خط ۸۸: خط ۸۸:
عناصر تأثیرگذار متعددی در این نوع معماری وجود دارد که در ادامه به چند مورد اشاره می‌شود:
عناصر تأثیرگذار متعددی در این نوع معماری وجود دارد که در ادامه به چند مورد اشاره می‌شود:


یکی از اصول مهم در معماری ایرانی- اسلامی محرمیت و درون‌گرایی است. در این معماری ارتباط درون منزل با فضای بیرونی به‌صورت رایج امروزی نیست. ساکنین خانه خلوت دیداری دارند و هر عابری نمی‌تواند محیط داخل خانه را مشاهده کرده و بر آن آگاهی یابد.
در معماری ایرانی-اسلامی، [[محرمیت در معماری ایرانی|محرمیت]] و درون‌گرایی از اصول کلیدی به شمار می‌رود. ارتباط داخل خانه با فضای بیرونی محدود است و ساکنین خانه از خلوت دیداری برخوردارند، به‌طوری که هر عابری نمی‌تواند داخل خانه را مشاهده کند. این خانه‌ها دارای بخش‌های اندرونی و بیرونی هستند، درب‌ها متفاوت به صدا درمی‌آیند و درب‌های ورودی روبه‌روی هم باز نمی‌شوند. همچنین فضاهای خصوصی کودکان از والدین جدا شده و از پنجره‌های مشبک و شیشه‌های رنگی برای تأمین [[حریم خصوصی]] استفاده می‌شود، در حالی که بلندمرتبه‌سازی در این بافت معمول نیست.


در این خانه‌ها اندرونی و بیرونی وجود دارد، به صدا درآمدن درب منازل متفاوت است و درب ورودی منازل روبه‌روی هم باز نمی‌شود. فضاهای خصوص کودک از والدین تفکیک شده است. از پنجره‌های مشبک و شیشه‌های رنگی استفاده شده است.
در شهرسازی ایرانی-اسلامی، مکان‌یابی عناصر اصلی مانند [[مسجد]] و [[بازار]] در شریان‌های اصلی شهر انجام می‌شود تا افراد بیشتری بر آن‌ها نظارت داشته باشند. این طراحی به همراه کنترل غیررسمی، نظارت اجتماعی طبیعی ایجاد می‌کند که می‌تواند به کاهش جرم و ارتقای امنیت محیط شهری کمک کند.<ref> [https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/21313995005.pdf - ملک‌میرزایی و کاظمی، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت (با توجه خاص به بانوان)»، 1399ش، ص87، 96، 101 و 103-105.]</ref>
بلندمرتبه‌سازی وجود ندارد. مکان‌یابی عناصر اصلی مثل مسجد و بازار در شریان اصلی شهر است. در واقع مکان این عناصر به‌گونه‌ای است که افردا زیادی بتوانند ناظر بر این اماکن باشند. در چنین شرایطی نظارت اجتماعی با کنترل غیررسمی باعث کاستن جرم می‌شود.<ref> [https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/21313995005.pdf - ملک‌میرزایی و کاظمی، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت (با توجه خاص به بانوان)»، 1399ش، ص87، 96، 101 و 103-105.]</ref>


==احکام نگاه==
==احکام نگاه==
'''نگاه مرد به محارم'''؛ نگاه مرد به عورتین محارم خود غیر همسر حرام است و نگاه به غیرعورتین آنها اگر با لذت و شهوت باشد، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
'''نگاه مرد به محارم'''؛ نگاه مرد به عورتین محارم خود غیر همسر حرام است و نگاه به غیرعورتین آنها اگر با [[لذت]] و شهوت باشد، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 - «پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  


'''نگاه مرد به زن نامحرم'''؛ نگاه كردن مرد به بدن و موی زن نامحرم چه با قصد لذت، چه بدون آن، چه با ترس از وقوع حرام و چه بدون آن حرام است. همچنین نگاه كردن به صورت و دست‌ها تا مچ نامحرم اگر به قصد لذت يا با ترس وقوع حرام باشد نیز حرام است؛<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینی‌سیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415ق، ص508.] </ref> ولی نگاه بدون لذت جنسی، درصورتی که این مواضع بدون آرایش یا زیور باشد، جایز است.<ref>- [https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 -«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
'''نگاه مرد به زن نامحرم'''؛ نگاه كردن مرد به بدن و موی زن نامحرم چه با قصد لذت، چه بدون آن، چه با ترس از وقوع حرام و چه بدون آن حرام است. همچنین نگاه كردن به صورت و دست‌ها تا مچ نامحرم اگر به قصد لذت يا با ترس وقوع حرام باشد نیز حرام است؛<ref>[https://lib.eshia.ir/50101/1/508/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 - حسینی‌سیستانی، توضیح المسائل، ج1، 1415ق، ص508.] </ref> ولی نگاه بدون لذت جنسی، درصورتی که این مواضع بدون آرایش یا زیور باشد، جایز است.<ref>- [https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 -«پوشش و نگاه کردن»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>