تاکسی بانوان: تفاوت میان نسخه‌ها

تاکسی‌ بانوان، وسیلۀ نقلیۀ عمومی با راننده زن است که به‌صورت تلفنی و یا بی‌سیم فقط به زنان ارائه خدمات می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»،  1390ش، ص97.]</ref>

تاکسی بی‌سیم بانوان با رنگ سبز در سال ‌۱۳۸۵ش برای اشتغال بانوانی که بیش از ۹۰‌درصد آنها زنان سرپرست خانوار یا بد‌سرپرست بودند، راه‌اندازی شد.<ref> [https://www.eghtesadonline.com/fa/news/455872/%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%E2%80%8C-%D8%A2%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7 «بانوان تاکسیران و سختی کار‌ آنها در این روزها»،  وب‌سایت اقتصاد آنلاین.]</ref> راننده‌های این تاکسی‌ها علاوه بر فعالیت در بخش حمل‌ونقل عمومی، به‌عنوان سرویس مدارس دخترانه، دانشجویان، کارمندان زن و نیز در فرودگاه‌ها، پایانه‌های مسافربری فعالیت می‌کنند.<ref> [https://www.eghtesadonline.com/fa/news/248217/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%87%D9%85-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%AC%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان می‌شود؟»،  وب‌سایت اقتصاد آنلاین.]</ref> تاکسی بانوان پس از تهران در شهرهای قم، کاشان، کرمان، اصفهان، زاهدان، رشت، کرمانشاه، تبریز، <ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»،  1390ش، ص97.]</ref> زنجان، <ref> [https://www.payamemellat.ir/1399/09/29/%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D9%88/ «تاکسی بانوان زنجان در انتظار نوسازی/ سوار کردن مسافر مرد ممنوع است؟»،  پایگاه خبری-تحلیلی ملت.]</ref> قزوین، <ref> [https://www.imna.ir/news/532016/%DB%B2%DB%B0-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF «20 بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت می‌کنند»،  خبرگزاری ایمنا.]</ref>‌اندیمشک، <ref> [https://khouznews.ir/fa/news/66317/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%B4%DA%A9 «افتتاح تاکسی سرویس ویژه بانوان در‌اندیمشک»،  وب‌سایت خوزنیوز.]</ref> و برخی دیگر از شهرها آغاز به کار کرده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»،  1390ش، ص97.]</ref>

در طول تاریخ همۀ جوامع شاهد نوعی تقسیم‌کار بر اساس جنسیت بوده‌ و کارهای زنانه و مردانه دارای ماهیت متفاوت بوده‌اند.<ref> [https://dana.ir/855836/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D8%B1%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»،  شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref> از منظر فرهنگ ایرانی– اسلامی نیز، برخی مشاغل که موضوع زنانه داشته و برای زنان صورت می‌گیرد، نیازمند فاعلی زنانه هستند.<ref> [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/08/20/2986718/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%BA%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%87%D8%A7 «مسئله اشتغال زنان و تفکیک جنسیتی نقش‌ها»،  خبرگزاری تسنیم.]</ref> پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران برخی مشاغل مانند تاکسی بانوان در راستای تامین حقوق زنان، <ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/4864871/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C «ریشه‌یابی مشکلات زنان مسافر تاکسی»،  باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> حفظ ارزش‌های اخلاقی و کرامت بانوان، تحکیم نهاد خانواده، در نظر گرفتن شرایط جسمی و روحی بانوان و تقویت نقش‌های جنسیتی به حیطۀ مشاغل زنانه افزوده شده است<ref> [https://dana.ir/855836/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D8%B1%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»،  شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref> از سوی دیگر، عدم احساس امنیت زنان در جامعه به‌معنای تهدید ارزش نقش مادری، همسری وگاهی سرپرستی یک خانواده است. راه‌اندازی تاکسی بانوان شرایطی را فراهم آورده است تا زنان بتوانند به‌راحتی در جامعه فعالیت کرده و در آن احساس امنیت کنند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»،  1390ش، ص97.]</ref>

تاکسی بانوان با هدف پالایش برخی مشاغل و واگذاری کارهای مربوط به بانوان به خودآنها فعالیت خود را با هدف ایجاد سیستم امن و قانونمند جهت حمل ونقل بانوان و ایجاد فرصت شغلی برای بانوان شروع کرد.<ref> [https://www.irna.ir/news/7401712/%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «دومین تاکسی بی‌سیم بانوان در کشور در قم راه‌اندازی شد»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> همچنین تاکسی بانوان در راستای فراهم‌سازی بسترهای زیست عفیفانه در حوزه حمل‌ونقل عمومی راه‌اندازی شد.<ref> [https://www.payamekhanevadeh.ir/news/10435/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%B9%D9%81%D8%A7%D9%81-%D9%88-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1 «برگزاری دومین جلسه کارگروه عفاف و حجاب ویژه رانندگان تاکسی در قم»،  وب‌سایت پیام خانواده.]</ref>

تابعیت جمهوری اسلامی ایران، داشتن گواهینامه پایه دوم، قرارداشتن در بازۀ سنی ۲۳ تا ۵۰ سال، بهره‌مندی از سلامت جسمی و فکری، عدم اعتیاد به مواد مخدر، نداشتن سوءسابقه، دارابودن مدرک تحصیلی سیکل و شرکت در کلاس‌های آموزشی از شرایط اصلی ورود به عرصۀ رانندگی تاکسی بانوان است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»،  1390ش، ص97.]</ref>

فعالیت تاکسی بانوان موجب شده تا زنان با آسودگی‌خاطر بیشتری در هر ساعت از شبانه‌روز در شهر جابه‌جا شوند. همچنین احساس راحتی در استفاده از تاکسی بانوان، موجب افزایش امنیت عاطفی، جانی و مالی بانوان شده و رضایتمندی حداکثری مسافران را در پی داشته است.<ref> [https://www.irna.ir/news/7401712/%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «دومین تاکسی بی‌سیم بانوان در کشور در قم راه‌اندازی شد»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>

فعالیت زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی مانند [[آزار جنسی در آمریکا|آزار جنسی]]، متلک‌پراکنی، شلوغی‌های آزاردهنده و تن‌مالی شده است.<ref> [https://dana.ir/855836/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D8%B1%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»،  شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref> همچنین حضور بانوان در حوزۀ حمل‌ونقل عمومی سبب شده است تا خانواده‌ها کودکان خود را به‌تنهایی جابه‌جا کنند و نگرانی در این زمینه نداشته باشند.<ref> [https://abarline.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86/ «بررسی تاکسی بانوان»،  وب‌سایت ابرآنلاین.]</ref> از دیگر مزایای تاکسی بانوان، ایجاد فضای امن‌تر و سالم‌تر برای جابجایی افراد سالمند است.<ref> [https://dana.ir/855836/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D8%B1%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخ‌های زندگی‌شان دست به فرمان می‌شوند»،  شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref>

از نگاه مسافران، زنان راننده نسبت به مردان مهربان‌تر و مودب‌تر هستند و احترام بیشتری برای مشتری قائل هستند.<ref> [https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/%D9%87%D8%B2%D9%8A%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D9%83%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1 «بانوان تاکسی دار هزینه زیاد و درآمد کم «، وب‌سایت تابناک.]</ref>

زنان تاکسیران نیز از حضور در کنار زنان مسافران، احساس لذت، آرامش و امنیت بیشتری دارند. علاوه بر این، بانوان راننده می‌توانند ساعات کاری خود را براساس دیگر برنامه‌های خود تنظیم کنند تا کانون خانواده آسیب کمتری ببیند.<ref>[https://ruban.com/post/1569/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF! اقبالی، «وقتی راننده تاکسی خانم باشد!»،  وب‌سایت روبان.]</ref>

[[پرونده:تاکسی-بانوان3.jpg|بندانگشتی|خانم مینو شیخان بازیگر و راننده تاکسی بانون]]

تاکسی‌های ویژه بانوان علاوه بر ایران در شهرهایی چون نیویورک، لندن، توکیو، قاهره، کرالا، <ref> [https://www.imna.ir/news/681616/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 «حمل‌ونقل صورتی. راهکاری برای تردد امن زنان»،  خبرگزاری ایمنا.]</ref> ریودوژانیرو، ژوهانسبرگ پایتخت آفریقای جنوبی و دبی مشغول فعالیت هستند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی، و شایگان، «نقش تاکسی بی‌سیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»،  1390ش، ص97.]</ref> تاکسی بانوان در دسامبر ۲۰۱۱م در کشور مالزی نیز با هدف محافظت بیشتر از زنان راه‌اندازی شد. به گفتۀ معاون وزیر زنان خانواده و توسعه اجتماعی مالزی، این تاکسی‌ها سفرها را برای زنان امن‌تر کرده است. نتایج یک نظرسنجی نیز نشان می‌دهد استفاده از تاکسی‌ بانوان موجب کاهش سرقت و [[خشونت علیه زنان]] در مالزی شده است.<ref> [https://www.mehrnews.com/news/1474567/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 «راه‌اندازی نخستین رادیوی بانوان در مالزی/ استقبال از تاکسی ویژه زنان»،  خبرگزاری مهر.]</ref> کشور ژاپن نیز به تفکیک جنسیتی در حمل‌و‌نقل عمومی اقدام کرده که این امر با استقبال زنان ژاپنی روبرو شده است.<ref> [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/08/26/193741/%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86 «ضرورت گسترش تاکسی بانوان در سطح شهر/ ایجاد امکانات و جداسازی حمل و نقل بانوان»،  خبرگزاری تسنیم.]</ref>

*«۲۰ بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت می‌کنند»،  خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۰ش.