بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
==تولد و تحصیلات== | ==تولد و تحصیلات== | ||
نسب ایرج میرزا به «فتحعلی شاه» قاجار میرسد. پدر ایرج، غلامحسین میرزا از شاعران رسمی مظفرالدین شاه قاجار و دارای لقب و از مواجب برخوردار بود. پس از مرگ پدر، این منصب به ایرج رسید و ملقب به «جلالالممالک»، «فخرالشعرا» و «صدرالشعرا» شد.<ref>. محجوب، تحقیق در احوال و آثار و افکار و اشعار ایرج میرزا و خاندان و نیاکان او، 1353ش، ص16 و 26.</ref> وی در سال 1252ش در تبریز متولد شد. پس از سپریکردن تحصیلات مقدماتی به دارالفنون تبریز رفت و زبان فرانسه را بهخوبی یاد گرفت. او علاوه بر زبان فرانسه به زبانهای ترکی و روسی نیز مسلط بود، در این ایام به ادبیات فارسی رو آورد و به شعرهای انتقادی پرداخت.<ref>. رزاقپور و نوشآبادی، «بازتاب رئالیسم دراشعارایرج میرزا»، 1391ش، ص123 و 124.</ref> | نسب ایرج میرزا به «فتحعلی شاه» قاجار میرسد. پدر ایرج، غلامحسین میرزا از شاعران رسمی مظفرالدین شاه قاجار و دارای لقب و از مواجب برخوردار بود. پس از مرگ پدر، این منصب به ایرج رسید و ملقب به «جلالالممالک»، «فخرالشعرا» و «صدرالشعرا» شد.<ref>. محجوب، تحقیق در احوال و آثار و افکار و اشعار ایرج میرزا و خاندان و نیاکان او، 1353ش، ص16 و 26.</ref> وی در سال 1252ش در تبریز متولد شد. پس از سپریکردن تحصیلات مقدماتی به دارالفنون تبریز رفت و زبان فرانسه را بهخوبی یاد گرفت. او علاوه بر زبان فرانسه به زبانهای ترکی و روسی نیز مسلط بود، در این ایام به ادبیات فارسی رو آورد و به شعرهای انتقادی پرداخت.<ref>[https://www.sid.ir/paper/488678/fa#downloadbottom . رزاقپور و نوشآبادی، «بازتاب رئالیسم دراشعارایرج میرزا»، 1391ش، ص123 و 124.]</ref> | ||
==فعالیت کاری== | ==فعالیت کاری== | ||
ایرج میرزا در جریان انقلاب مشروطه زندگی درباری را رها کرد و به کارهای اداری پرداخت و ماموریت یافت تا به شهرهای تهران، سنندج و کرمانشاه برود. او بهمدت پنج سال معاون پیشکاری مالی خراسان بود.<ref>. رزاقپور و نوشآبادی، «بازتاب رئالیسم دراشعارایرج میرزا»، 1391ش، ص123.</ref> وقتی امینالدوله<ref>. میرزاعلی امینالدوله از رجال قاجاریه و صدراعظم ناصرالدین شاه بود. شهبازی، «امین الدوله»، وبسایت تهران نامه.</ref> به تهران رفت ایرج میرزا را بهسمت منشی خاص خود منصوب کرد. او پس از سرودن شعری در ستایش «میرزاعلیخان اتابک»، بهعنوان رئیس صندوق و گمرک کردستان منصوب شد. ایرج میرزا پس از مدتی از مقامش کنارهگیری کرد و تا اواخر عمر هیچ سمتی نداشت. در این مدت با ادبا و شاعرا همنشین بود و به سرودن قصیده، غزل و مثنوی میپرداخت.<ref>. محجوب، تحقیق در احوال و آثار و افکار و اشعار ایرج میرزا و خاندان و نیاکان او، 1353ش، ص17-22.</ref> | ایرج میرزا در جریان انقلاب مشروطه زندگی درباری را رها کرد و به کارهای اداری پرداخت و ماموریت یافت تا به شهرهای تهران، سنندج و کرمانشاه برود. او بهمدت پنج سال معاون پیشکاری مالی خراسان بود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/488678/fa#downloadbottom . رزاقپور و نوشآبادی، «بازتاب رئالیسم دراشعارایرج میرزا»، 1391ش، ص123.]</ref> وقتی امینالدوله<ref>. میرزاعلی امینالدوله از رجال قاجاریه و صدراعظم ناصرالدین شاه بود. شهبازی، «امین الدوله»، وبسایت تهران نامه.</ref> به تهران رفت ایرج میرزا را بهسمت منشی خاص خود منصوب کرد. او پس از سرودن شعری در ستایش «میرزاعلیخان اتابک»، بهعنوان رئیس صندوق و گمرک کردستان منصوب شد. ایرج میرزا پس از مدتی از مقامش کنارهگیری کرد و تا اواخر عمر هیچ سمتی نداشت. در این مدت با ادبا و شاعرا همنشین بود و به سرودن قصیده، غزل و مثنوی میپرداخت.<ref>. محجوب، تحقیق در احوال و آثار و افکار و اشعار ایرج میرزا و خاندان و نیاکان او، 1353ش، ص17-22.</ref> | ||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
از مهمترین آثار او میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | از مهمترین آثار او میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
* منظومههای شعری با عناوین «تعارف»، «این بزرگان»، «دوزخ»، «اشک شیخ» و «مادر»؛ | *منظومههای شعری با عناوین «تعارف»، «این بزرگان»، «دوزخ»، «اشک شیخ» و «مادر»؛ | ||
* مثنوی «زهره و منوچهر» ترجمهای از اثر شکسپیر شاعر و نمایشنامه نویس بزرگ انگلیسی؛ | *مثنوی «زهره و منوچهر» ترجمهای از اثر شکسپیر شاعر و نمایشنامه نویس بزرگ انگلیسی؛ | ||
* دو قطعه منثوی به نامهای «شاه و جام» ترجمهای از شاعر معروف آلمانی با نام شیللر؛ | *دو قطعه منثوی به نامهای «شاه و جام» ترجمهای از شاعر معروف آلمانی با نام شیللر؛ | ||
* مثنوی عارفنامه. <ref>. حائری، آثار و افکار ایرج میرزا، 1366ش، ص31-34.</ref> | *مثنوی عارفنامه. <ref>. حائری، آثار و افکار ایرج میرزا، 1366ش، ص31-34.</ref> | ||
==سبک شعری== | ==سبک شعری== | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۱۴: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* اسدی، فهمیه، «بررسی سبک شخصی ایرج میرزا»، نشریۀ علمی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، شماره پیاپی 78، مرداد 1402ش. | *اسدی، فهمیه، «بررسی سبک شخصی ایرج میرزا»، نشریۀ علمی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، شماره پیاپی 78، مرداد 1402ش. | ||
* رزاقپور، مرتضی و نوشآبادی، سمیه «بازتاب رئالیسم دراشعارایرج میرزا»، مجلۀ علمی-پژوهشی زبان و ادبیات فارسی، شمارة 3، زمستان 1391ش. | *رزاقپور، مرتضی و نوشآبادی، سمیه «بازتاب رئالیسم دراشعارایرج میرزا»، مجلۀ علمی-پژوهشی زبان و ادبیات فارسی، شمارة 3، زمستان 1391ش. | ||
* «شعر ایرج میرزا برای شهادت حضرت علی اکبر (علیهالسّلام)»، وبسایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: 12 آبان 1394ش. | *«شعر ایرج میرزا برای شهادت حضرت علی اکبر (علیهالسّلام)»، وبسایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: 12 آبان 1394ش. | ||
* شهبازی، داریوش، «وبسایت تهران نامه»، تاریخ بازدید: 30 مهر 13403ش. | *شهبازی، داریوش، «وبسایت تهران نامه»، تاریخ بازدید: 30 مهر 13403ش. | ||
* جزائری، سیده مریم و شادیگو، شهریار «بررسی مضامین تعلیمی در شعر فرخی یزدی و ایرج میرزا»، مطالعات ادبیات تطبیقی، شمارة 58، تابستان 1400ش. | *جزائری، سیده مریم و شادیگو، شهریار «بررسی مضامین تعلیمی در شعر فرخی یزدی و ایرج میرزا»، مطالعات ادبیات تطبیقی، شمارة 58، تابستان 1400ش. | ||
* حائری، سیدهادی (کورش)، آثار و افکار ایرج میرزا، بیجا، جاویدان، چاپ دوم، 1366ش. | *حائری، سیدهادی (کورش)، آثار و افکار ایرج میرزا، بیجا، جاویدان، چاپ دوم، 1366ش. | ||
* دورانت، ویلیام جیمز، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، تهران، چاپخانه اقبال، 1343ش | *دورانت، ویلیام جیمز، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، تهران، چاپخانه اقبال، 1343ش | ||
* رئیس السادات، تهمینه، «بررسی اشعار شاعران دوره مشروطه در مخالفت باحجاب زنان (ایرج میرزا، عارف قزوینی، میرزاده عشقی)»، نشریه تاریخ روایی، بهار و تابستان 1399ش. | *رئیس السادات، تهمینه، «بررسی اشعار شاعران دوره مشروطه در مخالفت باحجاب زنان (ایرج میرزا، عارف قزوینی، میرزاده عشقی)»، نشریه تاریخ روایی، بهار و تابستان 1399ش. | ||
* صفائی قهفرخ، پروانه و حاتمی، سعید، «مقام زن در شعر ابوالقاسم لاهوتی»، فصلنامه علمی پژوهشی زن و فرهنگ، شمارة دوازدهم، تابستان 1391ش. | *صفائی قهفرخ، پروانه و حاتمی، سعید، «مقام زن در شعر ابوالقاسم لاهوتی»، فصلنامه علمی پژوهشی زن و فرهنگ، شمارة دوازدهم، تابستان 1391ش. | ||
* حاتمی، سعید و عبادی، معصومه، «بررسی تطبیقی درون مایههای آثار نمایشی عشقی، ایرج و عارف»، پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت، شمارة 4، زمستان 1399ش. | *حاتمی، سعید و عبادی، معصومه، «بررسی تطبیقی درون مایههای آثار نمایشی عشقی، ایرج و عارف»، پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت، شمارة 4، زمستان 1399ش. | ||
* حلبی شافعی، علیبنابراهیم، السیره الحلبیه، بیروت، المکتبه الاسلامیه، بیتا. | *حلبی شافعی، علیبنابراهیم، السیره الحلبیه، بیروت، المکتبه الاسلامیه، بیتا. | ||
* قاسمیزاده، حسین و اسدالهی، خدابخش، «مطالعه و بررسی شگردهای طنزپردازی در اشعار ایرج میرزا»، شمارة 4، زمستان 1402ش. | *قاسمیزاده، حسین و اسدالهی، خدابخش، «مطالعه و بررسی شگردهای طنزپردازی در اشعار ایرج میرزا»، شمارة 4، زمستان 1402ش. | ||
* محجوب، محمدجعفر، تحقیق در احوال و آثار و افکار و اشعار ایرج میرزا و خاندان و نیاکان او، بیجا، افست گلشن، چاپ سوم، 1353ش. | *محجوب، محمدجعفر، تحقیق در احوال و آثار و افکار و اشعار ایرج میرزا و خاندان و نیاکان او، بیجا، افست گلشن، چاپ سوم، 1353ش. | ||
* میرعلی، حسنزاده و دیگران، «تاثیر طبقۀ اجتماعی بر شعر شاعران دورة مشروطه با تمرکز بر اشعار «ایرج میرزا» و «فرخی یزدی»»، فصلنامۀ علمیپژوهشی «پژوﻫﺶ زﺑﺎن ادﺑﯿﺎت ﻓﺎرسی»، شمارة 39، زﻣﺴﺘﺎن1394ش. | *میرعلی، حسنزاده و دیگران، «تاثیر طبقۀ اجتماعی بر شعر شاعران دورة مشروطه با تمرکز بر اشعار «ایرج میرزا» و «فرخی یزدی»»، فصلنامۀ علمیپژوهشی «پژوﻫﺶ زﺑﺎن ادﺑﯿﺎت ﻓﺎرسی»، شمارة 39، زﻣﺴﺘﺎن1394ش. | ||
* مؤذنی و دیگران، «بررسی تطبیقی درون مایههای آثار نمایشی عشقی، ایرج و عارف»، پژوهشگاه نقد ادبی و بلاغت، شمارة 4، زمستان 1399ش. | *مؤذنی و دیگران، «بررسی تطبیقی درون مایههای آثار نمایشی عشقی، ایرج و عارف»، پژوهشگاه نقد ادبی و بلاغت، شمارة 4، زمستان 1399ش. | ||
* «همه چیز دربارۀ ایرج میرزا»، وبسایت نشاط آوران، تاریخ درج مطلب: 24 اردبیهشت، 1399ش. | *«همه چیز دربارۀ ایرج میرزا»، وبسایت نشاط آوران، تاریخ درج مطلب: 24 اردبیهشت، 1399ش. | ||
[[رده: ویکیرز]] | [[رده: ویکیرز]] | ||
