باید در ابتدای این مباحث اشاره شود: | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۴: | ||
[https://www.chistorys.ir/article_203591.html جستاری در پوشاك صابئين مندائی] ص123 | [https://www.chistorys.ir/article_203591.html جستاری در پوشاك صابئين مندائی] ص123 | ||
</ref>== | </ref>== | ||
پوشاک مذهبی منداییان، لباسی سفید به نام «رِسته» است که نماد پاکی و هویت دینی آنان بهشمار میرود و در مراسمی چون تعمید، عبادت، ازدواج، اعیاد و سوگواری پوشیده میشود. این لباس از پنج بخش تشکیل شده و باید از سوی روحانی تأیید شود؛ در غیر اینصورت، ممکن است اعتبار مراسم زیر سؤال رود:<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص123.]</ref> | |||
==='''غسل تعمید در آیین مندائی'''=== | ==='''غسل تعمید در آیین مندائی'''=== | ||
| خط ۷۸: | خط ۸۲: | ||
در این مرحله تا هنگامی که مرگ قطعی نشده، هِمیانه (کمربند مندائیان) را بهطور کامل گره نمیزنند اما پس از حتمی شدن مرگ و خروج روح از تن، گره همیانه را محکم میکنند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص120.]</ref> | در این مرحله تا هنگامی که مرگ قطعی نشده، هِمیانه (کمربند مندائیان) را بهطور کامل گره نمیزنند اما پس از حتمی شدن مرگ و خروج روح از تن، گره همیانه را محکم میکنند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص120.]</ref> | ||
پوشیدن لباس سفید در مراسم سوگواری بین زرتشتیان و مندائیان مشترک بوده که زرتشتیان آن را نماد پاکی و آرامش میدانند. مندائیان نیز معتقد اند که پوشیدن لباس تیره راه متوفی را بهسوی بهشت تیره و تار میکند. <ref group="دیدگاه">به شباهت لباس سوگواری مندائیان و زرتشتیان نیز اشاره کنید.</ref><ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص18]</ref> | |||
=='''پوشاک روزانۀ زنان مندائی در زمان حال'''== | |||
امروزه پوشاک روزمرۀ زنان مندائی تحت تأثیر فرهنگ بومی منطقه قرار گرفته و شامل عمامه، چفیه، چادر، روسری، پیراهن، شلوار و کفشهایی چون گیوه و نعلین است. نمونههایی از این پوشش میان مردم شهرهایی مثل شوشتر و دزفول دیده میشود. امروزه برخی زنان مندائی در مواقع عادی همانند دیگر اقوام ایرانی از روسری و مانتو برای پوشش خود استفاده میکنند.<ref group="دیدگاه">به نظرم از جهت سیر منطقی مباحث، این محتوا باید به بخشهای انتهایی مقاله افزوده شود.</ref><ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص13 و 14.]</ref> | |||
=='''تفاوتها و شباهتهای پوشش مندائیان و اعراب'''== | =='''تفاوتها و شباهتهای پوشش مندائیان و اعراب'''== | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۸: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
*اسکندری، بهنا، صابئین مندائی ایران (تحقیق در دین صابئین مندائی و اشتراک آنان با سایر ادیان)، 1394ش، یزد، انتشارات سید علیزاده. | *اسکندری، بهنا، صابئین مندائی ایران (تحقیق در دین صابئین مندائی و اشتراک آنان با سایر ادیان)، 1394ش، یزد، انتشارات سید علیزاده. | ||
* | *«اقلیت دینی مندائی (صابئین) در جمهوری اسلامی از آزادی دینی کامل برخوردار اند»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 21 خرداد 1382ش. | ||
*برنجی، سلیم، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، تهران، دنیای کتاب. | *برنجی، سلیم، قوم از یاد رفته (کاوشی دربارۀ قوم صابئین مندائی)، 1367ش، تهران، دنیای کتاب. | ||
*خمیسی، ساهی، آیا صابئین مندائی را میشناسید، 1394ش، تهران، یادآوران. | *خمیسی، ساهی، آیا صابئین مندائی را میشناسید، 1394ش، تهران، یادآوران. | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۸: | ||
*ممتحن، حسینعلی، تحقیق در احوال و مذاهب و رسوم صابیان عراق و خوزستان، 1337ش، تهران، بینا. | *ممتحن، حسینعلی، تحقیق در احوال و مذاهب و رسوم صابیان عراق و خوزستان، 1337ش، تهران، بینا. | ||
*مشکور، محمدجواد، «صابئین یا صبیها»، ادارۀ معارف اسلامی (سازمان اوقاف)، شهریور 1345ش، شمارۀ 1. | *مشکور، محمدجواد، «صابئین یا صبیها»، ادارۀ معارف اسلامی (سازمان اوقاف)، شهریور 1345ش، شمارۀ 1. | ||
*«مندائیان، ناشناختهترین ساکنان اهواز»، مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 14 مرداد 1404ش. | |||
*یکتایی، مجید، تریانا، 1340ش، تهران، بینا. | *یکتایی، مجید، تریانا، 1340ش، تهران، بینا. | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
<references /> | <references /> | ||
