حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حذف ردهها |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''حیا | <big>'''حیا در اندیشه مرتضی مطهری'''</big>؛ خویشتنداری از کارهای ناپسند در اندیشه مطهری. <br> | ||
[[حیا]] | [[حیا]] در اندیشه مطهری حالتی از آزرم، شرم و خویشتنداری اخلاقی است که برخلاف خجالت، نشانه کرامت انسانی محسوب میشود. مطهری بر تفاوت حیا با صراحت لهجه تاکید دارد. او معتقد است که حیا در زنان قویتر است و این ویژگی باعث افزایش ارزش زن و حفظ جایگاه او در جامعه میشود. وی نظریات غربی درباره حیا را نقد کرده و آن را نهناشی از حقارت زن، بلکه نتیجه احساس بزرگی و شرافت انسانی میداند. همچنین، حیا را عاملی برای انتخاب درست همسر و تقویت بنیان خانواده معرفی میکند. | ||
==تعریف حیا از دیدگاه | ==تعریف حیا از دیدگاه مطهری== | ||
حیا در انسان، حالتی از آزرم، شرم، خجلت، تأثّر و انفعال است.<ref>مطهری، تعلیم و تربیت در اسلام، 1400ش، ص111.</ref> حیا | حیا در انسان، حالتی از آزرم، شرم، خجلت، تأثّر و انفعال است.<ref>مطهری، تعلیم و تربیت در اسلام، 1400ش، ص111.</ref> حیا در اندیشه مطهری بهمعنای خودداری ظریفانه از انجام کارهای زشت و ناپسند است.<ref>مطهری، یادداشتهای استاد مطهری، 1378ش، ج5، ص297.</ref> از نظر وی، بَذاء در تقابل با حیا، بهمعنای بیحیایی و فحاشی است. بر اساس روایات، افرادی که بیحیا و فحاش هستند، هرگز بوی بهشت را نخواهند چشید.<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص75.</ref> | ||
==تفاوت حیا و خجالت | ==تفاوت حیا و خجالت در اندیشه مطهری== | ||
از دیدگاه استاد مطهری، حیا و خجالت دو مفهوم متفاوت هستند. خجالت بهنوعی از احساس ضعف و عدم قدرت در ابراز شخصیت اشاره دارد که در مواجهه با دیگران اتفاق میافتد؛ به طوری که فرد نمیتواند خود را به درستی نشان دهد و از ترس قضاوت دیگران، شخصیت خود را مخفی میکند. | از دیدگاه استاد مطهری، حیا و خجالت دو مفهوم متفاوت هستند. خجالت بهنوعی از احساس ضعف و عدم قدرت در ابراز شخصیت اشاره دارد که در مواجهه با دیگران اتفاق میافتد؛ به طوری که فرد نمیتواند خود را به درستی نشان دهد و از ترس قضاوت دیگران، شخصیت خود را مخفی میکند. | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
اما حیا مربوط به نوعی رفتار اخلاقی است که ربطی به دیگران ندارد. حیا به احساس درونی انسان از انجام کاری برمیگردد که از نظر اخلاقی پست یا دون شأن انسان باشد. وقتی فرد میخواهد کاری ناپسند مانند فحاشی یا گفتن سخنان زشت انجام دهد، وجدانش از انجام آن منصرف میشود و احساس شرم و حیا میکند. این شرم نه بهدلیل ترس از قضاوت دیگران، بلکه بهخاطر احساس شخصی اوست که خود را فراتر از انجام چنین رفتارهایی میبیند.<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص74.</ref> | اما حیا مربوط به نوعی رفتار اخلاقی است که ربطی به دیگران ندارد. حیا به احساس درونی انسان از انجام کاری برمیگردد که از نظر اخلاقی پست یا دون شأن انسان باشد. وقتی فرد میخواهد کاری ناپسند مانند فحاشی یا گفتن سخنان زشت انجام دهد، وجدانش از انجام آن منصرف میشود و احساس شرم و حیا میکند. این شرم نه بهدلیل ترس از قضاوت دیگران، بلکه بهخاطر احساس شخصی اوست که خود را فراتر از انجام چنین رفتارهایی میبیند.<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص74.</ref> | ||
== | ==تفاوت بیحیایی و صراحت لهجه== | ||
از دیدگاه مطهری، صراحت لهجه و بیحیایی دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند که گاهی به اشتباه یکی پنداشته میشوند. صراحت لهجه بهمعنای صداقت و وضوح در بیان است، در حالی که بیحیایی به عدم رعایت مرزهای اخلاقی اشاره دارد. مرتضی مطهری تأکید دارند که نباید از واژه «صراحت لهجه» برای توجیه رفتارهای بیادبانه و ناپسند استفاده کرد. <ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص76.</ref> | از دیدگاه مطهری، صراحت لهجه و بیحیایی دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند که گاهی به اشتباه یکی پنداشته میشوند. صراحت لهجه بهمعنای صداقت و وضوح در بیان است، در حالی که بیحیایی به عدم رعایت مرزهای اخلاقی اشاره دارد. مرتضی مطهری تأکید دارند که نباید از واژه «صراحت لهجه» برای توجیه رفتارهای بیادبانه و ناپسند استفاده کرد. <ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص76.</ref> | ||
==دیدگاه | ==دیدگاه مطهری دربارۀ حیای زنانه و حیای مردانه== | ||
در دیدگاه مطهری، حیا بهعنوان یک ویژگی اخلاقی، در هر دو جنس مرد و زن وجود دارد؛ اما بهدلیل نقش ویژهای که زن در جامعه و بهعنوان حافظ ناموس اجتماعی دارد، این ویژگی در او بیشتر از مرد به چشم میآید. مطهری توضیح میدهد که زن هم ناموس خود است و هم ناموس مرد، برخلاف مرد که تنها ناموس زن به شمار میرود. بر اساس این نگرش، خداوند بهدلیل نقش اجتماعی زن، حیا و شرم را در او بیشتر از مرد قرار داده است.<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص76.</ref> | در دیدگاه مطهری، حیا بهعنوان یک ویژگی اخلاقی، در هر دو جنس مرد و زن وجود دارد؛ اما بهدلیل نقش ویژهای که زن در جامعه و بهعنوان حافظ ناموس اجتماعی دارد، این ویژگی در او بیشتر از مرد به چشم میآید. مطهری توضیح میدهد که زن هم ناموس خود است و هم ناموس مرد، برخلاف مرد که تنها ناموس زن به شمار میرود. بر اساس این نگرش، خداوند بهدلیل نقش اجتماعی زن، حیا و شرم را در او بیشتر از مرد قرار داده است.<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص76.</ref> | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
مطهری بر این عقیده است که چون حیا و شرم در زنان بیشتر است، بنابراین [[خواستگاری]] در خلقت ابتدا از سوی جنس مذکر آغاز میشود؛ زیرا در فطرت زن، حیا و پرهیز از [[بیبندوباری|ابتذال]] و کاهش شأن خود، قرار دارد. <ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص76.</ref> | مطهری بر این عقیده است که چون حیا و شرم در زنان بیشتر است، بنابراین [[خواستگاری]] در خلقت ابتدا از سوی جنس مذکر آغاز میشود؛ زیرا در فطرت زن، حیا و پرهیز از [[بیبندوباری|ابتذال]] و کاهش شأن خود، قرار دارد. <ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص76.</ref> | ||
==فلسفه حیا در زنان از منظر | ==فلسفه حیا در زنان از منظر مطهری== | ||
از نظر مطهری، حیا جزئی از تدابیر خلقت است که بهطور طبیعی در سرشت انسانها، بهویژه در زنان، وجود دارد. از دیدگاه او، حیا یک ویژگی فطری و الهی است که برای حفظ بنیان خانواده و به تبع آن، جامعه سالم طراحی شده است. همچنین مطهری حریم نگه داشتن زن، پرهیز از [[بدن نمایی|بدننمایی]] و رعایت پوشش مناسب را بهعنوان اصولی ضروری برای حفظ این بنیانها میداند.<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص96.</ref> او معتقد است اگر زنی این ویژگیها را نداشته باشد، از انسانیت خود منحرف شده<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص100.</ref> و نقش تاریخی خود را از دست داده است<ref>مطهری، آینده انقلاب اسلامی ایران، 1399ش، ص225.</ref> | از نظر مطهری، حیا جزئی از تدابیر خلقت است که بهطور طبیعی در سرشت انسانها، بهویژه در زنان، وجود دارد. از دیدگاه او، حیا یک ویژگی فطری و الهی است که برای حفظ بنیان خانواده و به تبع آن، جامعه سالم طراحی شده است. همچنین مطهری حریم نگه داشتن زن، پرهیز از [[بدن نمایی|بدننمایی]] و رعایت پوشش مناسب را بهعنوان اصولی ضروری برای حفظ این بنیانها میداند.<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص96.</ref> او معتقد است اگر زنی این ویژگیها را نداشته باشد، از انسانیت خود منحرف شده<ref>مطهری، خانواده و اخلاق جنسی، 1401ش، ص100.</ref> و نقش تاریخی خود را از دست داده است<ref>مطهری، آینده انقلاب اسلامی ایران، 1399ش، ص225.</ref> | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
*مطهری، مرتضی، خانواده و اخلاق جنسی، تهران، صدرا، 1401ش. | *مطهری، مرتضی، خانواده و اخلاق جنسی، تهران، صدرا، 1401ش. | ||
*مطهری، مرتضی، تعلیم و تربیت در اسلام، تهران، صدرا، 1400ش. | *مطهری، مرتضی، تعلیم و تربیت در اسلام، تهران، صدرا، 1400ش. | ||
*مطهری، آینده انقلاب اسلامی ایران، تهران، صدرا، 1399ش. | *مطهری، آینده انقلاب اسلامی ایران، تهران، صدرا، 1399ش. | ||
*مطهری، نظام خانوادگی اسلام، تهران، صدرا، 1401ش. | *مطهری، نظام خانوادگی اسلام، تهران، صدرا، 1401ش. | ||
*مطهری، مرتضی، یادداشتهای استاد مطهری، تهران، صدرا، 1378ش. | *مطهری، مرتضی، یادداشتهای استاد مطهری، تهران، صدرا، 1378ش. | ||
