علیرضا محمددوست (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
لینک داخلی دستار
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱۱: خط ۱۱:
بوروک، بوریک یا طاخیه مدلی از عرقچین است که با نقوش مختلف سوزن‌دوزی و تزیین می‌شود. در بعضی لهجه‌ها به آن تاخیا یا تایخا گفته می‌شود. پسران در روزگار کودکی و نوجوانی آن را بر سر می‌گذارند و مردان بالغ در زیر کلاه‌پوست آن را می‌پوشند.<ref> [https://www.karnaval.ir/blog/98745623 «پوشاک سنتی ترکمن‌ها از گذشته تا امروز»،  وب‌سایت کارناوال.]</ref> این کلاه علاوه بر اینکه بخشی از پوشاک دختران ترکمن به شمار می‌آید، مورد استفادۀ مردان ترکمن نیز قرار می‌گیرد. در شب عروسی هیچ دامادی نباید بدون طاخیه باشد.<ref> [https://rasekhoon.net/article/show/653329/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «کلاه گردی در ایران»،  وب سایت راسخون، 1391ش.]</ref>
بوروک، بوریک یا طاخیه مدلی از عرقچین است که با نقوش مختلف سوزن‌دوزی و تزیین می‌شود. در بعضی لهجه‌ها به آن تاخیا یا تایخا گفته می‌شود. پسران در روزگار کودکی و نوجوانی آن را بر سر می‌گذارند و مردان بالغ در زیر کلاه‌پوست آن را می‌پوشند.<ref> [https://www.karnaval.ir/blog/98745623 «پوشاک سنتی ترکمن‌ها از گذشته تا امروز»،  وب‌سایت کارناوال.]</ref> این کلاه علاوه بر اینکه بخشی از پوشاک دختران ترکمن به شمار می‌آید، مورد استفادۀ مردان ترکمن نیز قرار می‌گیرد. در شب عروسی هیچ دامادی نباید بدون طاخیه باشد.<ref> [https://rasekhoon.net/article/show/653329/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «کلاه گردی در ایران»،  وب سایت راسخون، 1391ش.]</ref>


===دستار===
===[[دستار]]===
دستاری معروف به نام شیر شکری، پارچه‌ای سفید رنگ با گل‌های کوچک نخودی که مردان به‌شکل عمامه آن را بر سر می‌بندند.<ref> [https://www.karnaval.ir/blog/98745623 «پوشاک سنتی ترکمن‌ها از گذشته تا امروز»،  وب‌سایت کارناوال.]</ref>
دستاری معروف به نام شیر شکری، پارچه‌ای سفید رنگ با گل‌های کوچک نخودی که مردان به‌شکل [[عمامه]] آن را بر سر می‌بندند.<ref> [https://www.karnaval.ir/blog/98745623 «پوشاک سنتی ترکمن‌ها از گذشته تا امروز»،  وب‌سایت کارناوال.]</ref>


===تِلپِک===
===تِلپِک===
خط ۲۷: خط ۲۷:
*و دومه تلپک.<ref> [https://aaligard.ir/traditional-clothes-of-turkmen-sahra/#:~:text=%D8%AF%D9%88%D9%86%20%D9%86%D8%A7%D9%85%20%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB%8C%20%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9%20%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86,%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%20%D8%AA%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D9%86%20%D9%85%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D8%AF «لباس محلی اقوام ترکمن»،  وب‌سایت الی گشت.]</ref>
*و دومه تلپک.<ref> [https://aaligard.ir/traditional-clothes-of-turkmen-sahra/#:~:text=%D8%AF%D9%88%D9%86%20%D9%86%D8%A7%D9%85%20%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB%8C%20%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9%20%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86,%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%20%D8%AA%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D9%86%20%D9%85%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D8%AF «لباس محلی اقوام ترکمن»،  وب‌سایت الی گشت.]</ref>
===رنگ تلپک===
===رنگ تلپک===
کلاه تلپک را از گوسفند قره‌گل به رنگ سیاه و قهوه‌‌ای می‌دوزند و کلاه سفید رنگ آن نیز متعلق به طایفة تِکه و همسایگان آن است.<ref> [https://lastsecond.ir/blog/9911-types-of-local-hats-of-iranian «انواع کلاه محلی اقوام ایرانی»،  وب‌سایت لست سکند.]</ref>
کلاه تلپک را از گوسفند قره‌گل به رنگ سیاه و قهوه‌‌ای می‌دوزند و کلاه سفید رنگ آن نیز متعلق به طایفۀ تِکه و همسایگان آن است.<ref> [https://lastsecond.ir/blog/9911-types-of-local-hats-of-iranian «انواع کلاه محلی اقوام ایرانی»،  وب‌سایت لست سکند.]</ref>


===روش ساخت تلپک===
===روش ساخت تلپک===
همة مراحل ساخت این کلاه با دست انجام می‌گیرد. ابتدا به پوست نمک زده و به‌مدت چند روز در جایی تاریک نگهداری می‌شود. پس از آن رویة‌ پوست را دباغی کرده تا تمیز و نرم شود. پوست آماده‌شده را به مدل کلاه مد نظر دوخته و داخل آن را با پارچه‌ای از جنس متقال آستر‌کشی می‌کنند. با‌وجود آن‌که کلاه به‌ظاهر پشمی و گرم است؛ اما به‌علت استفاده از چرم به‌همراه پارچة نخی در آستری، به هنگام استفاده، دمایی مطلوب دارد.<ref> [https://bykaran.com/blog/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C/P1362-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AA%D9%84%D9%BE%DA%A9.html «کلاه پوست ترکمن»،  وب‌سایت فروشگاه اینترنتی بی‌کران.]</ref>
همۀ مراحل ساخت این کلاه با دست انجام می‌گیرد. ابتدا به پوست نمک زده و به‌مدت چند روز در جایی تاریک نگهداری می‌شود. پس از آن رویۀ‌ پوست را دباغی کرده تا تمیز و نرم شود. پوست آماده‌شده را به مدل کلاه مد نظر دوخته و داخل آن را با پارچه‌ای از جنس متقال آستر‌کشی می‌کنند. با‌وجود آن‌که کلاه به‌ظاهر پشمی و گرم است؛ اما به‌علت استفاده از چرم به‌همراه پارچۀ نخی در آستری، به هنگام استفاده، دمایی مطلوب دارد.<ref> [https://bykaran.com/blog/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C/P1362-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%AA%D9%84%D9%BE%DA%A9.html «کلاه پوست ترکمن»،  وب‌سایت فروشگاه اینترنتی بی‌کران.]</ref>


===جایگاه تلپک در میان مردان ترکمن===
===جایگاه تلپک در میان مردان ترکمن===
خط ۴۲: خط ۴۲:
*«انواع کلاه محلی اقوام ایرانی»،  وب‌سایت لست‌سکند، تاریخ درج مطلب: 7 خرداد1400ش.
*«انواع کلاه محلی اقوام ایرانی»،  وب‌سایت لست‌سکند، تاریخ درج مطلب: 7 خرداد1400ش.
*«پوشاک سنتی ترکمن‌ها از گذشته تا امروز»،  وب‌سایت کارناوال درج مطلب: 4 آبان 1398ش.
*«پوشاک سنتی ترکمن‌ها از گذشته تا امروز»،  وب‌سایت کارناوال درج مطلب: 4 آبان 1398ش.
*رضا، نغمه، «کلاه ترکمن»،  مجلۀ ‌ایرانا، سال پنجم‌، شمارة سوم، مهر 1388ش.
*رضا، نغمه، «کلاه ترکمن»،  مجلۀ ‌ایرانا، سال پنجم‌، شمارۀ سوم، مهر 1388ش.
*صارمی‌کیا، مهسا، «لباس محلی اقوام ترکمن»،  وب سایت الی گشت، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد1400ش.
*صارمی‌کیا، مهسا، «لباس محلی اقوام ترکمن»،  وب سایت الی گشت، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد1400ش.
*«کلاه پوست ترکمن»،  وب‌سایت فروشگاه‌اینترنتی بی‌کران، تاریخ درج مطلب: 27 مهر1400ش.
*«کلاه پوست ترکمن»،  وب‌سایت فروشگاه‌اینترنتی بی‌کران، تاریخ درج مطلب: 27 مهر1400ش.
خط ۴۸: خط ۴۸:
*«معرفی انواع کلاه ترکمن»،  وب‌سایت کریانس، تاریخ درج مطلب: 18 بهمن 1402ش.  
*«معرفی انواع کلاه ترکمن»،  وب‌سایت کریانس، تاریخ درج مطلب: 18 بهمن 1402ش.  
[[رده: ویکی‌رز]]
[[رده: ویکی‌رز]]
[[رده: سرپوش‌ها]]
[[رده: پوشاک اقوام]]
[[رده: خرده‌فرهنگ‌ها]]