بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''<big>لباس زنان کرد شمال خراسان</big>'''؛ پوشش زنان کرد در منطقة شمال خراسان.  
'''<big>لباس زنان کرد شمال خراسان</big>'''؛ پوشش زنان کرد در منطقة شمال خراسان.  


خط ۱۹: خط ۲۰:
پیراهن: پیراهن زنان یکجانشین، به‌رنگ قرمز، ساده و ابریشمی است که پارچة آن توسط خود زنان این منطقه بافته می‌شود.<ref> امیدی، دیده و دل و دست؛ پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان، 1383ش، ص33.</ref> این پیراهن دو چاک در پهلو دارد. قسمت جلوی آن با نقوش لوزی و مثلث تزیین شده که در اصطلاح محلی به نوع طرح آن «پیکام» می‌گویند.<ref>وطن‌دوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1395ش، ص150.</ref> نقوش طراحی شده روی لباس، نمادی از زمین و در کنار هم بودن زنان و مردان است. همچنین این نقوش نماد یگانگی خدا است که با رنگ سفید که نشان‌دهندة نور کامل است، بافته شده‌اند.<ref>[https://www.jaco-sj.com/article_180407_e74124f7f09a8d603520c9b1c2b6270c.pdf گریوانی و دیگران، «مطالعة تطبیقی پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص22 و 23.]</ref>
پیراهن: پیراهن زنان یکجانشین، به‌رنگ قرمز، ساده و ابریشمی است که پارچة آن توسط خود زنان این منطقه بافته می‌شود.<ref> امیدی، دیده و دل و دست؛ پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان، 1383ش، ص33.</ref> این پیراهن دو چاک در پهلو دارد. قسمت جلوی آن با نقوش لوزی و مثلث تزیین شده که در اصطلاح محلی به نوع طرح آن «پیکام» می‌گویند.<ref>وطن‌دوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1395ش، ص150.</ref> نقوش طراحی شده روی لباس، نمادی از زمین و در کنار هم بودن زنان و مردان است. همچنین این نقوش نماد یگانگی خدا است که با رنگ سفید که نشان‌دهندة نور کامل است، بافته شده‌اند.<ref>[https://www.jaco-sj.com/article_180407_e74124f7f09a8d603520c9b1c2b6270c.pdf گریوانی و دیگران، «مطالعة تطبیقی پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص22 و 23.]</ref>


شال: شال زنان یکجانشین از جنس ابریشم و به دو رنگ قرمز و مشکی دیده می‌شود. زنان، شال قرمز را سه‌گوش کرده و به پشت سر می‌بندند؛ به‌طوری که دنبالة آن آویزان باشد یا اینکه دنباله را در قسمت جلوی سر گره می‌زنند. در حاشیة این نوع شال، نقوش گیاهی ریزی طراحی شده که به شال «پیکام» مشهور است. شال دیگر زنان کاملاً مشکی است که چهار گوشة آن با یک گل کوچک تزیین شده است. اهالی این منطقه به این نوع شال، «شار مشکی» می‌گویند. زنان متاهل شار مشکی را دور دهان خود می‌بندند تا نشانة احترام و حیا نزد مردان و بزرگان باشد.<ref>وطن‌دوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1395ش، ص145 و 146.</ref> پوشیدن شار مشکی به زنان قدرت می‌دهد و آنان را به کسب معرفت دعوت می‌کند.<ref>مونسی‌سرخه و دیگران، نوع لباس و نمادهای رنگ در عرفان اسلامی، 1389ش، ص8.</ref>
شال: شال زنان یکجانشین از جنس ابریشم و به دو رنگ قرمز و مشکی دیده می‌شود. زنان، شال قرمز را سه‌گوش کرده و به پشت سر می‌بندند؛ به‌طوری که دنبالة آن آویزان باشد یا اینکه دنباله را در قسمت جلوی سر گره می‌زنند. در حاشیة این نوع شال، نقوش گیاهی ریزی طراحی شده که به شال «پیکام» مشهور است. شال دیگر زنان کاملاً مشکی است که چهار گوشة آن با یک گل کوچک تزیین شده است. اهالی این منطقه به این نوع شال، «شار مشکی» می‌گویند. زنان متاهل شار مشکی را دور دهان خود می‌بندند تا نشانة احترام و [[حیا|حیا]] نزد مردان و بزرگان باشد.<ref>وطن‌دوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1395ش، ص145 و 146.</ref> پوشیدن شار مشکی به زنان قدرت می‌دهد و آنان را به کسب معرفت دعوت می‌کند.<ref>مونسی‌سرخه و دیگران، نوع لباس و نمادهای رنگ در عرفان اسلامی، 1389ش، ص8.</ref>


نیم‌تنه: کتی است آستین‌بلند و جلوباز که روی پیراهن پوشیده می‌شود و در دو طرف پهلوها چاک دارد. روی نیم‌تنه، بته‌جقه‌هایی دوخته شده که این نقش‌ها نمادی از رشد و رویش دائمی در منسوجات ایرانی است.<ref>وطن‌دوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1395ش، ص150.</ref>
نیم‌تنه: کتی است آستین‌بلند و جلوباز که روی پیراهن پوشیده می‌شود و در دو طرف پهلوها چاک دارد. روی نیم‌تنه، بته‌جقه‌هایی دوخته شده که این نقش‌ها نمادی از رشد و رویش دائمی در منسوجات ایرانی است.<ref>وطن‌دوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1395ش، ص150.</ref>
خط ۷۱: خط ۷۲:
رنگ سفید: از شریف‌ترین رنگ‌ها که در هنر اسلامی نماد وجود مطلق و وحدت در کثرت است. رنگ سفید از سبک‌ترین رنگ‌ها است و به‌همین دلیل حرکتی رو به بالا دارد و به آسمان نزدیک است.<ref>نصیری و دیگران، نماد عرفانی رنگ در هنر و معماری اسلامی، 1397ش، ص53.</ref> این رنگ در پیراهن و شال زنان کوچ‌نشین مانند پرچمی سفید، نشان دهندة پایان جنگ میان ملت‌ها است؛ اما این رنگ در پیراهن و شال زنان یکجانشین، برای نقش‌اندازی روی لباس‌ها استفاده شده است.<ref>[https://shij.ir/RAHS/upload/RAHS/Content/020502_10/04-RAHS-No55-67448.pdf گریوانی و دیگران، «نمادشناسی رنگ در پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص44.]</ref>
رنگ سفید: از شریف‌ترین رنگ‌ها که در هنر اسلامی نماد وجود مطلق و وحدت در کثرت است. رنگ سفید از سبک‌ترین رنگ‌ها است و به‌همین دلیل حرکتی رو به بالا دارد و به آسمان نزدیک است.<ref>نصیری و دیگران، نماد عرفانی رنگ در هنر و معماری اسلامی، 1397ش، ص53.</ref> این رنگ در پیراهن و شال زنان کوچ‌نشین مانند پرچمی سفید، نشان دهندة پایان جنگ میان ملت‌ها است؛ اما این رنگ در پیراهن و شال زنان یکجانشین، برای نقش‌اندازی روی لباس‌ها استفاده شده است.<ref>[https://shij.ir/RAHS/upload/RAHS/Content/020502_10/04-RAHS-No55-67448.pdf گریوانی و دیگران، «نمادشناسی رنگ در پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص44.]</ref>


رنگ زرد: رنگی درخشان و امید‌بخش که نماد روشنایی، روحانی و مهربانی است. در کوچ‌نشینان، دختران مجرد و در یکجانشینان، در پیراهن، چادر و شال زنان از رنگ زرد استفاده می‌شود. این رنگ، سطح انرژی بدن را بالا می‌برد و مانع افسردگی می‌شود.<ref>[https://shij.ir/RAHS/upload/RAHS/Content/020502_10/04-RAHS-No55-67448.pdf گریوانی و دیگران، «نمادشناسی رنگ در پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص45 و 46.]</ref>
رنگ زرد: رنگی درخشان و امید‌بخش که نماد روشنایی، روحانی و مهربانی است. در کوچ‌نشینان، دختران مجرد و در یکجانشینان، در پیراهن، چادر و شال زنان از رنگ زرد استفاده می‌شود. این رنگ، سطح انرژی بدن را بالا می‌برد و مانع [[افسردگی|افسردگی]] می‌شود.<ref>[https://shij.ir/RAHS/upload/RAHS/Content/020502_10/04-RAHS-No55-67448.pdf گریوانی و دیگران، «نمادشناسی رنگ در پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص45 و 46.]</ref>


رنگ سیاه: از قوی‌ترین رنگ‌ها که نشان از عظمت و بزرگی دارد. رنگ سیاه، پوشانندة تمام رنگ‌ها و نماد راز شب و نیز عزا و سوگ است. این رنگ در لباس زنان یکجانشین بیشترین کاربرد را در سرپوش آنان دارد و در شار زنان نیز نمادی از معرفت و حکمت است.<ref>[https://shij.ir/RAHS/upload/RAHS/Content/020502_10/04-RAHS-No55-67448.pdf گریوانی و دیگران، «نمادشناسی رنگ در پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص46.]</ref>
رنگ سیاه: از قوی‌ترین رنگ‌ها که نشان از عظمت و بزرگی دارد. رنگ سیاه، پوشانندة تمام رنگ‌ها و نماد راز شب و نیز عزا و سوگ است. این رنگ در لباس زنان یکجانشین بیشترین کاربرد را در سرپوش آنان دارد و در شار زنان نیز نمادی از معرفت و حکمت است.<ref>[https://shij.ir/RAHS/upload/RAHS/Content/020502_10/04-RAHS-No55-67448.pdf گریوانی و دیگران، «نمادشناسی رنگ در پوشاک بانوان کوچ‌نشین و یکجانشین کرد شمال خراسان»،  1402ش، ص46.]</ref>