صفحهای تازه حاوی «'''<big>لباس سنتی فلسطینی</big>'''؛ پوشش فرهنگی و تاریخی مردم فلسطین. لباس سنتی فلسطینی نمادی از هویت، تاریخ و مقاومت مردم این سرزمین است. طراحیهای این لباسها، که با گلدوزیهای دستساز انجام میشود، در هر منطقه فلسطین متفاوت است و از نمادهایی...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
'''الحبرة''': نوعی پارچه از ابریشم یا پارچههای غیر ابریشمی که در وسط آن معمولاً دکمهای به نام «شمار» قرار دارد. این لباس بهطور معمول بهگونهای بسته میشود که به شکل دامن در میآید و بخش بالایی آن شانهها را میپوشاند. | '''الحبرة''': نوعی پارچه از ابریشم یا پارچههای غیر ابریشمی که در وسط آن معمولاً دکمهای به نام «شمار» قرار دارد. این لباس بهطور معمول بهگونهای بسته میشود که به شکل دامن در میآید و بخش بالایی آن شانهها را میپوشاند. | ||
'''الملایة''': شبیه به حبرة است از نظر رنگ و جنس، اما این لباس شامل یک پالتو با آستین است که از روی لباسهای دیگر پوشیده میشود و یک برنس (روسری بزرگ) روی سر قرار میگیرد.<ref>سویلم، «اللباس الفلسطینی للرجل والمراة»، موقع البوصله.</ref> | '''الملایة''': شبیه به حبرة است از نظر رنگ و جنس، اما این لباس شامل یک پالتو با آستین است که از روی لباسهای دیگر پوشیده میشود و یک برنس (روسری بزرگ) روی سر قرار میگیرد.<ref>[https://albosala.com/%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%84%D9%84%D8%B1%D8%AC%D9%84-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9/ سویلم، «اللباس الفلسطینی للرجل والمراة»، موقع البوصله.]</ref> | ||
===لباس مردان فلسطینی=== | ===لباس مردان فلسطینی=== | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
'''الحزام یا السیر''': کمربندهایی هستند که معمولاً از چرم یا پارچههای مخلوط پنبهای یا پشمی دوخته میشوند. کمربندهای عریضتر به «لاوندی» شناخته میشوند. | '''الحزام یا السیر''': کمربندهایی هستند که معمولاً از چرم یا پارچههای مخلوط پنبهای یا پشمی دوخته میشوند. کمربندهای عریضتر به «لاوندی» شناخته میشوند. | ||
'''کوفیه یا چفیه''': یک سربند با طراحی سیاه و سفید است که معمولاً به دور گردن پیچیده میشود یا با استفاده از عقال بر روی سر قرار میگیرد.<ref>سویلم، «اللباس الفلسطینی للرجل والمراة»، موقع البوصله.</ref> | '''کوفیه یا چفیه''': یک سربند با طراحی سیاه و سفید است که معمولاً به دور گردن پیچیده میشود یا با استفاده از عقال بر روی سر قرار میگیرد.<ref>[https://albosala.com/%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%84%D9%84%D8%B1%D8%AC%D9%84-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9/ سویلم، «اللباس الفلسطینی للرجل والمراة»، موقع البوصله.]</ref> | ||
==لباس فلسطینی بهعنوان نماد مقاومت== | ==لباس فلسطینی بهعنوان نماد مقاومت== | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
==تاثیرات تغییرات اجتماعی بر لباس فلسطینی== | ==تاثیرات تغییرات اجتماعی بر لباس فلسطینی== | ||
در دوران معاصر، تغییرات اجتماعی و اقتصادی، بهویژه در دوران قیمومیت بریتانیا، به ورود پارچههای وارداتی و نخهای جدید به فلسطین منجر شد. این تحولات باعث تغییراتی در الگوهای گلدوزی و طراحی لباسها شد. بهویژه، با گسترش استفاده از نخهای فرانسوی DMC و دیگر محصولات اروپایی، زنانی که در صنعت گلدوزی فعال بودند، از این مواد برای ساخت طرحهای پیچیدهتر استفاده کردند. همچنین، در نتیجۀ مهاجرتها و زندگی در اردوگاهها پس از روز نکبت، سبکهای مختلف گلدوزی و طراحی لباس در میان فلسطینیها گسترش یافت.<ref> «کیف اًصبح الثوب الفلسطینی رمزا للمقاومة؟»، موقع الجزیره.</ref> | در دوران معاصر، تغییرات اجتماعی و اقتصادی، بهویژه در دوران قیمومیت بریتانیا، به ورود پارچههای وارداتی و نخهای جدید به فلسطین منجر شد. این تحولات باعث تغییراتی در الگوهای گلدوزی و طراحی لباسها شد. بهویژه، با گسترش استفاده از نخهای فرانسوی DMC و دیگر محصولات اروپایی، زنانی که در صنعت گلدوزی فعال بودند، از این مواد برای ساخت طرحهای پیچیدهتر استفاده کردند. همچنین، در نتیجۀ مهاجرتها و زندگی در اردوگاهها پس از روز نکبت، سبکهای مختلف گلدوزی و طراحی لباس در میان فلسطینیها گسترش یافت.<ref> [https://web.archive.org/web/20231218211349/https:/www.aljazeera.net/midan/miscellaneous/2023/11/13/%D9%83%D9%8A%D9%81-%D8%A3%D9%8B%D8%B5%D8%A8%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D8%B1%D9%85%D8%B2%D8%A7 «کیف اًصبح الثوب الفلسطینی رمزا للمقاومة؟»، موقع الجزیره.]</ref> | ||
==سرقت فرهنگی لباس فلسطینی== | ==سرقت فرهنگی لباس فلسطینی== | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۵: | ||
از نخستین روزهای اشغال تا به امروز، لباس فلسطینی همواره هدف سرقت، جعل و یهودیسازی بوده است. وزرای زن اسرائیل در بسیاری از مجامع بینالمللی لباس فلسطینی را به تن میکنند و ادعا میکنند که این پوشش بخشی از میراث اسرائیلی است. همچنین، نمایشگاههای مختلفی از سوی اسرائیل برپا میشود که در آنها، مجموعهای از لباسهای سنتی فلسطینی در کنار کتابهای مرتبط با اصول گلدوزی به نمایش گذاشته میشود. نمونهای از این نمایشگاهها، توسط همسر موشه دایان در کاخ سفید ایالات متحده برگزار شد. <ref>مصلح، «الاحداث السیاسیة واثرها فی مطرزات الثوب الفلسطینی النسوی. </ref> | از نخستین روزهای اشغال تا به امروز، لباس فلسطینی همواره هدف سرقت، جعل و یهودیسازی بوده است. وزرای زن اسرائیل در بسیاری از مجامع بینالمللی لباس فلسطینی را به تن میکنند و ادعا میکنند که این پوشش بخشی از میراث اسرائیلی است. همچنین، نمایشگاههای مختلفی از سوی اسرائیل برپا میشود که در آنها، مجموعهای از لباسهای سنتی فلسطینی در کنار کتابهای مرتبط با اصول گلدوزی به نمایش گذاشته میشود. نمونهای از این نمایشگاهها، توسط همسر موشه دایان در کاخ سفید ایالات متحده برگزار شد. <ref>مصلح، «الاحداث السیاسیة واثرها فی مطرزات الثوب الفلسطینی النسوی. </ref> | ||
این اقدامات به همین جا محدود نمیشود. در سالهای اخیر، اسرائیل تمایل زیادی به استفاده از لباس سنتی فلسطینی بهعنوان لباس رسمی مهمانداران هواپیمایی «ال عال» نشان داده است. علاوه بر آن، نمایشهای مد ویژهای ترتیب داده میشود که برخی از آنها در «موزه ملی اسرائیل» برگزار میشود؛ موزهای که سالنهای مختلف آن نامهایی برگرفته از نامهای لباسهای سنتی فلسطینی دارند. در این نمایشها، مدلها لباسهای متنوعی از سنتهای فلسطینی را بهعنوان لباس رسمی به نمایش میگذارند و اخیراً با جایگزین کردن ستاره ششپر بهجای ستارههای هشتپر موجود در طرحهای فلسطینی، به تلاشهای خود در تغییر و تصاحب میراث فرهنگی ادامه میدهند و این نقوش را بهعنوان نشانهای از فرهنگ اسرائیلی معرفی میکنند.<ref>الزی التراثی الفلسطینی یعرض فی المتحف الاسرائیلی الوطنی، موقع عربی 21.</ref> | این اقدامات به همین جا محدود نمیشود. در سالهای اخیر، اسرائیل تمایل زیادی به استفاده از لباس سنتی فلسطینی بهعنوان لباس رسمی مهمانداران هواپیمایی «ال عال» نشان داده است. علاوه بر آن، نمایشهای مد ویژهای ترتیب داده میشود که برخی از آنها در «موزه ملی اسرائیل» برگزار میشود؛ موزهای که سالنهای مختلف آن نامهایی برگرفته از نامهای لباسهای سنتی فلسطینی دارند. در این نمایشها، مدلها لباسهای متنوعی از سنتهای فلسطینی را بهعنوان لباس رسمی به نمایش میگذارند و اخیراً با جایگزین کردن ستاره ششپر بهجای ستارههای هشتپر موجود در طرحهای فلسطینی، به تلاشهای خود در تغییر و تصاحب میراث فرهنگی ادامه میدهند و این نقوش را بهعنوان نشانهای از فرهنگ اسرائیلی معرفی میکنند.<ref>[https://arabi21.com/story/1154161/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D8%B9%D8%B1%D8%B6-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D8%AD%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A الزی التراثی الفلسطینی یعرض فی المتحف الاسرائیلی الوطنی، موقع عربی 21.]</ref> | ||
==مقابله با سرقت لباس فلسطینی== | ==مقابله با سرقت لباس فلسطینی== | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
در کنار این تلاشها، بسیاری از مؤسسات و انجمنها با برگزاری دورههای فرهنگی و آموزشی، نمایشگاههایی برای نمایش لباسهای فلسطینی و توضیح داستانهای نمادین پشت هر بخیه، <ref>در هنر سوزندوزی، «بخیه» به تکنیکی از دوخت اشاره دارد که با حرکت سوزن و نخ بر روی پارچه ایجاد میشود.</ref> سعی در گسترش آگاهی درباره اهمیت این لباسها داشتند. علاوه بر آن، کتابهایی در زمینه میراث فرهنگی منتشر شد که اسامی بخیهها و تصاویری از لباسهای بافتهشده توسط مادربزرگها پیش از وقایع نکبت را شامل میشود. همچنین، اشتیاق بسیاری از زنان فلسطینی برای شرکت در مجامع بینالمللی و ارائه لباسهای فلسطینی و توضیح تمام معانی نمادین آنها، نقشی مؤثر در زنده نگهداشتن این میراث داشته است. | در کنار این تلاشها، بسیاری از مؤسسات و انجمنها با برگزاری دورههای فرهنگی و آموزشی، نمایشگاههایی برای نمایش لباسهای فلسطینی و توضیح داستانهای نمادین پشت هر بخیه، <ref>در هنر سوزندوزی، «بخیه» به تکنیکی از دوخت اشاره دارد که با حرکت سوزن و نخ بر روی پارچه ایجاد میشود.</ref> سعی در گسترش آگاهی درباره اهمیت این لباسها داشتند. علاوه بر آن، کتابهایی در زمینه میراث فرهنگی منتشر شد که اسامی بخیهها و تصاویری از لباسهای بافتهشده توسط مادربزرگها پیش از وقایع نکبت را شامل میشود. همچنین، اشتیاق بسیاری از زنان فلسطینی برای شرکت در مجامع بینالمللی و ارائه لباسهای فلسطینی و توضیح تمام معانی نمادین آنها، نقشی مؤثر در زنده نگهداشتن این میراث داشته است. | ||
یکی از دستاوردهای قابلتوجه در این زمینه، موفقیت محقق فلسطینی، ماها السقا بود. او با تهیه کتابی در 700 صفحه که تمامی جنبههای لباس فلسطینی را بررسی میکرد، توانست این اثر را به یونسکو ارائه دهد. این اقدام منجر به موفقیت چشمگیری شد و در پایان، 194 کشور به ثبت هنر گلدوزی فلسطینی در فهرست میراث فرهنگی یونسکو در سال 2021م رای مثبت دادند؛ دستاوردی که توجه جهان را به حقیقت لباس فلسطینی و جایگاه آن در هویت ملی فلسطین جلب کرد.<ref> «ثوبی تاریخی. حملة للحفاظ علی الثوب الفلسطینی والتعریف به»، موقع الجزیره.</ref> | یکی از دستاوردهای قابلتوجه در این زمینه، موفقیت محقق فلسطینی، ماها السقا بود. او با تهیه کتابی در 700 صفحه که تمامی جنبههای لباس فلسطینی را بررسی میکرد، توانست این اثر را به یونسکو ارائه دهد. این اقدام منجر به موفقیت چشمگیری شد و در پایان، 194 کشور به ثبت هنر گلدوزی فلسطینی در فهرست میراث فرهنگی یونسکو در سال 2021م رای مثبت دادند؛ دستاوردی که توجه جهان را به حقیقت لباس فلسطینی و جایگاه آن در هویت ملی فلسطین جلب کرد.<ref> [https://www.aljazeera.net/lifestyle/2022/2/26/%D8%AB%D9%88%D8%A8%D9%8A-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A-%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%A8 «ثوبی تاریخی. حملة للحفاظ علی الثوب الفلسطینی والتعریف به»، موقع الجزیره.]</ref> | ||
==گلدوزی سنتی فلسطینی هنری بیننسلی== | ==گلدوزی سنتی فلسطینی هنری بیننسلی== | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۱: | ||
گلدوزی سنتی در فلسطین ابتدا در مناطق روستایی رواج یافت و امروزه در سراسر فلسطین و در میان جوامع دیاسپورا (جوامع دور از وطن) نیز گسترش یافته است. این هنر در لباسهای روستایی زنان فلسطینی که شامل لباس بلند، شلوار، ژاکت، روسری و مقنعه میشود، به کار میرود. هر یک از این لباسها با نمادهایی از قبیل پرندگان، درختان و گلها گلدوزی شدهاند. انتخاب رنگ و طرحها نهتنها بیانگر هویت منطقهای است؛ بلکه وضعیت تاهل و اقتصادی زن را نیز منعکس میکند. لباس اصلی که گاهی به آن «تیغ» گفته میشود، با گلدوزی در نواحی سینه، آستینها، سرآستینها و قسمت پایین لباس تزئین میشود. گلدوزیها با نخ ابریشمی بر روی پارچههایی از جنس پشم، کتان یا پنبه انجام میشود. | گلدوزی سنتی در فلسطین ابتدا در مناطق روستایی رواج یافت و امروزه در سراسر فلسطین و در میان جوامع دیاسپورا (جوامع دور از وطن) نیز گسترش یافته است. این هنر در لباسهای روستایی زنان فلسطینی که شامل لباس بلند، شلوار، ژاکت، روسری و مقنعه میشود، به کار میرود. هر یک از این لباسها با نمادهایی از قبیل پرندگان، درختان و گلها گلدوزی شدهاند. انتخاب رنگ و طرحها نهتنها بیانگر هویت منطقهای است؛ بلکه وضعیت تاهل و اقتصادی زن را نیز منعکس میکند. لباس اصلی که گاهی به آن «تیغ» گفته میشود، با گلدوزی در نواحی سینه، آستینها، سرآستینها و قسمت پایین لباس تزئین میشود. گلدوزیها با نخ ابریشمی بر روی پارچههایی از جنس پشم، کتان یا پنبه انجام میشود. | ||
این هنر نهتنها یک فعالیت فردی، بلکه یک عمل اجتماعی است. زنان معمولاً در خانههای یکدیگر جمع میشوند تا به گلدوزی پرداخته و از این طریق روابط اجتماعی و بیننسلی را تقویت کنند. این فعالیتها بهویژه با مشارکت دختران در این فرآیند انجام میشود. بسیاری از زنان از گلدوزی بهعنوان یک سرگرمی یا حرفه برای تکمیل درآمد خانواده استفاده میکنند، و این آثار گلدوزی شده معمولاً در بازار عرضه میشوند. آموزش این مهارت از مادر به دختر منتقل میشود و در برخی موارد، دورههای آموزشی رسمی نیز برای حفظ و گسترش این هنر برگزار میشود.<ref>The art of embroidery in Palestine، practices، skills، knowledge and rituals، website UNESCO.</ref> | این هنر نهتنها یک فعالیت فردی، بلکه یک عمل اجتماعی است. زنان معمولاً در خانههای یکدیگر جمع میشوند تا به گلدوزی پرداخته و از این طریق روابط اجتماعی و بیننسلی را تقویت کنند. این فعالیتها بهویژه با مشارکت دختران در این فرآیند انجام میشود. بسیاری از زنان از گلدوزی بهعنوان یک سرگرمی یا حرفه برای تکمیل درآمد خانواده استفاده میکنند، و این آثار گلدوزی شده معمولاً در بازار عرضه میشوند. آموزش این مهارت از مادر به دختر منتقل میشود و در برخی موارد، دورههای آموزشی رسمی نیز برای حفظ و گسترش این هنر برگزار میشود.<ref>[https://ich.unesco.org/en/RL/the-art-of-embroidery-in-palestine-practices-skills-knowledge-and-rituals-01722 The art of embroidery in Palestine، practices، skills، knowledge and rituals، website UNESCO.]</ref> | ||
==تقسیم جغرافیایی سنتهای پوشاک در فلسطین== | ==تقسیم جغرافیایی سنتهای پوشاک در فلسطین== | ||
فلسطین از نظر سنتهای پوشاک به سه منطقه جغرافیایی تقسیم میشود. در مناطق ساحلی، لباسهای محلی با نقوش یونانی مشخص میشوند. در مناطق مرتفع، پوشش زنان با گلدوزیهای ساده همراه است؛ چرا که زنان این مناطق بیشتر وقت خود را به کار در مزارع میگذرانند. در مناطق مرکزی کشور و شهرهای بزرگ، لباسها با گلدوزیهای پیچیده و هنرمندانه آراسته میشوند. این ویژگی بهدلیل فرصتهای بیشتر زنان این مناطق برای پرداختن به هنر گلدوزی است که نتیجه آن، خلق طرحهای بینظیر بر روی پوشاک است.<ref> «عادات و تقالید فلسطین فی اللباس»، موقع التقالید.</ref> | فلسطین از نظر سنتهای پوشاک به سه منطقه جغرافیایی تقسیم میشود. در مناطق ساحلی، لباسهای محلی با نقوش یونانی مشخص میشوند. در مناطق مرتفع، پوشش زنان با گلدوزیهای ساده همراه است؛ چرا که زنان این مناطق بیشتر وقت خود را به کار در مزارع میگذرانند. در مناطق مرکزی کشور و شهرهای بزرگ، لباسها با گلدوزیهای پیچیده و هنرمندانه آراسته میشوند. این ویژگی بهدلیل فرصتهای بیشتر زنان این مناطق برای پرداختن به هنر گلدوزی است که نتیجه آن، خلق طرحهای بینظیر بر روی پوشاک است.<ref> [https://taqaled.com/s/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%8A%D8%AF-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3 «عادات و تقالید فلسطین فی اللباس»، موقع التقالید.]</ref> | ||
==خوانش نمادین لباس فلسطینی== | ==خوانش نمادین لباس فلسطینی== | ||
| خط ۹۳: | خط ۹۳: | ||
لباسهای نابلوس و بیتلحم معمولاً دارای رنگهای قرمز مایل به ارغوانی هستند. این رنگها بخشی از ویژگیهای خاص این مناطق هستند. در عین حال، لباسهای رامالله و یافا که بهطور خاص در نزدیکی بیتلحم قرار دارند، نیز از رنگهای مشابه استفاده میکنند؛ اما هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند که به تناسب موقعیت جغرافیایی و فرهنگی هر شهر بستگی دارد. | لباسهای نابلوس و بیتلحم معمولاً دارای رنگهای قرمز مایل به ارغوانی هستند. این رنگها بخشی از ویژگیهای خاص این مناطق هستند. در عین حال، لباسهای رامالله و یافا که بهطور خاص در نزدیکی بیتلحم قرار دارند، نیز از رنگهای مشابه استفاده میکنند؛ اما هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند که به تناسب موقعیت جغرافیایی و فرهنگی هر شهر بستگی دارد. | ||
لباسهای شهرهای غزه و بیسان بیشتر بنفش و آبی هستند، در حالی که لباسهای شهر بیتالمقدس بهدلیل استفاده از رنگهای تیره بهویژه قرمز تیره شناخته میشوند که ناشی از طبیعت کوهستانی منطقه است. لباسهای شهر بئرشبع تحت تاثیر طبیعت کویری، رنگ قرمز نارنجی را بهطور برجسته استفاده میکنند. در مورد لباسهای هبرون، رنگهای متنوعی به کار رفته است؛ اما رنگ قهوهای اولویت دارد.<ref>حسن نجم، «الثوب الفلسطینی. ایقونة النَّضال ومدلولات الصمود»، موقع اطار.</ref> | لباسهای شهرهای غزه و بیسان بیشتر بنفش و آبی هستند، در حالی که لباسهای شهر بیتالمقدس بهدلیل استفاده از رنگهای تیره بهویژه قرمز تیره شناخته میشوند که ناشی از طبیعت کوهستانی منطقه است. لباسهای شهر بئرشبع تحت تاثیر طبیعت کویری، رنگ قرمز نارنجی را بهطور برجسته استفاده میکنند. در مورد لباسهای هبرون، رنگهای متنوعی به کار رفته است؛ اما رنگ قهوهای اولویت دارد.<ref>[https://etar.info/post/%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D8%A3%D9%8A%D9%82%D9%88%D9%86%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B6%D8%A7%D9%84-%D9%88%D9%85%D8%AF%D9%84%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D9%88%D8%AF حسن نجم، «الثوب الفلسطینی. ایقونة النَّضال ومدلولات الصمود»، موقع اطار.]</ref> | ||
این رنگها تنها نمایانگر ویژگیهای کلی لباسها هستند؛ اما تنوع فرهنگی در جامعه فلسطینی موجب شده تا تفاوتهایی میان خانوادههای یک شهر نیز دیده شود. استفاده از رنگها و شکلهای تزئینی متنوع، متاثر از آداب و رسوم، سنتها و صنایع دستی بومی، به لباسها معنای خاصی بخشیده است. به عنوان مثال، شهر یافا با گلدوزی پرتقال و لیمو، بهدلیل شهرت این شهر در تولید مرکبات، شناخته میشود. لباسهای شهر الخلیل به واسطه نقش تاکهای انگور متمایز بودند که بهعنوان نماد بهترین انگورهای فلسطین استفاده میشد. در شمال فلسطین نیز، نقوش زیتون بهعنوان نماد تاریخی و مذهبی، جایگاه ویژهای داشتند و اغلب لباسها با طرحهای درخت زیتون تزئین میشدند. درختان سرو نیز که نماد قدرت و استواری هستند، در لباسها بهکار میرفتند. علاوه بر درختان بومی، لباسهای فلسطینی شامل طیفی از نمادهای گلهای طبیعی بود که نشاندهنده ویژگیهای محلی بود، مانند گل نرگس، شقایق، و داوودی. | این رنگها تنها نمایانگر ویژگیهای کلی لباسها هستند؛ اما تنوع فرهنگی در جامعه فلسطینی موجب شده تا تفاوتهایی میان خانوادههای یک شهر نیز دیده شود. استفاده از رنگها و شکلهای تزئینی متنوع، متاثر از آداب و رسوم، سنتها و صنایع دستی بومی، به لباسها معنای خاصی بخشیده است. به عنوان مثال، شهر یافا با گلدوزی پرتقال و لیمو، بهدلیل شهرت این شهر در تولید مرکبات، شناخته میشود. لباسهای شهر الخلیل به واسطه نقش تاکهای انگور متمایز بودند که بهعنوان نماد بهترین انگورهای فلسطین استفاده میشد. در شمال فلسطین نیز، نقوش زیتون بهعنوان نماد تاریخی و مذهبی، جایگاه ویژهای داشتند و اغلب لباسها با طرحهای درخت زیتون تزئین میشدند. درختان سرو نیز که نماد قدرت و استواری هستند، در لباسها بهکار میرفتند. علاوه بر درختان بومی، لباسهای فلسطینی شامل طیفی از نمادهای گلهای طبیعی بود که نشاندهنده ویژگیهای محلی بود، مانند گل نرگس، شقایق، و داوودی. | ||
رنگ پارچه در فلسطین نیز بیانگر موقعیت اجتماعی زن بود. نوع پارچه و رنگ واحدهای تزئینی حاکی از جایگاه و وضعیت زن بهویژه در شهر بئرشبع بود؛ برای مثال، زنان این شهر با پوشیدن لباس مشکی نشان میدادند که تحت حمایت شوهرشان زندگی میکنند، و در صورت فوت شوهر، از رنگ آبی در گلدوزی استفاده میکردند تا ماتم واندوه خود را ابراز کنند.<ref> «ثوبی تاریخی. حملة للحفاظ علی الثوب الفلسطینی والتعریف به»، موقع الجزیره.</ref> | رنگ پارچه در فلسطین نیز بیانگر موقعیت اجتماعی زن بود. نوع پارچه و رنگ واحدهای تزئینی حاکی از جایگاه و وضعیت زن بهویژه در شهر بئرشبع بود؛ برای مثال، زنان این شهر با پوشیدن لباس مشکی نشان میدادند که تحت حمایت شوهرشان زندگی میکنند، و در صورت فوت شوهر، از رنگ آبی در گلدوزی استفاده میکردند تا ماتم واندوه خود را ابراز کنند.<ref> [https://www.aljazeera.net/lifestyle/2022/2/26/%D8%AB%D9%88%D8%A8%D9%8A-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A-%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%A8 «ثوبی تاریخی. حملة للحفاظ علی الثوب الفلسطینی والتعریف به»، موقع الجزیره.]</ref> | ||
==تغییر رنگ لباس فلسطینی بهدلیل جنگ== | ==تغییر رنگ لباس فلسطینی بهدلیل جنگ== | ||
عزام ابوسلمه، محقق میراث و رئیس انجمن لباس فلسطین، معتقد است که لباسهای فلسطینی در بیتالمقدس تحت تاثیر بحرانهای فراوانی قرار گرفتهاند و به همین دلیل، رنگهای تیره در این لباسها برجسته است که نشاندهندهاندوه ناشی از جنگ است. همچنین، گلدوزیها و دوختهای آن بیانگر دورههای جنگ و اشغال از زمان صلیبیها است. نمادهای هلال و آیات قرآن نیز بهعنوان گواهی بر بازگشت بیتالمقدس به حکومت اسلامی در طرحها به کار رفتهاند. تا سال 1900م، رنگ سفید ویژگی بارز لباسهای زنان فلسطینی بود؛ اما پس از نکبت، این رنگ با ترکیب سیاه و سفید جایگزین شد.<ref> «الزی الفلسطینی یروی تاریخ وطن محتل. لکل «غُرزة» حکایة»، موقع الوطن</ref> | عزام ابوسلمه، محقق میراث و رئیس انجمن لباس فلسطین، معتقد است که لباسهای فلسطینی در بیتالمقدس تحت تاثیر بحرانهای فراوانی قرار گرفتهاند و به همین دلیل، رنگهای تیره در این لباسها برجسته است که نشاندهندهاندوه ناشی از جنگ است. همچنین، گلدوزیها و دوختهای آن بیانگر دورههای جنگ و اشغال از زمان صلیبیها است. نمادهای هلال و آیات قرآن نیز بهعنوان گواهی بر بازگشت بیتالمقدس به حکومت اسلامی در طرحها به کار رفتهاند. تا سال 1900م، رنگ سفید ویژگی بارز لباسهای زنان فلسطینی بود؛ اما پس از نکبت، این رنگ با ترکیب سیاه و سفید جایگزین شد.<ref> [https://www.elwatannews.com/news/details/6962188#google_vignette «الزی الفلسطینی یروی تاریخ وطن محتل. لکل «غُرزة» حکایة»، موقع الوطن]</ref> | ||
==روز لباس فلسطینی== | ==روز لباس فلسطینی== | ||
روز لباس فلسطینی که هر سال در 25 جولای برگزار میشود، به بزرگداشت میراث غنی لباسهای سنتی این سرزمین اختصاص دارد. این روز در پاسخ به تلاش جوانان فلسطینی برای حفظ میراث ملی و مقابله با خطر انقراض آن شکل گرفت، بهویژه پس از سرقتهای فرهنگی و ادعاهای اسرائیل در مالکیت میراث غذایی و پوشاک فلسطینی. گروههای صهیونیستی با حمایت رسمی اسرائیل، لباسهای فلسطینی را در مناسبتهای داخلی و بینالمللی به نمایش گذاشته و آنها را بخشی از میراث اسرائیل معرفی کردند. در سال 2018م، این روز رسماً بهعنوان روز لباس فلسطینی تعیین شد تا به پاسداری از تاریخ و هویت فرهنگی فلسطینیها و نسلهای گذشته آنها کمک شود.<ref>Mohammad، "Palestinians celebrate traditional dress in vibrant march"، website thefreelibrary.</ref> | روز لباس فلسطینی که هر سال در 25 جولای برگزار میشود، به بزرگداشت میراث غنی لباسهای سنتی این سرزمین اختصاص دارد. این روز در پاسخ به تلاش جوانان فلسطینی برای حفظ میراث ملی و مقابله با خطر انقراض آن شکل گرفت، بهویژه پس از سرقتهای فرهنگی و ادعاهای اسرائیل در مالکیت میراث غذایی و پوشاک فلسطینی. گروههای صهیونیستی با حمایت رسمی اسرائیل، لباسهای فلسطینی را در مناسبتهای داخلی و بینالمللی به نمایش گذاشته و آنها را بخشی از میراث اسرائیل معرفی کردند. در سال 2018م، این روز رسماً بهعنوان روز لباس فلسطینی تعیین شد تا به پاسداری از تاریخ و هویت فرهنگی فلسطینیها و نسلهای گذشته آنها کمک شود.<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Palestinians+celebrate+traditional+dress+in+vibrant+march.-a0544976818 Mohammad، "Palestinians celebrate traditional dress in vibrant march"، website thefreelibrary.]</ref> | ||
در این روز، در سراسر فلسطین، راهپیماییهایی برگزار میشود که مردم با برافراشتن پرچمها و بنرهای فلسطینی، خواستار حفظ میراث فرهنگی خود و مقابله با تلاشها برای از بین بردن آن هستند. در کنار این راهپیماییها، نمایشگاهها و جشنوارههایی نیز برگزار میشود که در آن گروههای فولکلور محلی به اجرای آوازهای سنتی و برگزاری مراسم عروسی فلسطینی با استفاده از نقش حنا و رقص محلی (دَبکه) میپردازند. در این جشنها، مردان و پسران لباسهای سنتی خود را بر تن میکنند و زنان نیز لباسهای دستدوز با نخهای ابریشمی میپوشند.<ref> «یوم "الزی الفلسطینی" احتفالات فی غزّة والضفة الغربیة»، موقع العربی الجدید.</ref> | در این روز، در سراسر فلسطین، راهپیماییهایی برگزار میشود که مردم با برافراشتن پرچمها و بنرهای فلسطینی، خواستار حفظ میراث فرهنگی خود و مقابله با تلاشها برای از بین بردن آن هستند. در کنار این راهپیماییها، نمایشگاهها و جشنوارههایی نیز برگزار میشود که در آن گروههای فولکلور محلی به اجرای آوازهای سنتی و برگزاری مراسم عروسی فلسطینی با استفاده از نقش حنا و رقص محلی (دَبکه) میپردازند. در این جشنها، مردان و پسران لباسهای سنتی خود را بر تن میکنند و زنان نیز لباسهای دستدوز با نخهای ابریشمی میپوشند.<ref> [https://web.archive.org/web/20220801022227/https:/www.alaraby.co.uk/entertainment_media/%D9%8A%D9%88%D9%85-%22%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A%22-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%B2%D9%91%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B6%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9 «یوم "الزی الفلسطینی" احتفالات فی غزّة والضفة الغربیة»، موقع العربی الجدید.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۱۴: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* ثوبی تاریخی. حملة للحفاظ علی الثوب الفلسطینی والتعریف به، موقع الجزیره، تاریخ النشر: 26 فَبرایر 2022. | *ثوبی تاریخی. حملة للحفاظ علی الثوب الفلسطینی والتعریف به، موقع الجزیره، تاریخ النشر: 26 فَبرایر 2022. | ||
* حسن نجم، نجلا، الثوب الفلسطینی. ایقونة النَّضال ومدلولات الصمود، موقع اطار، تاریخ النشر: 3 سبتمبر2023. | *حسن نجم، نجلا، الثوب الفلسطینی. ایقونة النَّضال ومدلولات الصمود، موقع اطار، تاریخ النشر: 3 سبتمبر2023. | ||
* سویلم، ساره، «اللباس الفلسطینی للرجل والمراة»، الموقع البوصله، 20 آبریل 2020م. | *سویلم، ساره، «اللباس الفلسطینی للرجل والمراة»، الموقع البوصله، 20 آبریل 2020م. | ||
* الزی التراثی الفلسطینی یعرض فی المتحف الاسرائیلی الوطنی، موقع عربی 21، 19 ژوئن 2023. | *الزی التراثی الفلسطینی یعرض فی المتحف الاسرائیلی الوطنی، موقع عربی 21، 19 ژوئن 2023. | ||
* الزی الفلسطینی یروی تاریخ وطن محتل. . لکل «غُرزة» حکایة، موقع الوطن، 26 نوفمبر 2023. | *الزی الفلسطینی یروی تاریخ وطن محتل. . لکل «غُرزة» حکایة، موقع الوطن، 26 نوفمبر 2023. | ||
* عادات و تقالید فلسطین فی اللباس، الموقع التقالی، اطلع علیه بتاریخ؛ 23 نوفمبر 2024. | *عادات و تقالید فلسطین فی اللباس، الموقع التقالی، اطلع علیه بتاریخ؛ 23 نوفمبر 2024. | ||
* عبداللطیف، مازن، لباس مردمی فلسطین بین مدرنیته و یهودیت، کنفرانس هنر و میراث مردمی فلسطین، مؤسسه مطالعات فلسطین، 2012. | *عبداللطیف، مازن، لباس مردمی فلسطین بین مدرنیته و یهودیت، کنفرانس هنر و میراث مردمی فلسطین، مؤسسه مطالعات فلسطین، 2012. | ||
* محصولات گلدوزی سنتی، پیوست شش، مؤسسه استاندارد فلسطین، 2021. | *محصولات گلدوزی سنتی، پیوست شش، مؤسسه استاندارد فلسطین، 2021. | ||
* مصلح، احمد، «الاحداث السیاسیة واثرها فی مطرزات الثوب الفلسطینی النسوی»، مجلة جامعة القدس المفتوحة للابحاث الانسانیة والاجتماعیة، 2019. | *مصلح، احمد، «الاحداث السیاسیة واثرها فی مطرزات الثوب الفلسطینی النسوی»، مجلة جامعة القدس المفتوحة للابحاث الانسانیة والاجتماعیة، 2019. | ||
* «یوم "الزی الفلسطینی"... احتفالات فی غزّة والضفة الغربیة»، موقع العربی الجدید، تاریخ النشر: 26 یولیو 2022. | *«یوم "الزی الفلسطینی"... احتفالات فی غزّة والضفة الغربیة»، موقع العربی الجدید، تاریخ النشر: 26 یولیو 2022. | ||
* کیف اًصبح الثوب الفلسطینی رمزا للمقاومة؟»، موقع الجزیره، تاریخ النشر: 13 نوفمبر 2023. | *کیف اًصبح الثوب الفلسطینی رمزا للمقاومة؟»، موقع الجزیره، تاریخ النشر: 13 نوفمبر 2023. | ||
* The art of embroidery in Palestine، practices، skills، knowledge and rituals، website UNESCO، 2020. | *The art of embroidery in Palestine، practices، skills، knowledge and rituals، website UNESCO، 2020. | ||
* Mohammad، Najem، Palestinians celebrate traditional dress in vibrant march، website thefreelibrary، Visit date: 23 November 2024. | *Mohammad، Najem، Palestinians celebrate traditional dress in vibrant march، website thefreelibrary، Visit date: 23 November 2024. | ||
[[ویکیرز]] | [[ویکیرز]] | ||
