| خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
عناصر تأثیرگذار متعددی در این نوع معماری وجود دارد که در ادامه به چند مورد اشاره میشود: | عناصر تأثیرگذار متعددی در این نوع معماری وجود دارد که در ادامه به چند مورد اشاره میشود: | ||
در معماری ایرانی-اسلامی، [[محرمیت در معماری ایرانی|محرمیت]] و درونگرایی از اصول کلیدی به شمار میرود. ارتباط داخل خانه با فضای بیرونی محدود است و ساکنین خانه از خلوت دیداری برخوردارند، بهطوری که هر عابری نمیتواند داخل خانه را مشاهده کند. این خانهها دارای بخشهای اندرونی و بیرونی هستند، دربها متفاوت به صدا درمیآیند و دربهای ورودی روبهروی هم باز نمیشوند. همچنین فضاهای خصوصی کودکان از والدین جدا شده و از پنجرههای مشبک و شیشههای رنگی برای تأمین [[حریم خصوصی]] استفاده میشود، در حالی که بلندمرتبهسازی در این بافت معمول نیست. | |||
در | در شهرسازی ایرانی-اسلامی، مکانیابی عناصر اصلی مانند [[مسجد]] و [[بازار]] در شریانهای اصلی شهر انجام میشود تا افراد بیشتری بر آنها نظارت داشته باشند. این طراحی به همراه کنترل غیررسمی، نظارت اجتماعی طبیعی ایجاد میکند که میتواند به کاهش جرم و ارتقای امنیت محیط شهری کمک کند.<ref> [https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/21313995005.pdf - ملکمیرزایی و کاظمی، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت (با توجه خاص به بانوان)»، 1399ش، ص87، 96، 101 و 103-105.]</ref> | ||
==احکام نگاه== | ==احکام نگاه== | ||
'''نگاه مرد به محارم'''؛ نگاه مرد به عورتین محارم خود غیر همسر حرام است و نگاه به غیرعورتین آنها اگر با لذت و شهوت باشد، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.]</ref> | '''نگاه مرد به محارم'''؛ نگاه مرد به عورتین محارم خود غیر همسر حرام است و نگاه به غیرعورتین آنها اگر با [[لذت]] و شهوت باشد، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.]</ref> | ||
'''نگاه مرد به زن نامحرم'''؛ نگاه كردن مرد به بدن و موی زن نامحرم چه با قصد لذت، چه بدون آن، چه با ترس از وقوع حرام و چه بدون آن حرام است. همچنین نگاه كردن به صورت و دستها تا مچ نامحرم اگر به قصد لذت يا با ترس وقوع حرام باشد نیز حرام است؛<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینیسیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415ق، ص508.] </ref> ولی نگاه بدون لذت جنسی، درصورتی که این مواضع بدون آرایش یا زیور باشد، جایز است.<ref>- [https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 -«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.]</ref> | '''نگاه مرد به زن نامحرم'''؛ نگاه كردن مرد به بدن و موی زن نامحرم چه با قصد لذت، چه بدون آن، چه با ترس از وقوع حرام و چه بدون آن حرام است. همچنین نگاه كردن به صورت و دستها تا مچ نامحرم اگر به قصد لذت يا با ترس وقوع حرام باشد نیز حرام است؛<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینیسیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415ق، ص508.] </ref> ولی نگاه بدون لذت جنسی، درصورتی که این مواضع بدون آرایش یا زیور باشد، جایز است.<ref>- [https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 -«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.]</ref> | ||